Bệnh gút có ăn được bún không? Giải đáp từ chuyên gia

Bệnh gút có ăn được bún không thì câu trả lời là có, người bệnh vẫn có thể ăn bún nếu lựa chọn thực phẩm đi kèm phù hợp và kiểm soát khẩu phần. Ưu tiên bún ăn cùng thực phẩm ít purin, nhiều rau xanh, hạn chế các loại thịt đỏ, nội tạng, hải sản và đặc biệt lưu ý nước dùng đậm đặc, nhiều thịt hoặc được ninh từ xương lâu. Cách chế biến và lượng thức ăn trong mỗi bữa cũng có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát nồng độ acid uric và nguy cơ tái phát cơn gút.

Trong bài viết này, MSC Clinic sẽ giải đáp thắc mắc người bệnh gút có ăn được bún không, và gợi ý các loại bún mà người bệnh gút có thể ăn mà không phải lo lắng về tình trạng bệnh lý của mình.

Gút (gout) là căn bệnh phổ biến ở trên thế giới và Việt Nam

1. Bệnh gút là gì?

Bệnh gút là một dạng viêm khớp do rối loạn chuyển hóa, xảy ra khi các tinh thể urat natri (Monosodium Urate – MSU) lắng đọng trong hoặc xung quanh khớp, gân, bao hoạt dịch (túi chứa dịch có tác dụng giảm ma sát giữa các cấu trúc quanh khớp) và các mô khác.

Sự lắng đọng này có thể gây viêm, tạo ra những cơn đau khớp dữ dội, tái phát thường xuyên, nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể tiến triển và gây tổn thương khớp theo thời gian.

>> Tìm hiểu thêm: Đau khớp cổ chân là dấu hiệu của bệnh lý gì?

1.1. Bệnh gút hình thành như thế nào?

Thông thường, acid uric trong cơ thể được tạo ra từ quá trình cơ thể phân hủy purin, một hợp chất có trong nhiều loại thực phẩm và tế bào của cơ thể. Bệnh gút hình thành khi nồng độ acid uric trong máu tăng cao so với mức độ an toàn trong khoảng thời gian dài.

Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp tăng acid uric trong máu đều phát triển thành bệnh gút. Bệnh xuất hiện khi các tinh thể MSU lắng đọng và kích hoạt phản ứng viêm tại khớp hoặc các mô xung quanh.

1.2. Ai là nạn nhân của bệnh gút?

Một số nghiên cứu tại Việt Nam ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh gút dao động khoảng 2-5% dân số, tùy theo nhóm đối tượng và phương pháp nghiên cứu. Nam giới mắc bệnh gút chiếm áp đảo so với nữ giới, tập trung nhiều nhất ở độ tuổi từ 30 đến 60 tuổi. Nguyên nhân dẫn đến bệnh gút liên quan nhiều đến chế độ dinh dưỡng (ăn nhiều thực phẩm giàu purin), thói quen sử dụng rượu bia, mức độ vận động, cân nặng và các bệnh lý đi kèm.

Ngoài ra, các nhóm đối tượng sau đây cũng có nguy cơ cao mắc bệnh gút:

• Người thừa cân, béo phì
• Người mắc bệnh thận
• Người mắc các bệnh lý chuyển hóa
• Người có tiền sử gia đình mắc gút
• Người đang dùng một số thuốc làm tăng acid uric

Bệnh gút xuất hiện ở người béo phì nhiều hơn người có thể trạng bình thường

1.3. Biến chứng của gút nếu không điều trị kịp thời

Tình trạng tăng acid uric kéo dài dẫn đến nhiều biến chứng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Dưới đây là một số tiến triển xấu của bệnh gút nếu người bệnh không điều trị kịp thời:

• Tổn thương khớp kéo dài: Khi các tinh thể MSU tích tụ, kích hoạt phản ứng viêm lặp lại sẽ dẫn đến tổn thương sụn và xương dưới sụn. Trong thời gian dài, hạt tophi hình thành quanh khớp và mô mềm, gây đau, sưng, biến dạng khớp, cứng khớp và hạn chế khả năng cử động. Ở giai đoạn muộn, hạt tophi có thể chèn ép các cấu trúc lân cận, thậm chí bào mòn xương, tăng nguy cơ mất chức năng khớp và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
• Ảnh hưởng tới chức năng thận: Acid uric chủ yếu được đào thải qua đường thận. Khi lượng acid uric trong cơ thể tăng cao, các tinh thể MSU có thể lắng đọng ở trong thận, làm tăng nguy cơ người bệnh gặp sỏi thận hoặc ảnh hưởng tới chức năng thận.

Ngoài ra, người bệnh gút còn có thể gặp các biến chứng về tim mạch (suy tim, đau tim, đột quỵ) và tổn thương mắt, ảnh hưởng đến thị lực.

>> Đọc thêm: Viêm sụn sườn là gì? Nguyên nhân và cách xử lý

2. Thành phần dinh dưỡng trong món bún

Là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt, chính vì vậy, câu hỏi bệnh gút có ăn được bún không là mối quan tâm của rất nhiều người. Thành phần chính của món ăn được làm từ gạo, sau đó trải qua quá trình ngâm, xay và lên men trước khi tạo thành sợi.

Bún cung cấp tinh bột, chất đạm, xơ và các khoáng chất thiết yếu cho cơ thể

Theo số liệu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã công bố, trong 100g bún có chứa khoảng 120 calo, 1,7 gram protein, 0,5 gram chất xơ, gần 26 gram carbohydrate. Tuy nhiên, số liệu này chưa thống kê những thực phẩm ăn kèm.

3. Bệnh gút có ăn được bún không?

Mọi người thường thắc mắc “Bệnh gút có ăn được bún không?” thì câu trả lời là có. Người bệnh gút có thể ăn bún vì đây là thực phẩm chứa ít purin, phù hợp để bổ sung vào chế độ ăn hằng ngày và giúp đa dạng hóa thực đơn.

Bún chủ yếu cung cấp carbohydrate, trong đó các thực phẩm giàu carbohydrate phức hợp có thể là nguồn năng lượng phù hợp cho người bệnh gút, giúp hạn chế tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu purin, đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng và chuyển hóa.

Bên cạnh đó, trong bún còn chứa một lượng nhỏ mangan. Chất này khi đi vào cơ thể có khả năng hỗ trợ thúc đẩy quá trình trao đổi chất, giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và giảm viêm trong cơ thể.

>> Xem thêm: Viêm khớp nên kiêng ăn gì?

Bệnh gút có ăn được bún không? – Có vì đây là món ăn chứa ít purin

4. Những lưu ý khi ăn bún dành cho người bệnh gút

Mặc dù là loại thực phẩm chứa hàm lượng purin thấp và phù hợp với chế độ ăn của người bệnh gút, điều đó không có nghĩa là người bệnh gút có thể ăn được tất cả các món liên quan đến bún. Thực tế, những thực phẩm ăn kèm hay cách chế biến có thể trở thành nguy cơ khiến bệnh lý nặng thêm.

Để đảm bảo một chế độ hợp lý dành cho người bệnh, dưới đây là những lưu ý của người bệnh gút khi ăn:

4.1. Ưu tiên ăn kèm bún với các thực phẩm chứa ít purin

Phần lớn hàm lượng purin trong một bát bún sẽ đến từ các thực phẩm ăn kèm. Người bệnh gút nên ưu tiên nguồn đạm đến từ thịt trắng (thịt gà bỏ da, cá trắng), trứng, đậu phụ vì các thực phẩm này chứa ít purin. Tuy nhiên, đây vẫn là nguồn cung cấp protein, nếu tiêu thụ quá nhiều vẫn có thể làm tăng acid uric, do đó người bệnh gút chỉ nên ăn một lượng vừa phải.

Người bệnh gút nên hạn chế tối đa các loại đạm đến từ thịt đỏ, thịt mỡ, nội tạng động vật hay các loại hải sản chứa hàm lượng purin cao.

Các thực phẩm ăn kèm vô tình khiến bệnh gút nặng hơn nếu không hạn chế

4.2. Ăn bún kèm với nhiều rau xanh

Rau xanh chứa nhiều chất xơ, giúp người bệnh gút hỗ trợ đào thải acid uric, giảm hấp thu đạm, kiểm soát đường huyết và cân nặng. Các loại rau mà bệnh nhân có thể ăn kèm bao gồm xà lách, giá đỗ, cải xanh, rau thơm.

Người bệnh gút có thể bổ sung đa dạng các loại rau xanh trong chế độ ăn. Tuy nhiên, nên ưu tiên cách chế biến ít dầu mỡ, hạn chế sử dụng quá nhiều gia vị hoặc các món ăn kèm có hàm lượng purin cao.

Bún trộn với nhiều rau giúp bổ sung chất xơ cho người bị gút

4.3. Lưu ý nước dùng và cách chế biến

Một số loại nước dùng được hầm từ xương, thịt trong thời gian dài có thể gây tăng lượng purin trong khẩu phần ăn của người bệnh gút.

Ngoài ra, món bún được chế biến quá mặn hoặc nhiều dầu mỡ có thể gây hại cho tim mạch và ảnh hưởng đến chức năng thận. Khi thận hoạt động kém hiệu quả, quá trình đào thải acid uric cũng bị suy giảm, làm tăng nguy cơ khởi phát hoặc tái phát cơn gút. Vì vậy, người bệnh gút nên ưu tiên các món bún có nước dùng thanh, ít muối, hạn chế dầu mỡ và không sử dụng quá nhiều nước hầm đậm đặc.

Người bị gút nên hạn chế các món bún có nước dùng nhiều mỡ

5. Gợi ý các món bún lành mạnh cho người bệnh gút

Người bệnh gút có thể thêm món bún vào thực đơn hàng ngày của mình. Tuy nhiên, cần cân đối các thực phẩm ăn kèm hay phương pháp chế biến để tránh ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Dưới đây là các món bún bệnh nhân gút có thể tham khảo:

5.1. Bún gà

Bún gà là món ăn nhẹ bụng nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng dành cho người bệnh gút. Nguyên liệu sẽ gồm bún, nước luộc gà, thịt gà và các loại rau mùi. Lưu ý trong quá trình chế biến, có thể hạn chế mỡ trong nước dùng bằng cách chọn thịt gà nạc và loại bỏ da gà.

Bún gà là món ăn tốt cho sức khỏe bệnh gút nếu ăn vừa đủ

5.2. Bún cá

Một số loại cá thịt trắng có hàm lượng purin từ thấp đến trung bình như cá rô phi, cá quả, cá vược… có thể sử dụng làm nguyên liệu trong món bún của người bệnh gút. Tuy nhiên, cá chỉ nên chế biến bằng phương pháp luộc hoặc hấp và cần giảm lượng gia vị trong món ăn.

Bún cá trắng ngon miệng, không làm tăng purin

5.3. Bún ăn kèm đậu phụ

Đậu phụ cung cấp nguồn protein thực vật dồi dào và thường được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị sử dụng trong chế độ ăn lành mạnh. Khi kết hợp cùng rau và nước dùng thanh đạm, đây sẽ là món ăn ngon miệng và thích hợp cho bệnh nhân gút.

Các món bún ăn kèm đậu phụ có thể bổ sung vào thực đơn cho người bị gút

Trong bài viết trên, MSC Clinic đã giải đáp thắc mắc của độc giả về việc người bệnh gút có ăn được bún không và đưa ra các lưu ý khi ăn bún vừa ngon miệng vừa đảm bảo sức khỏe. Nếu đang mắc bệnh gút hoặc thường xuyên gặp các triệu chứng như đau, sưng, nóng đỏ khớp tái phát, người bệnh nên chủ động thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được đánh giá toàn diện và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Tại MSC Clinic, chúng tôi có đội ngũ bác sĩ tư vấn chế độ dinh dưỡng, đánh giá tình trạng bệnh và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với từng bệnh nhân, góp phần kiểm soát các bệnh xương khớp hiệu quả và bảo vệ sức khỏe lâu dài.