Chụp MRI não cho biết những gì?

Não bộ là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng của cơ thể, vì vậy việc phát hiện sớm những bất thường tại đây có ý nghĩa lớn trong chẩn đoán và điều trị bệnh. Chụp MRI não cho phép khảo sát chi tiết nhu mô não, hệ thống não thất và các cấu trúc thần kinh, hỗ trợ bác sĩ nhận diện những tổn thương như nhồi máu não, u não, viêm não hay các bất thường về cấu trúc. Vậy kỹ thuật này được thực hiện trong những trường hợp nào, có đảm bảo an toàn không và chi phí chụp MRI não hiện nay là bao nhiêu? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây của MSC Clinic.

Chụp MRI não là kỹ thuật chẩn đoán các tổn thương não bộ an toàn và hiệu quả

1. Tổng quan về kỹ thuật chụp MRI não

Chụp MRI não là phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng từ trường mạnh, sóng radio và hệ thống máy tính để tái tạo hình ảnh chi tiết của não bộ. Kỹ thuật này cho phép khảo sát nhu mô não, hệ thống não thất, các cấu trúc vùng hố sau và một số tổ chức lân cận.

MRI có khả năng phân biệt các loại mô mềm với độ tương phản cao, nhờ đó hỗ trợ phát hiện nhiều tổn thương mà X-quang thông thường không thể đánh giá. Đặc biệt, phương pháp không sử dụng tia X hay bức xạ ion hóa.

Tùy theo mục đích chẩn đoán, bác sĩ có thể lựa chọn một hoặc nhiều kỹ thuật MRI não:

• MRI não thường quy: Khảo sát cấu trúc não bộ, hỗ trợ phát hiện u não, tổn thương mô não, bất thường não thất và nhiều bệnh lý thần kinh khác.
• MRI khuếch tán (DWI): Đánh giá sự khuếch tán của phân tử nước trong mô, giúp phát hiện nhồi máu não cấp.
• MRI có tiêm thuốc tương phản: Sử dụng thuốc đối quang từ chứa gadolinium để làm rõ một số tổn thương, đặc biệt là khối u, viêm nhiễm hoặc bất thường hàng rào máu – não.
• Chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA): Tập trung khảo sát hệ thống mạch máu não, hỗ trợ phát hiện phình mạch, hẹp mạch và một số dị dạng mạch máu.

Chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA) hỗ trợ đánh giá hệ thống mạch máu não

>> Tìm hiểu thêm: Chụp MRI có phát hiện ung thư không? Giải đáp từ chuyên gia

2. Chụp MRI não phát hiện được những bệnh gì?

Chụp cộng hưởng từ não có khả năng khảo sát nhiều cấu trúc của hệ thần kinh trung ương, qua đó hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến mạch máu, mô não, hệ thống não thất và các tổ chức lân cận.

2.1. Bệnh lý mạch máu não

MRI não có thể hỗ trợ phát hiện và đánh giá một số tổn thương do bệnh lý mạch máu, bao gồm:

• Nhồi máu não: MRI khuếch tán có vai trò quan trọng giúp phát hiện tổn thương thiếu máu não cấp, đặc biệt ở những vùng tổn thương nhỏ hoặc khó nhận diện trên các phương pháp khác.
• Di chứng đột quỵ: Hỗ trợ đánh giá vùng mô não đã bị tổn thương, tình trạng teo não khu trú hoặc các biến đổi sau nhồi máu.
• Xuất huyết não: Một số chuỗi xung MRI có thể phát hiện máu trong nhu mô não hoặc các dấu hiệu liên quan đến tình trạng xuất huyết trước đây.
• Bệnh lý mạch máu não: Khi kết hợp với chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA), MRI có thể hỗ trợ khảo sát tình trạng hẹp, phình hoặc dị dạng mạch máu.

Chụp MRI não chẩn đoán tình trạng nhồi máu não

2.2. U não và các tổn thương gây chèn ép

Chụp MRI não giúp phát hiện các khối u trong nhu mô não hoặc những tổn thương có khả năng gây chèn ép các cấu trúc xung quanh.

Phương pháp có thể hỗ trợ đánh giá:

• Vị trí và kích thước khối u.
• Ảnh hưởng của khối u đối với các cấu trúc não lân cận.
• Tình trạng phù não xung quanh tổn thương.
• Mức độ ảnh hưởng đến hệ thống não thất hoặc các cấu trúc thần kinh.

Khối u não quan sát trên phim chụp cộng hưởng từ não

MRI có tiêm thuốc tương phản thường được sử dụng khi cần làm rõ đặc điểm của khối u, đánh giá mức độ ngấm thuốc hoặc khảo sát tổn thương sau điều trị. Trong một số trường hợp, người bệnh cần thực hiện thêm các xét nghiệm hoặc sinh thiết theo chỉ định để xác định chính xác tính chất của khối u.

2.3. Bệnh lý viêm, nhiễm trùng và thoái hóa thần kinh

MRI não có thể phát hiện những thay đổi cấu trúc và tín hiệu mô não liên quan đến một số bệnh lý như:

• Viêm não: Phát hiện các vùng tổn thương có tín hiệu bất thường, hỗ trợ đánh giá vị trí và phạm vi ảnh hưởng.
• Viêm màng não: MRI có thể hỗ trợ khảo sát các biến chứng hoặc dấu hiệu bất thường liên quan, nhưng không thay thế xét nghiệm dịch não tủy.
• Bệnh đa xơ cứng: Phát hiện các tổn thương chất trắng tại não, hỗ trợ đánh giá số lượng, vị trí và diễn biến tổn thương.
• Bệnh Alzheimer và các bệnh lý thoái hóa thần kinh: MRI có thể cho thấy tình trạng teo não hoặc thay đổi thể tích một số vùng não. Tuy nhiên, hình ảnh cần được kết hợp với đánh giá lâm sàng và các xét nghiệm chuyên biệt.

Phim chụp MRI thể hiện viêm màng não

2.4. Các bất thường cấu trúc não và tổn thương do chấn thương

MRI não hỗ trợ đánh giá một số bất thường khác như:

• Não úng thủy, biểu hiện bằng sự giãn rộng bất thường của hệ thống não thất.
• Dị dạng cấu trúc não bẩm sinh.
• Tổn thương não sau chấn thương, đặc biệt là những tổn thương mô mềm hoặc tổn thương sợi trục khó đánh giá trên CT.
• Một số bất thường tại tuyến yên, hố sau và các cấu trúc thần kinh vùng đầu.

Bệnh nhân não úng thủy được chụp MRI não

Khả năng phát hiện tổn thương phụ thuộc vào loại kỹ thuật MRI, chuỗi xung được sử dụng và đặc điểm bệnh lý. Kết quả chụp cần được bác sĩ chuyên khoa phân tích, đối chiếu với triệu chứng và các xét nghiệm liên quan.

>> Tìm hiểu thêm: Chụp MRI bao lâu có kết quả? 6 yếu tố ảnh hưởng nên biết

3. Khi nào cần chụp MRI sọ não?

Chụp MRI não thường được bác sĩ chỉ định khi cần khảo sát chi tiết cấu trúc não bộ hoặc làm rõ nguyên nhân của những triệu chứng thần kinh chưa được giải thích đầy đủ bằng thăm khám và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.

3.1. Đau đầu kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường

Người bệnh bị đau đầu kéo dài, đau tái phát với đặc điểm thay đổi hoặc không cải thiện sau điều trị có thể được cân nhắc chụp MRI.

Người bệnh đau đầu triền miên, nghi ngờ tổn thương não bộ có thể được chỉ định chụp MRI

Đặc biệt, bác sĩ thường chỉ định kỹ thuật này cho những trường hợp đau đầu đi kèm các dấu hiệu cảnh báo như:

• Đau đầu tăng dần về tần suất hoặc mức độ.
• Đau đầu kèm sốt, rối loạn ý thức hoặc dấu hiệu thần kinh khu trú.
• Đau đầu mới xuất hiện ở người trên 50 tuổi.
• Đau đầu sau chấn thương.
• Người có tiền sử ung thư hoặc suy giảm miễn dịch.

3.2. Có biểu hiện rối loạn thần kinh 

MRI não có thể được chỉ định khi người bệnh xuất hiện những triệu chứng gợi ý tổn thương hệ thần kinh trung ương, bao gồm:

• Yếu hoặc tê một bên cơ thể.
• Rối loạn cảm giác, mất thăng bằng hoặc khó phối hợp vận động.
• Co giật, đặc biệt khi mới xuất hiện hoặc chưa xác định được nguyên nhân.
• Rối loạn thị giác hoặc các biểu hiện thần kinh khu trú khác.
• Suy giảm trí nhớ hoặc thay đổi nhận thức tiến triển.

Chóng mặt, mất thăng bằng có thể là một dấu hiệu gợi ý cần chụp MRI não

Trong các trường hợp này, MRI giúp khảo sát cấu trúc não, tìm kiếm tổn thương có thể liên quan đến triệu chứng và hỗ trợ định hướng chẩn đoán.

* Lưu ý: Nếu xuất hiện đột ngột các triệu chứng như méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó, mất thị lực hoặc rối loạn ý thức, người bệnh cần được cấp cứu ngay để đánh giá nguy cơ đột quỵ. Không nên tự chờ lịch chụp MRI tại cơ sở y tế.

3.3. Nghi ngờ bệnh lý não hoặc cần theo dõi sau điều trị

Ngoài các triệu chứng kể trên, bác sĩ có thể chỉ định chụp MRI não trong những trường hợp:

• Nghi ngờ u não, viêm não, nhiễm trùng hoặc bệnh lý thần kinh trung ương.
• Cần đánh giá các bất thường phát hiện trên CT hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.
• Theo dõi diễn biến của khối u hoặc tổn thương não đã được chẩn đoán.
• Đánh giá sau phẫu thuật, xạ trị hoặc các phương pháp điều trị bệnh lý thần kinh.
• Theo dõi tổn thương não ở người có tiền sử bệnh lý mạch máu hoặc chấn thương.

Người bệnh từng điều trị tổn thương thần kinh cần chụp MRI để đánh giá hiệu quả

>> Tìm hiểu thêm: Chụp MRI có hại không? Các lưu ý an toàn từ chuyên gia

4. Chụp MRI não có nguy hiểm không?

Chụp MRI não nhìn chung là phương pháp chẩn đoán hình ảnh an toàn khi được thực hiện đúng quy trình và tuân thủ các yêu cầu sàng lọc trước chụp. Kỹ thuật này không sử dụng tia X hay bức xạ ion hóa, do đó không gây phơi nhiễm loại bức xạ này cho người bệnh.

Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần chú ý một số nguy cơ sau:

4.1. Nguy cơ liên quan đến từ trường

Từ trường trong máy MRI có thể ảnh hưởng đến một số thiết bị điện tử hoặc vật liệu kim loại trong cơ thể như máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim, kẹp phình mạch não hoặc dị vật kim loại, từ đó gây nguy hiểm cho người bệnh trong quá trình chụp.

Một số thiết bị cấy ghép hiện nay được thiết kế tương thích với MRI trong những điều kiện nhất định. Vì vậy, người bệnh cần cung cấp đầy đủ thông tin về thiết bị, vật liệu cấy ghép và tiền sử phẫu thuật để nhân viên y tế đánh giá trước khi chụp.

4.2. Nguy cơ khi sử dụng thuốc tương phản

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định tiêm thuốc đối quang từ chứa gadolinium để làm rõ tổn thương. Thuốc có thể gây phản ứng bất lợi như buồn nôn, đau đầu hoặc phản ứng dị ứng, tuy nhiên các phản ứng nghiêm trọng tương đối hiếm gặp.

Người bệnh có thể gặp một số phản ứng do tiêm thuốc tương phản khi chụp cộng hưởng từ

Ở người suy giảm chức năng thận nặng, việc sử dụng thuốc tương phản chứa gadolinium cần được cân nhắc thận trọng do có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh xơ hóa hệ thống do thận (NSF), đặc biệt khi sử dụng một số loại thuốc tương phản nhất định.

Ngoài ra, người bệnh có thể cảm thấy khó chịu do tiếng ồn của máy hoặc lo lắng khi nằm trong khoang chụp kín. Những trường hợp sợ không gian kín có thể được tư vấn phương án hỗ trợ phù hợp.

Như vậy, nếu được thực hiện đúng chỉ định và tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế, chụp MRI não hoàn toàn là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh an toàn đối với người bệnh.

>> Tìm hiểu thêm:

5. Chi phí chụp MRI não

Chi phí chụp MRI não sẽ khác nhau giữa các cơ sở y tế. Tại Việt Nam, mức giá tham khảo thường dao động như sau:

• MRI não/sọ não không tiêm thuốc tương phản: Khoảng 1.300.000 – 3.400.000 đồng.
• Chụp MRI não có tiêm thuốc tương phản: Khoảng 2.100.000 – 4.800.000 đồng.
• Chụp MRI mạch máu não (MRA): Khoảng 2.600.000 – 5.500.000 đồng.

Chi phí chụp MRI não phụ thuộc vào nhiều yếu tố, người bệnh nên liên hệ với cơ sở y tế để được tư vấn chi tiết

Bên cạnh kỹ thuật, chi phí chụp cộng hưởng từ não còn phụ thuộc vào các yếu tố: 

• Loại máy chụp: Máy MRI có từ trường 1.5 Tesla phổ biến hơn, máy 3.0 Tesla cho hình ảnh sắc nét, thời gian thực hiện ngắn hơn nên có thể có chi phí cao hơn.
• Thuốc tương phản: Nếu cần tiêm gadolinium, người bệnh có thể phát sinh thêm chi phí thuốc và các dịch vụ liên quan.
• Cơ sở thực hiện: Mức giá phụ thuộc vào trang thiết bị, đội ngũ chuyên môn và chính sách dịch vụ của từng cơ sở y tế.
• Các dịch vụ đi kèm: Chi phí khám chuyên khoa, xét nghiệm chức năng thận hoặc các dịch vụ hỗ trợ khác có thể được tính riêng.

Để biết chính xác giá chụp MRI não, người bệnh nên liên hệ trực tiếp cơ sở y tế dự định thăm khám. Đồng thời, cần hỏi rõ mức giá đã bao gồm thuốc tương phản, phim chụp và kết quả đọc phim hay chưa.

>> Tìm hiểu thêm: Chụp MRI có cần nhịn ăn không? Lưu ý gì trước khi chụp?

6. Lưu ý khi chụp MRI não

Để đảm bảo an toàn và chất lượng hình ảnh, người bệnh cần tuân thủ một số hướng dẫn trước, trong và sau quá trình chụp MRI não.

6.1. Những trường hợp cần thông báo với bác sĩ

Phụ nữ đang mang thai cần thông báo với bác sĩ khi có chỉ định chụp MRI não

Trước khi chụp, người bệnh cần thông báo nếu có một trong các tình trạng sau:

• Đang sử dụng máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim hoặc thiết bị điện tử cấy ghép.
• Có kẹp phình mạch não, dị vật kim loại hoặc tiền sử chấn thương có mảnh kim loại trong cơ thể.
• Đã phẫu thuật hoặc có vật liệu cấy ghép tại vùng đầu, cổ hay các vị trí khác.
• Có tiền sử dị ứng hoặc phản ứng bất lợi với thuốc tương phản.
• Mắc bệnh thận hoặc suy giảm chức năng thận.
• Đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai.
• Có chứng sợ không gian kín hoặc khó nằm yên trong thời gian dài.

Không phải tất cả các trường hợp trên đều chống chỉ định MRI. Bác sĩ và kỹ thuật viên sẽ đánh giá từng trường hợp để lựa chọn phương án chụp phù hợp.

6.2. Chuẩn bị trước khi chụp MRI não

Người bệnh nên:

• Tháo bỏ trang sức, đồng hồ, kính mắt, kẹp tóc và các vật dụng kim loại.
• Thay trang phục theo hướng dẫn của cơ sở y tế, tránh quần áo có chi tiết kim loại.
• Tuân thủ hướng dẫn về ăn uống và sử dụng thuốc. Nếu không có yêu cầu đặc biệt, người bệnh thường không cần ngừng thuốc đang sử dụng.
• Nếu dự kiến tiêm thuốc tương phản, thực hiện các xét nghiệm cần thiết theo chỉ định.

Thay trang phục đúng quy định, tháo bỏ vật dụng kim loại để cho hình ảnh chụp MRI chính xác

Việc nhịn ăn trước khi chụp MRI não không phải là yêu cầu bắt buộc trong mọi trường hợp. Người bệnh cần thực hiện theo hướng dẫn cụ thể của cơ sở y tế, đặc biệt khi có sử dụng thuốc an thần hoặc thuốc tương phản.

6.3. Trong và sau quá trình chụp

Trong quá trình chụp, người bệnh cần nằm yên theo hướng dẫn để hạn chế nhiễu ảnh; có thể sử dụng nút tai hoặc thiết bị bảo vệ thính giác nếu tiếng ồn từ máy MRI gây khó chịu. Ngoài ra, nếu cảm thấy lo lắng hoặc xuất hiện bất thường, người bệnh có thể thông báo với nhân viên y tế thông qua hệ thống liên lạc được trang bị trong phòng chụp.

Sau khi chụp MRI không tiêm thuốc tương phản, người bệnh thường có thể trở lại sinh hoạt bình thường. Nếu có sử dụng thuốc an thần, cần tuân thủ hướng dẫn theo dõi và không tự lái xe cho đến khi thuốc hết tác dụng.

Tuân thủ hướng dẫn của kỹ thuật viên hình ảnh trong quá trình chụp cộng hưởng từ  

Đối với trường hợp tiêm thuốc tương phản, người bệnh cần theo dõi những biểu hiện bất thường sau tiêm và thông báo ngay cho nhân viên y tế nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ phản ứng thuốc.

Bác Sĩ Giải Đáp: Chụp MRI Có Tia X Không? Có Ảnh Hưởng Đến Sức Khỏe Không?

Chụp MRI não cung cấp những hình ảnh chi tiết về các cấu trúc bên trong não bộ, giúp bác sĩ có thêm cơ sở nhận diện và đánh giá tổn thương thần kinh. Việc chỉ định chụp cần dựa trên triệu chứng và bệnh sử; kết quả chụp cũng cần được đối chiếu với các thông tin sức khỏe liên quan để đánh giá chính xác. Vì vậy, người bệnh nên thăm khám với bác sĩ để được lựa chọn kỹ thuật phù hợp, đảm bảo an toàn và hỗ trợ chẩn đoán, điều trị hiệu quả.