Các tình huống gây chấn thương gân kheo thường gặp và cách điều trị hiệu quả

Chấn thương gân kheo là một trong những chấn thương phổ biến trong thể thao, đặc biệt ở các vận động viên điền kinh, bóng đá và bóng rổ. Tuy nhiên, tình trạng này không chỉ giới hạn ở các vận động viên chuyên nghiệp, mà cũng có thể xảy ra trong các hoạt động thể chất hàng ngày nếu không có sự chuẩn bị đúng cách. Việc nhận biết những tình huống có thể gây chấn thương cơ gân kheo từ sớm là chìa khoá để phòng ngừa và bảo vệ sức khoẻ của bạn. 

Chấn thương gân kheo xảy ra trong các tình huống chạy nhảy, vận động quá mức khi tham gia thể thao

1. Chấn thương gân kheo là gì?

Gân kheo (hamstring) là nhóm ba cơ lớn nằm ở mặt sau của đùi, gồm cơ bán màng (semimembranosus), cơ nhị đầu đùi (biceps femoris) và cơ bán gân (semitendinosus). Nhóm cơ này kết nối xương chậu với xương cẳng chân, đóng vai trò chính trong việc gập gối và duỗi hông, giúp chúng ta hoạt động đi lại, chạy nhảy và duy trì thăng bằng. 

Chấn thương gân kheo (hamstring injury) là tình trạng một hoặc nhiều cơ, gân trong nhóm này bị căng giãn quá mức, rách hoặc đứt toàn phần. Mức độ tổn thương được chia thành ba cấp độ:

• Độ 1: Căng cơ gân kheo nhẹ, đau nhức nhưng chưa ảnh hưởng nhiều đến vận động.
• Độ 2: Rách một phần cơ, tình trạng đau trung bình, có thể kèm theo sưng và bầm tím.
• Độ 3: Đứt hoàn toàn cơ gân kheo, gây đau dữ dội, mất chức năng vận động và biến dạng vùng đùi.

Chấn thương cơ gân kheo là tình trạng rách hoặc đứt toàn phần gân kheo

2. Các tình huống gây chấn thương gân kheo

Chấn thương gân kheo thường xảy ra khi người bệnh bị co cơ, căng cơ gân kheo hoặc giãn cơ bắp đột ngột. Các tình huống gây chấn thương cơ gân kheo bao gồm:

• Chạy nước rút đột ngột: Với các môn thể thao như bóng đá, điền kinh, bóng rổ yêu cầu người chơi chạy nhanh hoặc đổi hướng đột ngột, khiến cơ gân kheo chịu nhiều áp lực lớn, dễ bị căng hoặc rách.
• Thiếu khởi động hoặc giãn cơ: Không khởi động kỹ trước khi tập luyện hoặc không giãn cơ sau hoạt động thể thao khiến độ linh hoạt của cơ gân kheo giảm sút, làm, tăng nguy cơ chấn thương.
• Tư thế sai lệch khi vận động: Chạy hoặc nhảy với tư thế không đúng, như lưng cong hoặc chân lệch hướng, làm tăng áp lực lên cơ gân kheo.
• Quá tải khi tập luyện: Thực hiện các động tác như squat, lunge hoặc nâng tạ với cường độ cao mà không nghỉ ngơi đủ có thể gây tổn thương cơ và gân.
• Chấn thương trực tiếp: Va chạm mạnh vào vùng đùi sau khi chơi thể thao hoặc tai nạn lao động, có thể gây rách hoặc bầm tím cơ gân kheo.
• Mất cân bằng cơ: Cơ gân kheo yếu, không đủ sức để kiểm soát lực khi chuyển động so với gân cơ tứ đầu đùi khiến gân kheo dễ bị tổn thương khi chịu lực.
• Yếu tố khác: Tuổi tác cao khiến cơ và gân mất độ đàn hồi, béo phì, hoặc trang bị chơi không phù hợp cũng làm tăng nguy cơ chấn thương.

»» Xem thêm: Đau gân kheo chân – Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Đau gân kheo sau gối thường gặp ở người chơi bóng đá, đặc biệt khi thực hiện các động tác chạy nước rút hoặc đổi hướng đột ngột

3. Triệu chứng điển hình của chấn thương gân kheo

Triệu chứng của chấn thương cơ gân kheo phụ thuộc vào mức độ tổn thương như sau:

• Đau đột ngột ở mặt sau đùi: Cảm giác đau nhói ở vùng đùi sau, đặc biệt khi chạy, nhảy hoặc gập gối.
• Sưng hoặc bầm tím: Vùng cơ gân kheo có thể sưng, nóng hoặc xuất hiện vết bầm do xuất huyết dưới da.
• Yếu cơ: Đau gân kheo chân gây khó khăn khi gập gối, đi bộ hoặc thực hiện các động tác liên quan đến đùi sau.
• Cảm giác căng cứng: Xuất hiện tình trạng căng cơ gân kheo, gây hạn chế phạm vi chuyển động của chân.
• Phát ra tiếng khi chấn thương: Một số trường hợp rách gân nghiêm trọng có thể nghe thấy âm thanh “tách” hoặc “rắc”  tại thời điểm chấn thương.
• Đau khi ấn vào vùng tổn thương: Vùng chấn thương cơ gân kheo nhạy cảm khi chạm vào hoặc khi thực hiện các động tác duỗi chân.

Tình trạng bầm tím, sưng tấy do xuất huyết dưới da khi bị đau gân kheo sau gối 

4. Phương pháp điều trị chấn thương cơ gân kheo

Giai đoạn nhẹ

Đối với chấn thương gân kheo cấp tính, người bệnh sẽ được sơ cứu nhanh bằng phương pháp R.I.C.E gồm 4 bước: 

• Nghỉ ngơi (Rest): Hạn chế vận động và dành nghỉ ngơi hợp lý để giảm áp lực lên vùng gân bị chấn thương và giảm đau.
• Chườm lạnh (Ice): Chườm túi đá trong 15-20 phút và lặp lại nhiều lần giúp giảm nguy cơ sưng viêm, bầm tính và tổn thương cơ. Người bệnh nên bọc đá bằng khăn vải để tránh bị bỏng lạnh. 
• Băng ép (Compression): Sử dụng băng quấn quanh vùng gân kheo bị thương nhằm cố định vết thương, ngăn ngừa sưng, viêm. Tuy nhiên, không nên quấn quá chặt, tránh ảnh hưởng đến quá trình tuần hoàn máu.
• Nâng cao (Elevation): Kê gối cao hơn tim để nâng chân lên cao, giúp giảm sưng hiệu quả.

Liệu pháp R.I.C.E với 4 bước đơn giản, dễ thực hiện luôn được lựa chọn để sơ cứu cho những chấn thương thể thao cấp tính  

• Dùng thuốc: Thuốc giảm đau và kháng viêm như ibuprofen, paracetamol sau khi sơ cứu. Tuy nhiên, việc người bệnh lạm dụng nhóm thuốc này sẽ gây kích ứng dạ dày, ảnh hưởng đến gan, thận, đặc biệt ở người có bệnh nền. Vì vậy, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
• Tiêm corticosteroid: Đối với những tình trạng chấn thương nặng, người bệnh sẽ được chỉ định tiêm để hỗ trợ giảm đau và viêm. Lưu ý cần cẩn trọng vì tiêm quá nhiều có thể làm suy yếu gân, tăng nguy cơ đứt gân và làm giảm khả năng hồi phục của gân..
• Vật lý trị liệu: Khi cơn đau có dấu hiệu thuyên giảm, người bệnh nên bắt đầu thực hiện các bài tập nhẹ nhàng giúp duy trì biên độ vận động, sau đó tăng dần cường độ để phục hồi sức mạnh và độ linh hoạt của gân cơ. Đây là bước đệm quan trọng nhằm tránh các biến chứng như yếu cơ, cứng khớp hoặc chấn thương tái lại. 

»» Chuyên gia hướng dẫn: Chấn thương chân khi chơi thể thao cần phải làm gì?

Thực hiện các bài tập cùng kỹ thuật viên vật lý trị liệu giàu kinh nghiệm giúp thuyên giảm triệu chứng đau

Giai đoạn nặng 

Với những chấn thương đứt gân hoàn toàn hoặc rách nặng, đặc biệt khi gân kheo đứt xa vị trí bám ban đầu và không có khả năng tự lành thì phương pháp phẫu thuật chính được chỉ định là nối lại gân vào xương bằng neo hoặc chỉ khâu. Sau phẫu thuật, người bệnh cần một lộ trình vật lý trị liệu chuyên sâu để phục hồi chức năng hoàn toàn.

5. Điều trị chấn thương gân kheo an toàn, tránh tái phát tại MSC Clinic

Tại MSC Clinic, người bệnh mắc chấn thương gân kheo sẽ được BSCKII Trần Trọng Thắng – hơn 30 năm kinh nghiệm điều trị chấn thương thể thao, Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, trực tiếp thăm khám và đánh giá tình trạng chấn thương tổn thương gân kheo. Bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện các bước khám cận lâm sàng cần thiết như: 

• Thực hiện siêu âm gân, cơ, dây chằng để phát hiện sớm các tổn thương phần mềm như viêm gân, rách bán phần hoặc đứt bán phần dây chằng. 
• Chụp X-quang để hạn chế nguy cơ gãy xương, trật khớp, thoái hoá hoặc các bất thường khác ở xương.

Sau đó, bác sĩ tiến hành đánh giá chức năng vận động cơ đùi thông qua các bài kiểm tra lâm sàng để kiểm tra khả năng chịu tải, độ linh hoạt và tầm ảnh hưởng đến hoạt động thể thao hàng ngày. 

ThS.BS Nguyễn Trần Trung đánh giá mức độ tổn thương, tầm vận động của cơ đùi với người bệnh bị chấn thương cơ gân kheo 

Cùng với đó là đội ngũ chuyên gia đầu ngành xương khớp như:

• Ths. BS Nguyễn Trần Trung – Phó Trưởng Khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện E, Bác sĩ chuyên khoa Cơ Xương Khớp, Phòng khám Đa khoa MSC.
• BSCKI Nguyễn Đức Hiếu – Bác sĩ Nội Cơ xương khớp đã công tác 10 năm tại các bệnh viện đa khoa lớn.
• Và các cố vấn chuyên môn là các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, trưởng khoa, phó khoa của các bệnh viện trung ương tuyến đầu về cơ xương khớp.

Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tại MSC Clinic trực tiếp thăm khám và tư vấn về điều trị chấn thương gân kheo cho người bệnh 

Sau khi được bác sĩ chẩn đoán chính xác về mức độ chấn thương và nguyên nhân gây đau gân kheo chân, người bệnh sẽ được chỉ định điều trị bằng các liệu pháp y học tái tạo hiện đại và phục hồi chức năng chuyên sâu:

• Tiêm PRP (Huyết tương giàu tiểu cầu): Tách chiết từ chính máu tự thân của người bệnh, PRP chứa hàm lượng tiểu cầu cao gấp 5-10 lần thông thường, giúp giảm viêm, thúc đẩy tái tạo mô gân tổn thương, phục hồi cấu trúc và chức năng của gân hiệu quả.
• Huyết tương tăng trưởng nội sinh: Tối ưu hoá yếu tố tăng trưởng hơn PRP tự thân nhờ sở hữu hơn 30 loại yếu tố tăng trưởng vượt trội, giúp kích thích quá trình phục hồi tự nhiên từ sâu bên trong mô gân bị tổn thương và hỗ trợ làm lành vết thương.
• M-MSC Therapy: Độc quyền tại MSC Clinic, giúp giảm đau, viêm nhanh chóng và, phục hồi mô gân bị tổn thương sau chấn thương. Đặc biệt, liệu pháp này mang lại hiệu quả điều trị cao cho các chấn thương thể thao như chấn thương gân kheo, rách dây chằng…
• Phục hồi chức năng: Sau giai đoạn điều trị chấn thương gân kheo, người bệnh sẽ được xây dựng lộ trình phục hồi chức năng cá nhân hoá với các bài tập tăng cường sức mạnh cơ gân kheo dưới sự giám sát của kỹ thuật viên vật lý trị liệu chuyên sâu, giúp cải thiện độ linh hoạt, tầm vận động của vùng đùi và hạn chế nguy cơ tái phát chấn thương.

Các phương pháp điều trị y học tái tạo tại MSC Clinic được thực hiện trong phòng tiêm vô khuẩn đạt tiêu chuẩn phòng phẫu thuật 

Hiệu quả điều trị chấn thương thể thao tại MSC Clinic được minh chứng bằng những ca bệnh phục hồi thành công

»» Tìm hiểu thêm: MSC Clinic: Phòng khám chấn thương thể thao uy tín tại Hà Nội

Runner Hùng Hải điều trị dứt điểm tình trạng chấn thương thể thao tại MSC Clinic 

Runner Hùng Hải đến MSC Clinic trong tình trạng cổ chân bị viêm, sưng gây đau nhức khiến anh gặp khó khăn khi di chuyển và không thể tiếp tục chạy. Sau 3 tháng điều trị, các triệu chứng đã được cải thiện, cơn đau đã thuyên giảm và tự tin quay trở lại tập luyện, thi đấu.

Anh Nguyễn Tiến Chung với niềm đam mê bóng đá, từng gặp chấn thương nặng sau một cú ngã. Sau đó, anh được chẩn đoán đứt gần hoàn toàn dây chằng chéo trước, dập sụn chêm và có chỉ định phẫu thuật. Không muốn tiếp nhận mổ, anh tìm đến MSC Clinic và chỉ sau 3 đợt tiêm PRP kết hợp phục hồi chức năng, tình trạng đau, lỏng khớp đã khỏi hoàn toàn. 

Sau một buổi chơi golf, anh Nguyễn Hữu Quân cảm thấy mỏi và đau dữ dội ở gối trái. Chẩn đoán cho thấy dây chằng đã bị rách bán phần và nguy cơ phải phẫu thuật. Sau quá trình tìm hiểu, anh đến MSC Clinic và lựa chọn tiêm PRP. Sau 3 mũi tiêm, tình trạng đau đã biến mất, khớp gối dần ổn định trở lại và hiện tại anh đã sẵn sàng quay trở lại sân golf.  

Còn với trường hợp của anh Bùi Mạnh Quân – đứt dây chằng chéo trước do chơi bóng đá và đã từng trải qua phẫu thuật. Mặc dù sau 1 năm, anh đã có thể đi lại nhưng tình trạng đau nhức vẫn còn đó, khiến cảm giác đầu gối như 60 tuổi dù anh mới chỉ 30. Và rồi, may mắn đã đến khi anh được chỉ định điều trị tái tạo tại MSC Clinic. Bây giờ, anh không còn cảm thấy đau, tiếng lục cục biến mất và khớp gối đã hồi phục hiệu quả. 

6. Cách phòng ngừa chấn thương gân kheo hiệu quả

• Khởi động kỹ càng trước khi tập luyện, thi đấu: Dành 10-15 phút để khởi động làm nóng cơ giúp bôi trơn khớp và phòng tránh chấn thương. 
• Lựa chọn giày phù hợp: Chọn giày chơi vừa chân, có đế bám tốt, hỗ trợ vòm chân.
• Nâng cao kỹ thuật chơi: Tập luyện kỹ thuật di chuyển, hạ chân và đổi hướng đúng cách để tránh tạo áp lực lên cơ đùi và khớp gối.
• Tăng cường độ tập luyện từ từ: Nên tăng thời gian chơi hoặc cường độ chơi tối đa 10% mỗi tuần để gân, cơ không phải chịu căng thẳng quá mức và giảm nguy cơ chấn thương gân kheo.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Đảm bảo duy trì thời gian nghỉ ngơi phù hợp bằng cách ngủ đủ giấc, cung cấp đủ dinh dưỡng cho cơ thể và làm quen với thời tiết ở nơi luyện tập, thi đấu. Trong quá trình tập luyện, người bệnh nên sắp xếp các khoảng nghỉ ngắn giữa hiệp hoặc giữa các bài tập để cơ bắp có thời gian hồi phục, hạn chế nguy cơ chấn thương và duy trì thể lực ổn định. 
• Uống đủ nước: Bổ sung đủ 1,5-2 lít nước/ngày giúp điều hoà nhiệt độ cơ thể, duy trì lưu thông máu và cung cấp oxy cho các hoạt động thể chất. Khi cơ thể đủ nước, các sợi gân, cơ được nuôi dưỡng tốt hơn, giữ được độ đàn hồi và linh hoạt. Từ đó, giảm nguy cơ co cứng hoặc chấn thương gân kheo khi vận động mạnh. 

Chấn thương gân kheo có thể xảy ra trong nhiều tình huống hàng ngày hoặc khi chơi thể thao, khiến người bệnh gặp phải những cơn dài kéo dài, gây hạn chế vận động. Bạn cần hiểu rõ các tình huống gây chấn thương đau gân kheo chân, nhận biết sớm dấu hiệu và lựa chọn cơ sở y tế uy tín để điều trị triệt để và hạn chế nguy cơ tái phát. Liên hệ ngay với MSC Clinic nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nào của chấn thương thể thao để được điều trị hiệu quả bằng liệu pháp y học tái tạo tiên tiến cùng lộ trình phục chức năng chuyên sâu.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN