13 dấu hiệu tiểu đường cần nhận biết sớm không nên bỏ qua

Dấu hiệu tiểu đường thường xuất hiện âm thầm và dễ bị bỏ qua trong giai đoạn đầu. Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như đói nhanh, mệt mỏi kéo dài, đi tiểu nhiều, khát nước liên tục, khô miệng, khô và ngứa da, nhìn mờ, sụt cân bất thường, tê rát hoặc ngứa ran ở tay chân và nhiều triệu chứng khác. Tuy nhiên, các biểu hiện này có thể khác nhau ở người mắc tiểu đường type 1, tiểu đường type 2 và tiểu đường thai kỳ, đồng thời thay đổi theo từng giai đoạn bệnh. Bài viết dưới đây của MSC Clinic sẽ giúp bạn nhận biết 13 dấu hiệu bệnh tiểu đường thường gặp, cách nhận biết sớm và những nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý.

Nhận biết sớm các dấu hiệu tiểu đường giúp người bệnh chủ động kiểm soát sức khỏe 

1. Vì sao cần nhận biết sớm dấu hiệu tiểu đường?

Nhận biết sớm dấu hiệu tiểu đường không chỉ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu mà còn tạo điều kiện để kiểm soát đường huyết hiệu quả, hạn chế tổn thương các cơ quan và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi các triệu chứng bệnh tiểu đường đã rõ rệt hoặc xuất hiện biến chứng, vì vậy việc thăm khám ngay khi có biểu hiện bất thường sẽ giúp chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nhận biết sớm biểu hiện tiểu đường mang lại nhiều lợi ích như:

• Giúp điều trị sớm và kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn: Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn đầu, bác sĩ có thể xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, giúp ổn định đường huyết sớm và giảm nguy cơ bệnh tiến triển.
• Hạn chế bệnh tiến triển nặng: Phát hiện sớm triệu chứng tiểu đường giúp người bệnh chủ động thay đổi lối sống, tuân thủ điều trị và theo dõi sức khỏe định kỳ, từ đó làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.
• Giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm: Tiểu đường kéo dài có thể gây tổn thương tim mạch, đột quỵ, suy thận, bệnh võng mạc dẫn đến giảm thị lực hoặc mù lòa, tổn thương thần kinh gây tê bì chân tay và loét bàn chân. Nhận biết sớm triệu chứng bệnh tiểu đường giúp giảm nguy cơ xảy ra những biến chứng này.
• Nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài: Chẩn đoán sớm giúp người bệnh duy trì sức khỏe ổn định, bảo tồn chức năng của các cơ quan, giảm nguy cơ nhập viện và duy trì cuộc sống, sinh hoạt cũng như làm việc bình thường trong thời gian dài.
• Bảo vệ sức khỏe mẹ và thai nhi: Đối với phụ nữ mang thai, phát hiện sớm biểu hiện của bệnh tiểu đường thai kỳ giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn, giảm nguy cơ tiền sản giật, thai to, sinh non và các biến chứng cho cả mẹ và em bé.

Kiểm soát tốt các triệu chứng bệnh tiểu đường ngay từ đầu giúp duy trì sức khỏe ổn định, đảm bảo chất lượng cuộc sống

2. Các dấu hiệu tiểu đường thường gặp

Các dấu hiệu tiểu đường thường xuất hiện khi lượng đường (glucose) trong máu tăng cao kéo dài, khiến cơ thể không thể sử dụng glucose hiệu quả để tạo năng lượng. Mặc dù triệu chứng bệnh tiểu đường có thể khác nhau giữa từng người và từng loại bệnh, nhưng hầu hết người bệnh đều trải qua một số biểu hiện cảnh báo sớm tương tự. Dưới đây là những dấu hiệu bệnh tiểu đường thường gặp nhất:

Đói nhanh, mệt mỏi kéo dài

Mặc dù lượng đường trong máu tăng cao nhưng glucose không thể đi vào tế bào để tạo năng lượng do thiếu insulin hoặc kháng insulin. Vì vậy, cơ thể luôn trong trạng thái thiếu năng lượng, khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy đói, mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và dễ kiệt sức ngay cả khi đã ăn uống đầy đủ.

Đi tiểu nhiều và khát nước liên tục

Khi đường huyết vượt quá khả năng tái hấp thu của thận, glucose sẽ được đào thải qua nước tiểu và kéo theo một lượng lớn nước ra ngoài, khiến người bệnh đi tiểu nhiều lần trong ngày, đặc biệt là về đêm.

Thường xuyên khát nước là biểu hiện của bệnh tiểu đường không nên bỏ qua

Khô miệng, khô da và ngứa da

Mất nước kéo dài khiến cơ thể không đủ độ ẩm để nuôi dưỡng da và niêm mạc. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng khô miệng, môi khô, da bong tróc, ngứa ngáy hoặc dễ kích ứng, đặc biệt ở những vùng da có nhiều nếp gấp.

Nhìn mờ

Đường huyết tăng cao làm thay đổi lượng dịch trong thủy tinh thể của mắt, khiến khả năng điều tiết bị ảnh hưởng và gây nhìn mờ. Nếu tình trạng này kéo dài mà không được kiểm soát, người bệnh có nguy cơ mắc bệnh võng mạc đái tháo đường, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và mù lòa.

Đường huyết cao không kiểm soát làm tăng nguy cơ mắc bệnh võng mạc đái tháo đường, dẫn đến mờ mắt

2.1. Triệu chứng bệnh tiểu đường type 1

Triệu chứng bệnh tiểu đường type 1 thường xuất hiện đột ngột trong vài ngày đến vài tuần. Bệnh gặp nhiều ở trẻ em, thanh thiếu niên nhưng vẫn có thể xảy ra ở người trưởng thành. Một số dấu hiệu tiểu đường đặc trưng gồm:

Sụt cân nhanh dù ăn uống bình thường

Do cơ thể không thể sử dụng glucose để tạo năng lượng nên sẽ chuyển sang đốt mỡ và cơ để duy trì hoạt động, khiến người bệnh giảm cân nhanh chóng dù khẩu phần ăn không thay đổi, thậm chí ăn nhiều hơn bình thường.

Buồn nôn, nôn hoặc đau bụng

Khi cơ thể đốt cháy chất béo quá mức sẽ tạo ra ceton. Nếu ceton tích tụ nhiều trong máu có thể dẫn đến nhiễm toan ceton đái tháo đường (DKA), một biến chứng cấp cứu nguy hiểm với các biểu hiện như buồn nôn, nôn, đau bụng, mệt lả hoặc rối loạn ý thức.

Buồn nôn và đau bụng kéo dài có thể là dấu hiệu bệnh tiểu đường đã chuyển sang biến chứng nhiễm toan ceton

Rối loạn giấc ngủ

Một số người mắc tiểu đường type 1 có thể ngủ không ngon do đi tiểu nhiều về đêm, hạ đường huyết lúc ngủ hoặc gặp các rối loạn như hội chứng chân không yên, gây tê rát và khó chịu ở chân.

Đái dầm ở trẻ em

Nếu trước đây trẻ đã kiểm soát được việc đi vệ sinh nhưng đột nhiên xuất hiện tình trạng đái dầm hoặc tiểu nhiều bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám vì đây có thể là biểu hiện của bệnh tiểu đường type 1.

2.2. Triệu chứng bệnh tiểu đường type 2

Tiểu đường type 2 là dạng phổ biến nhất và thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Không ít người chỉ được chẩn đoán khi đã xuất hiện biến chứng. Những triệu chứng bệnh tiểu đường type 2 thường gặp gồm:

Vết thương lâu lành

Đường huyết cao làm giảm tuần hoàn máu, suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng đến khả năng tái tạo mô. Vì vậy, các vết cắt, trầy xước hoặc loét thường lâu lành hơn bình thường và dễ bị nhiễm trùng.

Thường xuyên bị nhiễm trùng

Môi trường giàu glucose tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển. Người bệnh dễ bị nhiễm nấm da, nấm âm đạo, viêm đường tiết niệu hoặc các nhiễm trùng tái phát nhiều lần.

Thường xuyên bị nấm da hoặc tổn thương da dai dẳng là một biểu hiện tiểu đường dễ bị bỏ qua 

Tê bì, đau rát hoặc ngứa ran tay chân

Đây là hậu quả của tổn thương thần kinh ngoại biên do đường huyết tăng kéo dài. Người bệnh có thể cảm thấy tê, châm chích, nóng rát hoặc giảm cảm giác ở bàn tay, bàn chân. Đối với những người đang điều trị các bệnh cơ xương khớp, triệu chứng này rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý cột sống gây chèn ép rễ thần kinh, vì vậy cần được bác sĩ thăm khám để xác định đúng nguyên nhân.

Xuất hiện các mảng da sẫm màu

Các vùng da ở cổ, nách hoặc bẹn có thể trở nên sẫm màu, dày và mịn như nhung. Đây là dấu hiệu của tình trạng kháng insulin và thường xuất hiện trước khi bệnh được chẩn đoán.

Rối loạn cương dương ở nam giới

Tiểu đường có thể gây tổn thương mạch máu và dây thần kinh, làm ảnh hưởng đến chức năng cương dương. Đây cũng là một biểu hiện tiểu đường khá thường gặp nhưng dễ bị bỏ qua.

>> Đọc thêm: So sánh tiểu đường type 1 và type 2: Khác nhau như thế nào?

2.3. Triệu chứng của tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng rối loạn đường huyết xuất hiện trong thời gian mang thai và thường được phát hiện qua xét nghiệm sàng lọc từ tuần thứ 24-28 của thai kỳ (theo Centers for Disease Control and Prevention, 2024).

Chủ động đo đường huyết giúp bảo vệ sức khỏe cho mẹ và bé trước nguy cơ tiểu đường thai kỳ

Khác với tiểu đường type 1 và type 2, đa số phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, một số người vẫn có thể gặp các biểu hiện như khát nước, đi tiểu nhiều, mệt mỏi, thấy đói sau khi ăn, nhìn mờ hoặc ngứa vùng kín, nhiễm nấm men tái phát.

Do các triệu chứng tiểu đường thai kỳ khá giống với những thay đổi sinh lý khi mang thai nên nhiều trường hợp dễ bị bỏ sót. Vì vậy, mẹ bầu cần thực hiện đầy đủ các xét nghiệm sàng lọc theo chỉ định của bác sĩ để phát hiện bệnh sớm.

3. Đối tượng có nguy cơ cần chú ý các dấu hiệu tiểu đường

Không phải ai mắc tiểu đường cũng xuất hiện triệu chứng rõ ràng ngay từ đầu. Trên thực tế, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển hoặc xuất hiện biến chứng ở tim mạch, thần kinh, thận hay mắt. Vì vậy, những người thuộc nhóm nguy cơ cao cần chủ động theo dõi dấu hiệu tiểu đường, nhận biết sớm triệu chứng bệnh tiểu đường và thực hiện tầm soát định kỳ để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.

Thăm khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu tiểu đường và tầm soát nguy cơ biến chứng tim mạch

3.1. Người có nguy cơ mắc tiểu đường type 1

Tiểu đường type 1 thường khởi phát nhanh và phổ biến ở trẻ em, thanh thiếu niên hoặc người trẻ tuổi. Một số yếu tố dưới đây làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

• Có người thân trong gia đình mắc đái tháo đường type 1.
• Người có tính cảm thụ di truyền liên quan đến bệnh, đặc biệt là một số biến thể gen thuộc vùng HLA.
• Phát hiện các tự kháng thể đảo tụy như IAA, GADA, IA-2A hoặc ZnT8A cần được bác sĩ đánh giá và theo dõi nguy cơ tiến triển.

3.2. Người có nguy cơ mắc tiểu đường type 2

Đây là nhóm chiếm phần lớn số ca mắc bệnh và thường có diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Người bệnh nên chú ý hơn đến các biểu hiện tiểu đường và kiểm tra đường huyết định kỳ nếu thuộc các trường hợp:

• Người từ 45 tuổi trở lên, đặc biệt khi có thêm các yếu tố nguy cơ khác.
• Người thừa cân, béo phì, nhất là béo bụng hoặc vòng eo lớn.
• Có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc đái tháo đường type 2.
• Người ít vận động, ngồi nhiều, không duy trì tập luyện thường xuyên.
• Người bị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc mắc bệnh tim mạch.
• Người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu.
• Phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
• Người từng được chẩn đoán tiền đái tháo đường.

Người thừa cân, béo phì là nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc đái tháo đường type 2 và cần chú ý theo dõi

3.3. Phụ nữ mang thai có nguy cơ đái tháo đường thai kỳ

Đái tháo đường thai kỳ thường không gây triệu chứng rõ ràng nên nhiều trường hợp chỉ được phát hiện qua xét nghiệm sàng lọc. Những mẹ bầu dưới đây có nguy cơ cao hơn:

• Mang thai từ 25 tuổi trở lên, đặc biệt trên 35-40 tuổi.
• Thừa cân hoặc béo phì trước khi mang thai.
• Từng mắc đái tháo đường thai kỳ ở lần mang thai trước.
• Từng sinh con nặng trên 4 kg.
• Mang đa thai.
• Có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường.

>> Tìm hiểu thêm: Bữa sáng cho người tiểu đường

4. Thăm khám và điều trị tiểu đường tại MSC Clinic

MSC International Clinic là địa chỉ thăm khám và điều trị tiểu đường chuyên sâu, quy tụ chuyên gia Nội tiết – Đái tháo đường giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại. Người bệnh đến thăm khám tại đây được xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa theo từng giai đoạn bệnh, kết hợp kiểm soát đường huyết, tầm soát biến chứng và các giải pháp hỗ trợ từ Y học tái tạo nhằm nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Thăm khám cùng chuyên gia Nội tiết – Đái tháo đường

Người bệnh được trực tiếp tư vấn 1:1 cùng đội ngũ bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm, chuyên môn cao… Nổi bật là GS.TS.BS Thái Hồng Quang – Nguyên Giám đốc Bệnh viện Quân y 103, Nguyên Chủ tịch Hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam với hơn 40 năm kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý nội tiết, rối loạn chuyển hóa và đái tháo đường.

GS.TS.BS Thái Hồng Quang trực tiếp thăm khám và đánh giá tình trạng sức khỏe cho người bệnh đái tháo đường

Trong buổi khám, bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe, khai thác tiền sử bệnh, các triệu chứng bệnh tiểu đường, yếu tố nguy cơ cũng như nguy cơ biến chứng để xây dựng hướng điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

Điều trị bằng Y học tái tạo đột phá

Mỗi người bệnh có mức độ tổn thương và khả năng đáp ứng điều trị khác nhau, vì vậy MSC Clinic xây dựng phác đồ điều trị dựa trên từng trường hợp cụ thể. Tùy tình trạng bệnh, bác sĩ có thể kết hợp:

• Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và lối sống.
• Hướng dẫn vận động phù hợp nhằm cải thiện chuyển hóa.
• Điều trị nội khoa theo chỉ định.
• Theo dõi định kỳ để đánh giá hiệu quả kiểm soát đường huyết và phòng ngừa biến chứng.

Bên cạnh các phương pháp điều trị hiện nay, MSC Clinic còn nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp hỗ trợ từ Y học tái tạo với mục tiêu góp phần cải thiện chức năng chuyển hóa và khả năng điều hòa đường huyết tự nhiên. Phương pháp này tập trung vào hỗ trợ phục hồi tế bào beta tuyến tụy để tăng sản xuất insulin nội sinh, cải thiện độ nhạy insulin, giảm viêm mạn tính và bảo vệ các cơ quan đích, qua đó hướng đến kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn, giảm phụ thuộc vào thuốc hoặc insulin tùy theo tình trạng của từng người bệnh cũng như ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Chẩn đoán chính xác, phát hiện sớm nguy cơ biến chứng

MSC International Clinic ứng dụng hệ thống xét nghiệm hiện đại, hỗ trợ kiểm tra glucose máu, HbA1c cùng các xét nghiệm liên quan, góp phần đánh giá tình trạng đái tháo đường và các yếu tố nguy cơ biến chứng.

Hệ thống siêu âm Doppler hiện đại MSC Clinic hỗ trợ kiểm tra tổn thương cơ quan nội tạng từ biến chứng của đái tháo đường

Bên cạnh đó, phòng khám còn ứng dụng máy siêu âm Doppler 4D GE Ultrasound (Hàn Quốc) để kiểm tra hình thái và dòng chảy của các mạch máu ở vùng được chỉ định, hỗ trợ đánh giá nguy cơ bệnh mạch máu ngoại biên và các biến chứng mạch máu lớn ở người bệnh đái tháo đường, kết hợp máy điện tâm đồ Nihon Kohden (Nhật Bản) nhằm tầm soát rối loạn nhịp tim, dẫn truyền, giúp đánh giá nguy cơ tim mạch và chỉ định thêm các thăm dò cần thiết ở người bệnh đái tháo đường.

Dấu hiệu tiểu đường cần được nhận biết và theo dõi từ sớm để phát hiện bệnh kịp thời, kiểm soát đường huyết hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng ảnh hưởng đến tim mạch, thận, mắt và thần kinh. Nếu xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện bất thường kéo dài, hãy chủ động thăm khám tại MSC Clinic để được chẩn đoán và xây dựng phác đồ chăm sóc sức khỏe phù hợp với tình trạng của bạn.