Bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm? Những lựa chọn bạn không thể bỏ qua

Đối với người bệnh tiểu đường, việc kiểm soát chỉ số GI của thực phẩm là rất quan trọng để duy trì đường huyết ổn định. Ăn cơm trắng với chỉ số GI cao có thể làm đường huyết tăng vọt, gây khó khăn cho việc kiểm soát bệnh. Vậy người bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm? Những thông tin được MSC Clinic chia sẻ dưới đây sẽ giải đáp cho bạn!

Cơm trắng ảnh hưởng lớn tới chỉ số đường huyết sau khi ăn

1. Cơm trắng và chỉ số đường huyết

Chỉ số đường huyết (GI) phản ánh tốc độ mà một loại thực phẩm làm tăng lượng đường glucose trong máu sau khi ăn. Cơm trắng có chỉ số đường huyết cao, khoảng 73 GI. Khi bạn ăn cơm trắng, carbohydrate sẽ được tiêu hóa và chuyển hóa thành đường glucose rất nhanh, làm cho lượng đường trong máu tăng lên đột ngột sau ăn.

Ăn cơm trắng làm lượng đường trong máu tăng lên đột ngột

Để đối phó với tình trạng này, tuyến tụy buộc phải tiết ra một lượng lớn insulin để vận chuyển glucose vào tế bào. Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, cơ thể có thể trở nên kháng insulin, dẫn đến đường huyết luôn ở mức cao. Về lâu dài, điều này sẽ làm tổn thương các mạch máu và thần kinh, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho người bệnh tiểu đường, như các vấn đề về tim mạch, thận và mắt. Do đó, các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyên người bệnh nên hạn chế hoặc thay thế cơm trắng bằng các loại thực phẩm có chỉ số GI thấp hơn.

GS.TS.BS Thái Hồng Quang – Nguyên chủ tịch Hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam chia sẻ về biến chứng tiểu đường

2. Người bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm trắng?

2.1. Nhóm ngũ cốc nguyên hạt

Đây là lựa chọn tốt nhất để thay thế cơm trắng nhờ có chỉ số GI thấp và giàu chất xơ, giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả. Người bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm có thể lựa chọn các loại ngũ cốc như:

Gạo lứt: 

Có chỉ số GI khoảng 68, vẫn giữ nguyên lớp cám, giàu chất xơ, vitamin nhóm B và magie. Gạo lứt giúp cơ thể hấp thu carbohydrate từ từ, tránh tình trạng đường huyết tăng vọt. Ngoài ra, flavonoid và các hợp chất thực vật trong gạo lứt có tính oxy hóa mạnh, giúp chống viêm và phòng ngừa nguy cơ biến chứng tim mạch, ung thư.

Dù tốt hơn gạo trắng, gạo lứt vẫn chứa chất bột đường (carbohydrate), nên người bệnh tiểu đường cần ăn với lượng vừa phải, không ăn quá nhiều cùng lúc để tránh đường huyết tăng đột ngột.

»» Đọc thêm: Người tiểu đường kiêng ăn gì?

Bữa ăn với gạo lứt giàu dinh dưỡng tốt cho người bệnh tiểu đường

Yến mạch: 

Được mệnh danh là “siêu thực phẩm” cho người tiểu đường, yến mạch rất giàu chất xơ hòa tan beta-glucan. Chất này giúp tăng độ nhạy insulin và làm chậm quá trình hấp thụ đường. Với chỉ số đường huyết khoảng từ 40 – 55 tùy loại, yến mạch giúp giải phóng đường vào máu từ từ, nhờ đó giữ cho đường huyết ở mức ổn định. Bạn có thể dùng yến mạch để nấu cháo hoặc làm bữa sáng ăn cùng sữa chua.

Bệnh tiểu đường nên gì thay cơm – không thể bỏ qua yến mạch

Quinoa (diêm mạch): 

Quinoa chứa đầy đủ 9 loại axit amin thiết yếu, protein và chất xơ. Diêm mạch có chỉ số GI khoảng 53, thuộc nhóm có chỉ số đường huyết thấp. Quinoa giúp bạn no lâu, giảm cảm giác thèm ăn và duy trì đường huyết ổn định sau bữa ăn. Đây là thực phẩm hoàn hảo thay thế cơm trắng khi bạn tìm hiểu bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm.

Hạt diêm mạch giàu dinh dưỡng và giúp duy trì đường huyết ổn định cho người bệnh tiểu đường

2.2. Nhóm củ và hạt giàu tinh bột

Bạn có thể sử dụng các loại củ dưới đây để thay thế khi tìm hiểu bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm:

Khoai lang: 

Khoai lang luộc có chỉ số GI thấp hơn cơm trắng (khoảng 55) và chứa tinh bột kháng, không làm đường huyết tăng đột ngột. Loại củ này cũng giàu chất xơ, vitamin A và C. Tốt nhất bạn nên ăn khoai lang luộc hoặc hấp thay vì nướng, chiên.

Ngô (bắp): Ngô có chỉ số GI khoảng 52, là một nguồn cung cấp chất xơ tốt. Ngô luộc chứa ít muối, ít chất béo nên phù hợp với nguyên tắc xây dựng chế độ ăn uống của người bị tiểu đường. Ngô luộc hoặc hấp giúp bạn có cảm giác no và cung cấp năng lượng ổn định. Tuy nhiên ngô cũng có hàm lượng carbohydrate cao nên cần kiểm soát khẩu phần và kết hợp với các thực phẩm giàu chất xơ, protein hoặc chất béo tốt để giúp ổn định đường huyết sau ăn. 

»» Có thể bạn tìm kiếm: Gợi ý bữa sáng cho người tiểu đường để tránh bị tăng đường huyết đột ngột

Ngô và khoai lang là nhóm thực phẩm cung cấp năng lượng ổn định mà không làm tăng đột ngột đường huyết

2.3. Nhóm đậu, đỗ

Các loại đậu là nguồn protein thực vật và chất xơ tuyệt vời, phù hợp cho mọi chế độ ăn kiêng, đặc biệt là người bệnh tiểu đường.

Đậu lăng: 

Với chỉ số GI cực thấp (khoảng 18-20), đậu lăng là một trong những thực phẩm lý tưởng nhất để thay thế cơm. Đậu lăng giàu vitamin nhóm B và khoáng chất như đồng, mangan, kali, magie, rất tốt cho sức khỏe tim mạch và ổn định đường huyết. Protein từ đậu lăng giúp tăng cảm giác no lâu, hỗ trợ giảm cân và kiểm soát sự thèm ăn.

Đậu lăng là thực phẩm thay thế lý tưởng cho cơm trắng với người bệnh tiểu đường

Đậu gà (chickpeas): 

Hàm lượng chất xơ hòa tan và chất xơ kháng tiêu hóa cao trong đậu gà làm chậm quá trình hấp thụ đường, giúp ổn định lượng đường máu. Protein trong đậu gà cũng giúp điều chỉnh quá trình giải phóng glucose vào máu và tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ kiểm soát cân nặng.

Salad đậu gà tốt cho người bệnh tiểu đường ăn thay cơm

3. Lưu ý cho người bệnh tiểu đường ăn cơm trắng

Nếu bạn vẫn muốn ăn cơm trắng, hãy áp dụng các mẹo sau để giảm thiểu tác động đến đường huyết:

• Kiểm soát khẩu phần ăn: Chỉ ăn cơm trắng với một lượng vừa đủ, không ăn quá nhiều trong một bữa. Thay vì ăn một bát đầy, bạn có thể giảm xuống còn 1/2 hoặc 2/3 bát.
• Ăn đúng thứ tự: Nên bắt đầu bữa ăn bằng cách ăn rau trước, sau đó đến các món protein và cuối cùng mới ăn cơm. Khi bạn ăn rau xanh (chất xơ) và protein trước, chúng sẽ tạo ra một lớp “lá chắn” tự nhiên trong dạ dày. Lớp này làm chậm quá trình hấp thụ tinh bột từ cơm. Nhờ đó, lượng đường glucose không đi vào máu ồ ạt, giúp đường huyết không bị tăng vọt đột ngột sau ăn.
• Ăn cơm nguội thay vì cơm nóng: Cơm nguội có chỉ số đường huyết thấp hơn cơm nóng vì quá trình làm nguội làm tăng hàm lượng tinh bột kháng. Lượng đường trong máu sẽ tăng ít và ổn định hơn so với khi ăn cơm nóng.
• Tăng cường vận động: Sau khi ăn, đi bộ nhẹ nhàng khoảng 15-20 phút cũng giúp cơ thể sử dụng đường glucose hiệu quả hơn, từ đó giảm chỉ số đường huyết sau ăn.

»» Gợi ý cho bạn: Thực đơn cho người tiểu đường tuýp 2

Ăn cơm trắng với lượng vừa phải kết hợp nhiều rau xanh để tránh làm tăng đột ngột chỉ số GI

Kiểm soát đường huyết qua chế độ ăn uống là một yếu tố quan trọng với người bệnh tiểu đường và cần sự tư vấn chuyên sâu từ các chuyên gia. Tại MSC Clinic, chúng tôi tự hào có đội ngũ bác sĩ Nội khoa giàu kinh nghiệm. Đặc biệt là GS.TS.BS Thái Hồng Quang – chuyên gia 40 năm kinh nghiệm điều trị bệnh lý Nội tiết – Đái tháo đường, Nguyên chủ tịch Hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam,  Nguyên Giám đốc Bệnh viện Quân y 103. Ngoài ra còn có BS.CKII Lê Trí Hải, bác sĩ Hồi sức Cấp cứu và Nội khoa, với 40 năm kinh nghiệm công tác tại Bệnh viện Xanh Pôn. 

Bệnh nhân sẽ được:

• Xây dựng phác đồ điều trị và chế độ dinh dưỡng cá nhân hóa, phù hợp với tình trạng bệnh.
• Ứng dụng y học tái tạo kết hợp các thuốc đặc trị bệnh nền cùng chế độ dinh dưỡng cá thể hóa theo từng thể trạng để tối ưu hiệu quả điều trị. 
• Theo dõi sát sao từng giai đoạn, điều chỉnh phác đồ kịp thời theo tiến triển bệnh và tư vấn chăm sóc sau điều trị.
• Giải đáp mọi thắc mắc về bệnh tiểu đường, giúp bạn hiểu rõ và sống khỏe mạnh hơn.

Đội ngũ bác sĩ chuyên gia tại MSC Clinic

MSC Clinic đi đầu trong việc ứng dụng liệu pháp y học tái tạo hỗ trợ bệnh nhân tiểu đường được chuyển giao từ Nhật Bản, cá nhân hóa toàn diện mang lại tác dụng phục hồi, tái tạo tế bào tuyến tụy, nhờ đó:

• Kích thích sản sinh insulin nội sinh, khôi phục khả năng điều hòa đường huyết tự nhiên của cơ thể.
• Giảm viêm mạn tính và hạn chế những tác động bất lợi do tiểu đường gây ra.
• Hỗ trợ bảo vệ các cơ quan đích như thận, tim mạch, hệ thần kinh và vi mạch

GS.TS.BS Thái Hồng Quang thăm khám cho bệnh nhân

Với những thông tin chia sẻ trên đây, hy vọng bạn đã giải đáp được thắc mắc: bệnh tiểu đường nên ăn gì thay cơm? Việc thay đổi chế độ ăn là một phần quan trọng để kiểm soát bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, để có phác đồ điều trị và dinh dưỡng phù hợp nhất, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa. 

Hãy chủ động kiểm soát sức khỏe của mình ngay hôm nay. Xem thêm thông tin chi tiết và liên hệ tư vấn tại đây:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long