Viêm đa khớp: Nguyên nhân, triệu chứng và hướng điều trị hiệu quả

Bệnh lý xương khớp ngày càng trẻ hóa và trở thành nỗi lo của không ít người. Trong đó, viêm đa khớp là một trong những tình trạng phức tạp nhất, không chỉ gây đau đớn mà còn có nguy cơ dẫn đến tàn phế nếu không được can thiệp kịp thời. Bài viết dưới đây của MSC Clinic sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết nhất về căn bệnh này.

1. Viêm đa khớp là gì?

Viêm đa khớp không phải là một bệnh riêng biệt mà là thuật ngữ dùng để chỉ tình trạng viêm xảy ra ở nhiều khớp cùng một lúc. Tình trạng này có thể xuất hiện đột ngột (cấp tính) hoặc kéo dài âm ỉ (mạn tính).

Viêm đa khớp ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh

Khác với viêm đơn khớp chỉ ảnh hưởng 1 khớp, viêm đa khớp thường có tính chất đối xứng. Ví dụ đau cả hai đầu gối hoặc hai cổ tay và liên quan đến các bệnh lý hệ thống như tự miễn hoặc nhiễm trùng.

Các dạng viêm đa khớp phổ biến:

• Viêm khớp dạng thấp: Phổ biến nhất, do hệ miễn dịch tấn công màng hoạt dịch.
• Viêm khớp vảy nến: Xảy ra ở người bị bệnh vảy nến.
• Viêm khớp do Gout: Nồng độ acid uric cao gây viêm ở nhiều khớp.
• Lupus ban đỏ hệ thống: Gây viêm khớp đi kèm tổn thương da và nội tạng.

2. Nguyên nhân gây viêm đa khớp

Việc xác định chính xác nguyên nhân là chìa khóa để điều trị hiệu quả. Viêm đa khớp thường xuất phát từ các nhóm nguyên nhân sau:

2.1. Phản ứng tự miễn

Đây là nguyên nhân hàng đầu. Hệ thống miễn dịch vốn có chức năng bảo vệ cơ thể lại nhầm lẫn các mô khỏe mạnh tại khớp là tác nhân ngoại lai và tấn công chúng, gây viêm loét, sưng tấy. Tình trạng này thường dẫn đến viêm đối xứng (đau cả hai bên cơ thể) và có thể gây biến dạng khớp vĩnh viễn nếu không được kiểm soát kịp thời bằng thuốc ức chế miễn dịch.

2.2. Thoái hóa khớp

Quá trình lão hóa tự nhiên khiến sụn khớp bị bào mòn. Khi các đầu xương mất đi lớp đệm và ma sát với nhau sẽ gây ra phản ứng viêm ở nhiều vị trí như cột sống, khớp gối, khớp háng. Quá trình này thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm, khiến các gai xương hình thành và gây ra những cơn đau nhức dữ dội mỗi khi người bệnh vận động hoặc thay đổi tư thế.

>> Xem thêm bài viết: Thoái hóa khớp: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa hiệu quả

Quá trình thoái hóa khớp tự nhiên là nguyên nhân gây viêm đa khớp

2.3. Nhiễm trùng

Một số loại vi khuẩn hoặc virus (như virus viêm gan hoặc vi khuẩn lao) có thể kích hoạt tình trạng viêm khắp các khớp trong cơ thể. Khi các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào máu, chúng giải phóng độc tố hoặc tạo ra các phức hợp miễn dịch lắng đọng tại khớp, gây ra các đợt viêm cấp tính kèm theo sốt và mệt mỏi toàn thân.

Tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus gây các đợt viêm cấp tính

2.4. Yếu tố di truyền và cơ địa

Nếu trong gia đình có người mắc bệnh lý tự miễn hoặc viêm khớp, nguy cơ bạn mắc viêm đa khớp sẽ cao hơn. Ngoài ra, phụ nữ thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn nam giới do sự thay đổi nội tiết tố.

2.5. Lối sống và môi trường

• Thừa cân, béo phì: Gia tăng áp lực lên các khớp chịu lực khiến khớp dễ bị viêm hơn.
• Hút thuốc lá: Tăng nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp và làm nặng thêm tình trạng viêm.
• Chấn thương liên tục: Các chấn thương nhỏ lặp đi lặp lại kích hoạt phản ứng viêm mạnh mẽ.

Trọng lượng cơ thể gây áp lực lên các khớp

3. Triệu chứng viêm đa khớp thường gặp

Dấu hiệu của viêm đa khớp có thể thay đổi tùy theo nguyên nhân, nhưng nhìn chung người bệnh sẽ trải qua các giai đoạn sau:

3.1. Triệu chứng tại khớp

• Đau nhức dữ dội: Cảm giác đau âm ỉ hoặc nhói buốt tại các khớp tổn thương. Đau thường tăng lên về đêm hoặc khi mới ngủ dậy.
• Sưng và nóng: Vùng da quanh khớp bị đỏ, sưng to và khi sờ vào cảm thấy nóng hơn các vùng khác.
• Cứng khớp buổi sáng: Đây là triệu chứng đặc trưng. Người bệnh cảm thấy khó cử động các khớp sau khi thức dậy, tình trạng này thường kéo dài trên 30 phút.
• Biến dạng khớp: Ở giai đoạn muộn, các khớp có thể bị lệch, vẹo hoặc dính khớp, gây mất khả năng vận động.

Đau nhức ở nhiều khớp là dấu hiệu điển hình của bệnh viêm đa khớp

3.2. Triệu chứng toàn thân

Vì viêm đa khớp thường liên quan đến phản ứng hệ thống nên người bệnh còn gặp phải các biểu hiện:

• Mệt mỏi kéo dài, suy nhược cơ thể.
• Sốt nhẹ hoặc hâm hấp sốt.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Nổi nốt sần dưới da (thường gặp ở người bị viêm khớp dạng thấp).

4. Chẩn đoán viêm đa khớp

4.1. Khám lâm sàng

Bác sĩ kiểm tra số lượng khớp bị đau, mức độ sưng, phạm vi chuyển động và tìm kiếm các dấu hiệu ngoài khớp (như phát ban, nốt sần). Bác sĩ dùng hai ngón tay thăm khám dọc theo các cạnh bên của khớp, có thể nhận biết dấu hiệu viêm màng hoạt dịch thông qua cảm giác mô khớp dày lên, mềm nhão và đi kèm biểu hiện đau nhói khi ấn.

>> Tìm hiểu thêm: Viêm khớp cổ tay: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Thăm khám lâm sàng giúp bác sĩ bước đầu xác định tình trạng viêm đa khớp

4.2. Xét nghiệm máu

Đây là bước quan trọng để phân biệt các loại viêm khớp:

• Chỉ số viêm (CRP và tốc độ lắng máu ESR): Đánh giá mức độ viêm trong cơ thể.
• Yếu tố dạng thấp (RF) và Anti-CCP: Tìm kiếm kháng thể đặc hiệu của viêm khớp dạng thấp.
• Acid Uric: Kiểm tra nếu nghi ngờ Gout đa khớp.

4.3. Chẩn đoán hình ảnh

• X-quang: Phát hiện khe khớp hẹp, bào mòn xương, gai xương, biến dạng khớp hoặc các tổn thương sụn như xơ cứng dưới sụn, nang dưới sụn.
• Siêu âm khớp: Quan sát dịch khớp và tình trạng màng hoạt dịch.
• Chụp MRI: Cung cấp hình ảnh chi tiết về sụn, dây chằng và các tổn thương sớm mà X-quang không thấy được.

Mòn rìa đầu xương đốt ngón tay thứ hai và thứ ba trong bệnh viêm khớp dạng thấp

5. Phương pháp điều trị viêm đa khớp

Viêm đa khớp có chữa được không? Mặc dù đây là bệnh lý mạn tính khó có thể điều trị dứt điểm 100% nhưng việc can thiệp đúng cách sẽ giúp người bệnh kiểm soát hoàn toàn triệu chứng và duy trì khả năng vận động. Mục tiêu điều trị bao gồm: Giảm đau – Kiểm soát viêm – Bảo tồn chức năng khớp – Ngăn ngừa biến chứng.

5.1. Điều trị nội khoa

Dùng thuốc

• Thuốc giảm đau thông thường (Paracetamol): Dùng cho các cơn đau nhẹ để giảm đau tạm thời, không có tác dụng điều trị dứt điểm triệu chứng.
• Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): Một số loại thuốc như Ibuprofen, Celecoxib… giúp kiểm soát viêm nhanh chóng, giảm sưng và đau hiệu quả.
• Corticosteroids: Dùng trong giai đoạn cấp tính để kiểm soát viêm mạnh, nhưng không nên dùng lâu dài do tác dụng phụ nguy hiểm.
• Thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs): Giúp làm chậm quá trình tổn thương khớp tận gốc.

Lưu ý: Việc sử dụng thuốc điều trị viêm đa khớp cần tuân thủ chỉ định từ bác sĩ để đạt hiệu quả và hạn chế tác dụng phụ không mong muốn.

Vật lý trị liệu

Các bài tập chuyên biệt giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp quanh khớp, duy trì độ linh hoạt và giảm tình trạng cứng khớp. Các kỹ thuật như nhiệt trị liệu, điện xung cũng hỗ trợ giảm đau rất tốt.

>> Tìm hiểu thêm: Viêm khớp cổ chân: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi chức năng vận động

Tiêm nội khớp

• Corticosteroid: Có tác dụng kháng viêm mạnh và giảm đau nhanh chóng. Thuốc giúp ức chế phản ứng viêm tại màng hoạt dịch, giảm sưng và nóng tại khớp. Tuy nhiên, phương pháp này cần được bác sĩ kiểm soát chặt chẽ về liều lượng để tránh nguy cơ giòn xương hoặc làm yếu dây chằng.
• Acid Hyaluronic (Chất nhờn nhân tạo): Thường dùng trong các trường hợp có kèm thoái hóa. Hoạt chất này đóng vai trò như một lớp đệm giảm xóc, giúp bôi trơn để các đầu xương trượt lên nhau dễ dàng hơn mà không gây đau nhức và bảo vệ sụn khớp.
• Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Tiểu cầu giàu yếu tố tăng trưởng giúp kích thích tái tạo mô và giảm viêm tự nhiên. Vì được lấy từ chính máu của bệnh nhân nên phương pháp này cực kỳ an toàn, hầu như không gây ra phản ứng đào thải hay dị ứng.

Tiêm nội khớp mang đến nhiều lợi ích rõ rệt cho người bệnh viêm đa khớp

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị cũng như duy trì hiệu quả sau điều trị viêm đa khớp. Bạn nên:

• Bổ sung Omega-3: Có trong cá hồi, hạt óc chó giúp kháng viêm tự nhiên. Hoạt chất này giúp giảm tình trạng cứng khớp vào buổi sáng và giảm bớt sự phụ thuộc vào các loại thuốc giảm đau liều cao.
• Tăng cường rau xanh: Các loại rau lá xanh đậm giàu chất chống oxy hóa không chỉ giúp trung hòa các gốc tự do gây viêm mà còn hỗ trợ quá trình tái tạo sụn khớp và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.
• Kiểm soát cân nặng: Việc giảm bớt trọng lượng thừa sẽ làm chậm quá trình bào mòn sụn, đồng thời giảm đáng kể các cơn đau nhức khi vận động.
• Vận động nhẹ nhàng và đều đặn: Giúp lưu thông máu, đưa dưỡng chất đến nuôi dưỡng các sụn khớp tốt hơn và ngăn ngừa tình trạng dính khớp.

5.2. Can thiệp ngoại khoa

Nếu các phương pháp bảo tồn không hiệu quả và khớp bị tổn thương nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi làm sạch khớp hoặc thay khớp nhân tạo. Tùy vị trí khớp, mức độ tổn thương và thể trạng, các bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp phẫu thuật phù hợp.

6. Khám và điều trị viêm đa khớp tại MSC Clinic

Tại MSC Clinic, người bệnh viêm đa khớp được thăm khám và điều trị trực tiếp bởi đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp đầu ngành, đứng đầu là BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn phòng khám, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội đã có hơn 30 năm kinh nghiệm.

Với sự dẫn dắt của đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và tận tâm, MSC Clinic cam kết mang đến phác đồ điều trị viêm đa khớp tối ưu và hiệu quả nhất cho bệnh nhân.

MSC Clinic quy tụ đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp đầu ngành

Phác đồ điều trị cá nhân hóa

Tại MSC Clinic, mỗi bệnh nhân viêm đa khớp được xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa dựa trên tình trạng tổn thương thực tế tại các ổ khớp và nhu cầu vận động hằng ngày. Bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá kỹ lưỡng chỉ số viêm, mức độ cứng khớp và khả năng vận động của toàn bộ hệ thống xương khớp (bàn tay, cổ tay, đầu gối, cột sống…) để đưa ra lộ trình phù hợp.

Bác sĩ đánh giá kỹ lưỡng tình trạng bệnh nhân để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp

Ứng dụng y học tái tạo trong điều trị

Một trong những ưu điểm nổi bật tại MSC Clinic là ứng dụng y học tái tạo để điều trị tận gốc các tổn thương khớp. Các phương pháp chính bao gồm:

• Tiêm PRP (Huyết tương giàu tiểu cầu): Sử dụng máu tự thân để chiết tách tiểu cầu, tiêm vào ổ khớp giúp kháng viêm mạnh mẽ và kích thích phục hồi mô sụn bị tổn thương. Đây là giải pháp an toàn, giúp giảm đau nhanh và hạn chế sự lệ thuộc vào thuốc kháng sinh hay corticoid.
• Tiêm huyết tương tăng trưởng nội sinh: Là liệu pháp độc quyền tại MSC Clinic giúp tập trung tối đa các yếu tố tăng trưởng đặc hiệu, đẩy nhanh tốc độ tái tạo tế bào và làm lành các bao khớp bị xơ hóa. Phương pháp này giúp duy trì sự linh hoạt của khớp và ngăn ngừa tình trạng dính khớp ở người bệnh viêm đa khớp.
• Liệu pháp M-MSC Therapy: Giải pháp tái tạo mô chuyên sâu, hỗ trợ phục hồi các tổn thương sụn nặng và điều hòa hệ miễn dịch tại chỗ. Liệu pháp này đặc biệt hiệu quả với bệnh nhân viêm khớp mạn tính, giúp bảo vệ cấu trúc khớp và ngăn ngừa biến chứng biến dạng khớp.

Viêm đa khớp là một hành trình điều trị dài hạn cần sự kiên trì và phối hợp chặt chẽ giữa bệnh nhân và bác sĩ. Đừng để những cơn đau làm hạn chế cuộc sống của bạn. Hãy để lại thông tin hoặc liên hệ ngay với MSC Clinic để được các bác sĩ chuyên khoa tư vấn phác đồ điều trị phù hợp nhất dành riêng cho bạn:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long