Canh là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, giúp bổ sung rau củ, nước và tạo sự đa dạng cho bữa ăn. Với người mắc bệnh tiểu đường, lựa chọn nguyên liệu và cách nấu canh phù hợp cũng là một phần trong việc xây dựng chế độ ăn cân đối. Vậy đâu là các món canh tốt cho người tiểu đường? Bài viết dưới đây của MSC Clinic sẽ gợi ý 8 món canh cùng các nguyên tắc chế biến giúp người bệnh lựa chọn thực phẩm phù hợp hơn.

Người tiểu đường nên ăn canh gì, tìm hiểu trong bài viết dưới đây
Người bị tiểu đường vẫn có thể ăn canh, tuy nhiên cần được lựa chọn và chế biến phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng, mục tiêu kiểm soát đường huyết cũng như tình trạng sức khỏe của từng người.
Canh được nấu từ rau củ, kết hợp với nguồn đạm phù hợp như cá, tôm, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ có thể góp phần tạo nên bữa ăn cân đối và mang lại những lợi ích thiết thực cho người tiểu đường:

Các món canh cung cấp chất xơ và đạm lành mạnh giúp hạn chế tăng đường huyết đột ngột sau ăn
Lưu ý: Chế độ ăn của người tiểu đường cần được cá thể hóa theo mục tiêu kiểm soát đường huyết, thuốc đang sử dụng, mức độ vận động và các bệnh lý đi kèm.
>> Tìm hiểu thêm: Bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm? Những lựa chọn bạn không thể bỏ qua
Đây là lựa chọn hàng đầu trong số các món canh tốt cho người tiểu đường. Rau ngót cung cấp chất xơ hòa tan giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, tránh hiện tượng tăng đường huyết đột ngột sau khi ăn; cũng như một số vitamin, khoáng chất cần thiết khác. Thịt nạc bổ sung protein và ít chất béo bão hòa.
Khi nấu, nên lọc bỏ phần mỡ; có thể băm hoặc xay thịt nạc, xào sơ với lượng dầu ăn vừa phải hoặc cho trực tiếp vào nước canh. Nêm nhạt, dùng ít hạt nêm hoặc nước mắm.

Canh rau ngót nấu thịt nạc là một trong các món canh tốt cho người tiểu đường
Bí có hàm lượng carbohydrate tương đối thấp so với nhiều loại củ giàu tinh bột, đồng thời cung cấp nước và một số vi chất có lợi cho cơ thể. Khi kết hợp với tôm, món canh có thêm protein và vị ngọt tự nhiên từ nguyên liệu.
Nên chọn tôm tươi, bóc vỏ và bỏ chỉ lưng trước khi nấu. Bí có thể cắt miếng vừa ăn, nấu chín mềm nhưng không cần hầm quá lâu. Hạn chế thêm gia vị tạo vị ngọt; nêm lượng muối vừa phải.

Canh bí nấu tôm có lượng tinh bột thấp, phù hợp với người tiểu đường
Mướp có ít tinh bột và giàu nước, kết hợp với tôm hoặc cua giúp tạo vị ngọt và bổ sung đạm; người dị ứng với hải sản có thể thay bằng thịt nạc hoặc đậu phụ.
Nếu nấu cùng cua, nên sử dụng cua đồng và nấu chín kỹ. Không nên thêm quá nhiều dầu mỡ khi xào nguyên liệu. Nêm vừa miệng, tránh sử dụng nước dùng hoặc gia vị chế biến sẵn có hàm lượng natri cao.

Canh mướp nấu tôm có vị ngọt tự nhiên và bổ sung đạm lành mạnh
>> Tìm hiểu thêm: Khám tiểu đường ở đâu uy tín tại Hà Nội? Khám gồm những gì?
Rau cải thuộc nhóm rau xanh có chỉ số đường huyết thấp, góp phần bổ sung chất xơ và vi chất dinh dưỡng; thịt nạc giúp cung cấp protein cho bữa ăn. Có thể lựa chọn cải xanh, cải ngọt hoặc cải thìa, kết hợp với thịt lợn nạc hoặc thịt gà bỏ da để giảm lượng chất béo bão hòa.

Canh cải nấu thịt nạc có chỉ số đường huyết thấp
Nên rửa rau kỹ, cắt vừa ăn và nấu chín. Không cần nấu quá lâu khiến rau mềm nhũn. Hạn chế cho thêm nhiều muối, bột nêm hoặc các loại gia vị có hàm lượng natri cao.
Mướp đắng giàu chất xơ, ít calo và gần như không chứa chất béo. Phần nhân thịt bổ sung protein lành mạnh và giúp no lâu.
Nên sử dụng thịt nạc, có thể trộn với một lượng nhỏ nấm mèo hoặc hành để tạo độ thơm. Hạn chế thêm giò sống, thịt mỡ hoặc các nguyên liệu giàu chất béo. Nấu chín khổ qua và phần nhân, nêm nhạt. Người không quen vị đắng có thể chọn quả non hoặc sơ chế phù hợp.

Canh mướp đắng nhồi thịt giàu chất xơ và ít calo
Nấm chứa nhiều chất xơ, ít calo và có vị ngọt tự nhiên; đậu phụ bổ sung protein có nguồn gốc thực vật.
Có thể dùng nấm rơm, nấm hương, nấm đùi gà. Nên lựa chọn nấm tươi, bảo quản đúng cách và nấu chín. Hạn chế dùng các gói gia vị nấu canh hoặc nước dùng chế biến sẵn vì có thể chứa nhiều natri. Nếu sử dụng đậu phụ đóng gói, nên kiểm tra thành phần và hạn dùng.

Có thể dùng nhiều loại nấm khác nhau để chế biến món canh nấm đậu phụ
Cà chua chứa lượng carbohydrate không đáng kể, đồng thời giàu chất xơ, lycopene và chất chống oxy hóa tốt cho tim mạch và kiểm soát đường huyết. Trứng cung cấp lượng đạm chất lượng cao, giúp no lâu và không làm ảnh hưởng đến lượng đường trong máu.
Khi chế biến, nên xào cà chua với lượng dầu ăn vừa phải và không bổ sung thêm đường. Có thể nấu cùng hành lá để tăng độ đậm đà cho món ăn.

Với món canh cà chua nấu trứng, chỉ nên xào cà chua với một lượng ít dầu ăn
Cá cung cấp nguồn đạm chất lượng cao, ít chất béo xấu và không chứa carbohydrate. Món canh này thường được nấu cùng với cà chua chứa nhiều vitamin C và chất chống oxy hóa, cũng như rau đay và giá đỗ giàu chất xơ, không làm tăng đường huyết đột ngột.
Nên nêm nếm nhạt, giảm lượng muối/mắm để bảo vệ huyết áp và tim mạch. Khi phi hành mỡ hoặc dùng dầu để xào cà chua trước khi nấu canh, chỉ nên dùng một lượng dầu thực vật rất ít, tránh dùng quá nhiều mỡ động vật.

Canh chua nấu cá có ít chất béo xấu và thường nấu cùng nhiều loại rau giúp bổ sung chất xơ
>> Tìm hiểu thêm: Chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 1: nên ăn gì, kiêng gì?
Bên cạnh việc lựa chọn nguyên liệu, cách chế biến và khẩu phần cũng ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn và sức khỏe của người tiểu đường. Người bệnh có thể tham khảo các nguyên tắc sau.
Nên chọn các loại rau ít tinh bột như rau ngót, mồng tơi, cải ngọt, mướp, bí đao, nấm, súp lơ xanh và cà chua. Những loại rau này giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất nhưng có lượng carbohydrate thấp, nên ít làm đường huyết tăng mạnh.

Ưu tiên rau và nguồn đạm từ cá, tôm, thịt nạc, trứng… khi chế biến các món canh tốt cho người tiểu đường
Về nguồn đạm, người tiểu đường nên ưu tiên cá, tôm, ức gà, thịt nạc, trứng hoặc đậu hũ. Đạm giúp no lâu, làm chậm quá trình tiêu hóa và hỗ trợ cân bằng dinh dưỡng cho bữa ăn. Nếu muốn thêm tinh bột vào canh, có thể dùng đậu lăng, đậu đen hoặc đậu xanh với lượng vừa phải vì chúng chứa nhiều chất xơ và tiêu hóa chậm hơn cơm trắng.
Ngược lại, nên hạn chế khoai tây, ngô, khoai lang, miến, bún, bột năng và các loại bột chiên. Đây là những nguyên liệu giàu tinh bột, có thể làm tăng đường huyết nhanh nếu sử dụng nhiều trong một bữa ăn.
Khi nấu canh, nên tận dụng vị ngọt tự nhiên của nguyên liệu. Không thêm đường, mật ong, nước cốt dừa ngọt hoặc các loại sốt chế biến sẵn có đường như tương ớt ngọt, sốt cà chua đóng hộp. Những gia vị này làm tăng nhanh lượng carbohydrate và có thể khiến đường huyết tăng cao sau ăn.

Ưu tiên vị ngọt tự nhiên từ nguyên liệu, hạn chế nêm gia vị khi nấu canh
Cần hạn chế muối, nước mắm và mì chính, đặc biệt với người tiểu đường có kèm cao huyết áp hoặc bệnh tim mạch. Thay vào đó, nên dùng gừng, tỏi, hành, tiêu, chanh, giấm và các loại rau thơm để tạo hương vị tự nhiên cho món canh.
Ngoài ra, nên tránh dùng bột năng hoặc bột ngô để tạo độ sánh. Nếu muốn canh sánh mịn, có thể dùng nấm xay nhuyễn hoặc để rau củ nấu mềm tự nhiên, vừa giảm carbohydrate vừa giữ được hương vị thanh nhẹ.
Người tiểu đường nên ưu tiên nấu canh nước trong, luộc hoặc hầm thay vì chiên, rán nguyên liệu trước khi nấu. Các phương pháp này giúp giảm dầu mỡ, hạn chế năng lượng dư thừa và tăng cân, huyết áp cùng mỡ máu.

Người bệnh tiểu đường nên ưu tiên các món canh có nước trong để hạn chế hấp thụ dầu mỡ
Nếu cần phi thơm, chỉ nên dùng một lượng nhỏ dầu thực vật như dầu ô liu, dầu hạt cải hoặc dầu đậu phộng. Tránh dùng mỡ động vật, nước cốt dừa và các loại dầu đã qua chiên đi chiên lại.
Rau củ nên được cho vào cuối cùng để giữ được màu sắc, vitamin và chất xơ. Không nên nấu canh quá lâu vì rau mềm nhũn có thể mất một phần dinh dưỡng và làm món ăn kém hấp dẫn hơn.
Canh nên ăn với lượng cơm vừa phải, khoảng bằng một nắm tay, cùng nguồn đạm nạc như cá hấp, ức gà luộc, trứng hoặc đậu hũ. Nếu canh có khoai, ngô, đậu hoặc miến, cần giảm lượng cơm tương ứng để tránh nạp quá nhiều carbohydrate.

Điều chỉnh lượng cơm theo lượng tinh bột có trong canh để không làm tăng đường huyết
Nên ăn kèm thêm rau luộc hoặc salad để tăng chất xơ và cảm giác no. Ngược lại, hạn chế chả, giò chiên, nem rán, cá chiên, dưa muối mặn và nước chấm ngọt vì chúng làm tăng muối, chất béo và đường trong bữa ăn.
Như vậy, vẫn có các món canh tốt cho người tiểu đường có thể được bổ sung vào thực đơn hàng ngày. Điều quan trọng là người bệnh cần lựa chọn nguyên liệu, cách chế biến cũng như món ăn kèm hợp lý, sao cho đảm bảo dinh dưỡng và không ảnh hưởng đến kế hoạch kiểm soát đường huyết. Hãy hỏi ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn chế độ ăn phù hợp.
PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và cung cấp thông tin. Đây không phải là tư vấn y tế chuyên nghiệp và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý áp dụng phương pháp điều trị khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Chia sẻ:
Chi tiết dịch vụ