Gan nhiễm mỡ uống gì? Những thức uống nên chọn và cần hạn chế

Gan nhiễm mỡ là tình trạng lượng mỡ tích tụ trong tế bào gan vượt quá mức bình thường. Bên cạnh việc kiểm soát nguyên nhân, chế độ ăn uống có vai trò quan trọng trong quản lý cân nặng, đường huyết, mỡ máu và hạn chế những yếu tố tiếp tục gây tổn thương gan. Vì vậy, gan nhiễm mỡ uống gì, nên hạn chế đồ uống nào là vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm.

Thực tế, không có một loại nước uống đơn lẻ nào có thể “đánh tan mỡ gan” hay thay thế điều trị. Người bệnh nên tập trung vào những lựa chọn ít hoặc không bổ sung đường, hạn chế rượu bia và xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp. Trong bài viết dưới đây, MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ gan nhiễm mỡ nên uống gì và những nguyên tắc ăn uống cần lưu ý để chăm sóc sức khỏe gan lâu dài.

Gan nhiễm mỡ uống gì? – Lựa chọn đồ uống phù hợp là một phần quan trọng trong chế độ dinh dưỡng của người bị gan nhiễm mỡ

1. Chế độ ăn uống ảnh hưởng như thế nào đến gan nhiễm mỡ?

Chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đến cân nặng, lượng mỡ trong cơ thể, đường huyết và mỡ máu – những yếu tố có liên quan đến sự hình thành và tiến triển của gan nhiễm mỡ. Vì vậy, điều chỉnh dinh dưỡng là một phần quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh.

Gan nhiễm mỡ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trong đó, thừa cân, béo phì, đề kháng insulin, đái tháo đường type 2 và rối loạn lipid máu thường đi kèm với gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Ngoài ra, sử dụng rượu bia kéo dài cũng có thể gây tích tụ mỡ và tổn thương tế bào gan.

Nếu chế độ ăn thường xuyên cung cấp nhiều năng lượng hơn nhu cầu của cơ thể, đặc biệt từ thực phẩm và đồ uống nhiều đường, nguy cơ tăng cân và tích tụ mỡ có thể gia tăng. Khi tình trạng này kéo dài, việc kiểm soát gan nhiễm mỡ cũng trở nên khó khăn hơn.

Thói quen sử dụng đồ uống hằng ngày có thể ảnh hưởng đến cân nặng, chuyển hóa và nguy cơ gan nhiễm mỡ 

Ngược lại, chế độ ăn cân đối kết hợp vận động phù hợp giúp kiểm soát cân nặng và các yếu tố chuyển hóa. Đối với người thừa cân hoặc béo phì, giảm cân hợp lý có thể góp phần cải thiện tình trạng tích tụ mỡ trong gan.

Đồ uống cũng cần được tính vào chế độ dinh dưỡng hằng ngày. Nước ngọt, trà sữa, nước tăng lực, nước trái cây đóng chai hay cà phê pha nhiều đường có thể cung cấp lượng đường đáng kể. Nếu sử dụng thường xuyên, lượng năng lượng từ đồ uống có thể khiến người bệnh khó kiểm soát cân nặng dù đã giảm khẩu phần trong các bữa chính.

Do đó, khi tìm hiểu gan nhiễm mỡ uống gì, mục tiêu không phải tìm một loại nước có khả năng “làm sạch gan” mà là lựa chọn thức uống phù hợp với chế độ dinh dưỡng tổng thể.

Chế độ ăn dư thừa năng lượng và nhiều đường có thể gây bất lợi cho quá trình kiểm soát cân nặng và gan nhiễm mỡ

>> Tìm hiểu thêm: Chế độ ăn cho người gan nhiễm mỡ giúp cải thiện tình trạng

2. Người bị gan nhiễm mỡ uống gì?

Người bị gan nhiễm mỡ nên ưu tiên nước lọc và những loại đồ uống không hoặc ít bổ sung đường. Tùy tình trạng sức khỏe, trà hoặc cà phê không đường cũng có thể được sử dụng với lượng phù hợp.

2.1. Nước lọc

Nếu chưa biết gan nhiễm mỡ nên uống gì, nước lọc là lựa chọn đơn giản để bổ sung nước hằng ngày. Nước không chứa đường và không cung cấp năng lượng. Lựa chọn nước lọc thay cho nước ngọt, trà sữa hoặc đồ uống nhiều đường cũng giúp giảm lượng đường không cần thiết trong khẩu phần.

Nhu cầu nước của mỗi người khác nhau tùy thể trạng, mức độ vận động, thời tiết, chế độ ăn và tình trạng sức khỏe. Vì vậy, không cần ép cơ thể uống một lượng nước quá lớn chỉ với mục đích “thải độc gan”.

Lưu ý, người mắc bệnh tim, bệnh thận hoặc đang được yêu cầu kiểm soát lượng dịch cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.

Uống đủ nước lọc mỗi ngày góp phần duy trì hoạt động bình thường của cơ thể và hỗ trợ chăm sóc sức khỏe gan

2.2. Trà không đường

Trà xanh hoặc một số loại trà không bổ sung đường có thể được lựa chọn để thay đổi khẩu vị. Điều quan trọng là nên ưu tiên trà nguyên chất, hạn chế thêm đường, mật ong, sữa đặc hoặc siro. Một cốc trà nguyên chất và một cốc trà pha chế có thể khác nhau đáng kể về lượng đường.

Người nhạy cảm với caffeine cũng nên tránh uống trà quá đặc hoặc sử dụng quá nhiều vào cuối ngày nếu xuất hiện tình trạng khó ngủ, hồi hộp hoặc khó chịu. Nên dùng ở dạng trà pha uống, không tự dùng thay bằng viên hoặc bột chiết xuất cô đặc.

2.3. Cà phê không đường

Người bị gan nhiễm mỡ có thể sử dụng cà phê với lượng phù hợp nếu tình trạng sức khỏe cho phép. Tuy nhiên, cần phân biệt cà phê nguyên chất với cà phê pha nhiều đường, sữa đặc, kem béo hoặc siro. Chính các thành phần thêm vào có thể khiến lượng đường của đồ uống tăng đáng kể.

Nếu đang có thói quen uống cà phê sữa ngọt mỗi ngày, người bệnh có thể giảm dần lượng đường và sữa đặc để hạn chế năng lượng bổ sung.

Nước lọc, trà và cà phê không bổ sung đường là những lựa chọn mà người bị gan nhiễm mỡ có thể cân nhắc tùy tình trạng sức khỏe

2.4. Nước có hương vị tự nhiên không thêm đường

Nếu cảm thấy nước lọc khó uống, người bệnh có thể thêm một vài lát chanh, dưa chuột hoặc lá bạc hà để tạo hương vị mà không cần bổ sung đường. Cách sử dụng này chủ yếu giúp nước dễ uống hơn. Không nên hiểu rằng chanh, bạc hà hoặc các loại nước ngâm trái cây có khả năng “thải độc”, “làm sạch” hay loại bỏ mỡ tích tụ trong gan.

2.5. Sữa phù hợp với chế độ dinh dưỡng

Sữa cung cấp protein, canxi và nhiều dưỡng chất khác nên người bị gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn khỏi chế độ ăn. Tuy nhiên, nên chú ý lượng đường của sản phẩm. Sữa có nhiều đường bổ sung hoặc các loại đồ uống từ sữa pha thêm siro, kem và chất tạo ngọt có thể làm tăng đáng kể tổng năng lượng của khẩu phần.

Nếu người bệnh đồng thời mắc tiểu đường, rối loạn lipid máu, thừa cân hoặc béo phì, việc lựa chọn loại sữa và khẩu phần cần phù hợp với tình trạng sức khỏe thực tế.

Sữa cung cấp protein và các dưỡng chất; người mắc bệnh gan nên chọn loại không hoặc ít đường, phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng

>> Tìm hiểu thêm: Cách trị gan nhiễm mỡ hiệu quả, có thể làm tại nhà

3. Người bị gan nhiễm mỡ nên hạn chế uống gì?

Bên cạnh việc xác định gan nhiễm mỡ uống gì, người bệnh cũng cần chú ý những loại đồ uống có thể làm tăng lượng đường, năng lượng hoặc tiếp tục gây bất lợi cho sức khỏe gan.

3.1. Rượu bia

Rượu bia là nhóm đồ uống mà người đang mắc bệnh lý gan cần đặc biệt thận trọng. Gan là cơ quan chính tham gia chuyển hóa cồn. Khi gan đã xuất hiện tình trạng tích tụ mỡ, tiếp tục sử dụng rượu bia có thể làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào gan và khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn.

Người bệnh không nên tự cho rằng uống ít hoặc chuyển từ rượu mạnh sang bia sẽ hoàn toàn an toàn. Mức độ cần hạn chế rượu bia phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng gan của từng người. Với gan nhiễm mỡ do rượu, bác sĩ có thể yêu cầu ngừng rượu bia hoàn toàn. Ở các trường hợp khác, đặc biệt khi gan đã có xơ hóa, bác sĩ thường khuyên tránh hoàn toàn rượu bia.

3.2. Nước ngọt và nước tăng lực

Nước ngọt, nước tăng lực và nhiều loại đồ uống đóng chai có thể chứa lượng đường tương đối lớn. Nếu sử dụng thường xuyên trong khi tổng năng lượng nạp vào vượt quá nhu cầu, người bệnh có thể khó kiểm soát cân nặng, đường huyết và các rối loạn chuyển hóa đi kèm.

Do đó, người bị gan nhiễm mỡ nên giảm tần suất sử dụng đồ uống có đường và tập thói quen kiểm tra thành phần dinh dưỡng của sản phẩm.

Rượu bia, nước ngọt và đồ uống chứa nhiều đường là những nhóm nước uống mà người bị gan nhiễm mỡ nên hạn chế

3.3. Trà sữa và đồ uống pha chế nhiều đường

Trà sữa thường kết hợp đường, sữa, kem béo, siro cùng các loại topping như trân châu, pudding hoặc thạch. Một khẩu phần vì vậy có thể cung cấp lượng đường và năng lượng đáng kể. Tương tự, trà trái cây, cà phê kem, đá xay và nhiều loại đồ uống pha chế khác cũng có thể chứa nhiều đường dù thành phần ban đầu là trà, cà phê hoặc trái cây.

Nếu sử dụng, người bệnh nên giảm tần suất, lựa chọn mức đường thấp hơn và hạn chế các loại topping giàu năng lượng.

3.4. Nước ép trái cây thêm đường

Trái cây có thể là một phần của chế độ dinh dưỡng cân đối nhưng ăn trái cây nguyên quả và uống nước ép không hoàn toàn giống nhau. Khi ép lấy nước, một cốc nước ép có thể sử dụng lượng trái cây nhiều hơn một khẩu phần ăn thông thường, trong khi lượng chất xơ thường thấp hơn so với ăn nguyên quả.

Nếu nước ép còn được bổ sung thêm đường hoặc siro, lượng đường càng tăng. Vì vậy, không nên coi nước ép là đồ uống có thể sử dụng không giới hạn chỉ vì được làm từ trái cây.

3.5. Nước “detox”, “mát gan” không rõ thành phần

Tâm lý muốn tìm một loại nước giúp “thải độc”, “mát gan” hay “đánh tan mỡ gan” khiến một số người tự sử dụng nước thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung không rõ thành phần. Tuy nhiên, sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên không đồng nghĩa với việc hoàn toàn an toàn. Một số thành phần có thể không phù hợp với tình trạng sức khỏe, ảnh hưởng đến gan hoặc tương tác với thuốc người bệnh đang sử dụng.

Người mắc gan nhiễm mỡ không nên sử dụng các sản phẩm này để thay thế thăm khám và điều trị nguyên nhân.

Không nên tự sử dụng các loại nước “detox” hoặc sản phẩm được quảng cáo làm sạch gan để thay thế điều trị gan nhiễm mỡ

>> Tìm hiểu thêm: Gan nhiễm mỡ có lây không? Cách phòng ngừa hiệu quả

4. Lưu ý về chế độ ăn uống khi bị gan nhiễm mỡ

Biết gan nhiễm mỡ uống gì chỉ là một phần trong quá trình điều chỉnh lối sống. Để kiểm soát bệnh hiệu quả hơn, người bệnh cần xây dựng chế độ ăn tổng thể phù hợp thay vì tập trung vào một thực phẩm hoặc đồ uống riêng lẻ.

4.1. Kiểm soát tổng năng lượng trong khẩu phần

Đối với người đang thừa cân hoặc béo phì, kiểm soát lượng năng lượng nạp vào kết hợp với vận động phù hợp giúp hỗ trợ quá trình giảm cân và cải thiện sức khỏe chuyển hóa. Tuy nhiên, không nên nhịn ăn cực đoan hoặc áp dụng chế độ giảm cân quá nhanh khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Chế độ ăn cần đảm bảo dinh dưỡng và có khả năng duy trì lâu dài.

4.2. Ưu tiên thực phẩm ít chế biến

Khẩu phần nên cân đối giữa rau xanh, trái cây với lượng phù hợp, ngũ cốc nguyên hạt, nguồn protein và chất béo không bão hòa. Bên cạnh đó, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, bánh kẹo, thức ăn chiên rán thường xuyên và những món chứa nhiều đường bổ sung hoặc chất béo bão hòa.

4.3. Kiểm soát đường và tinh bột

Người bị gan nhiễm mỡ nên chú ý đến lượng đường và tinh bột trong chế độ ăn, đặc biệt khi đi kèm thừa cân, béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa. Điều này không đồng nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn cơm hoặc các thực phẩm chứa tinh bột. Thay vào đó, người bệnh cần kiểm soát khẩu phần và hạn chế những nguồn cung cấp nhiều đường như bánh kẹo, nước ngọt và đồ uống pha chế.

Chế độ ăn cân đối kết hợp với kiểm soát khẩu phần giúp người bị gan nhiễm mỡ quản lý cân nặng và các yếu tố chuyển hóa liên quan

4.4. Duy trì vận động phù hợp

Dinh dưỡng và hoạt động thể chất nên được kết hợp thay vì thực hiện riêng lẻ. Vận động thường xuyên giúp kiểm soát cân nặng và hỗ trợ cải thiện sức khỏe chuyển hóa. Loại hình và cường độ tập luyện cần phù hợp với tuổi, thể trạng và các bệnh lý đi kèm. Người ít vận động có thể bắt đầu từ mức độ vừa sức rồi tăng dần theo khả năng.

4.5. Không tự ý sử dụng thực phẩm chức năng để “giải độc gan”

Không nên sử dụng thực phẩm chức năng, thảo dược hay các sản phẩm được quảng cáo “giải độc gan” để thay thế điều trị nguyên nhân. Nếu muốn bổ sung vitamin, thảo dược hoặc các sản phẩm hỗ trợ, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ, đặc biệt khi đang điều trị bệnh gan hoặc sử dụng nhiều loại thuốc.

4.6. Theo dõi sức khỏe định kỳ

Gan nhiễm mỡ có thể không gây triệu chứng rõ ràng trong một thời gian dài. Vì vậy, cảm giác cơ thể vẫn khỏe không đồng nghĩa lượng mỡ trong gan đã giảm hoặc tổn thương gan không tiến triển. Người bệnh nên tái khám theo lịch để bác sĩ đánh giá tình trạng gan, các yếu tố chuyển hóa và nguy cơ xơ hóa gan khi cần thiết. Dựa trên kết quả kiểm tra, chế độ điều trị, dinh dưỡng và vận động có thể được điều chỉnh phù hợp hơn.

Theo dõi sức khỏe định kỳ giúp đánh giá tình trạng gan, phát hiện sớm bất thường và điều chỉnh hướng điều trị phù hợp

Quan trọng hơn, khi tìm hiểu gan nhiễm mỡ nên uống gì, người bệnh không nên đặt kỳ vọng vào một loại nước “thải độc” hay “đánh tan mỡ gan”. Kiểm soát gan nhiễm mỡ cần kết hợp chế độ ăn cân đối, quản lý cân nặng, vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ. Nếu đã được chẩn đoán gan nhiễm mỡ hoặc có các rối loạn chuyển hóa đi kèm, người bệnh nên chủ động thăm khám để được đánh giá và xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp.