Thoái hóa khớp vai: Nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị hiệu quả

Thoái hoá khớp vai là một trong những bệnh lý cơ xương khớp thường gặp, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi hoặc những người thường xuyên phải vận động vai. Bệnh tiến triển âm thầm, dễ bị nhầm với đau vai thông thường, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.

Việc hiểu đúng về thoái hoá khớp vai sẽ giúp người bệnh chủ động kiểm soát triệu chứng, bảo tồn chức năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống. Bài viết dưới đây của MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị thoái hóa khớp vai.

1. Thoái hóa khớp vai là gì?

Thoái hóa khớp vai là tình trạng tổn thương mạn tính ở sụn khớp và phần xương dưới sụn kèm theo lượng dịch khớp giảm và có sự xuất hiện của phản ứng viêm. Bệnh thường xảy ra ở khớp cùng – đòn, nếu không được điều trị sớm có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như biến dạng khớp, tê liệt cổ, vôi hóa khớp vai…

Vai được cấu tạo bởi 4 khớp nhỏ hơn, gồm:

• Khớp ổ chảo và cánh tay (khớp Glenohumeral): Giúp cánh tay dễ dàng thực hiện các di chuyển như nâng tay lên cao, hạ tay xuống thấp, xoay cánh tay theo hình tròn…
• Khớp giữa xương đòn và xương ức (khớp Sternoclavicular): Là liên kết duy nhất của xương vai với xương của cơ thể, có tác dụng đảm bảo thực hiện các chuyển động như giơ tay cao quá đầu, đưa tay sang ngang.
• Khớp giữa bả vai và lồng ngực (khớp Scapulothoracic): Có tác dụng hỗ trợ hoạt động của khớp ổ chảo cánh tay – khớp có phạm vi hoạt động rộng nhất trong tổng thể cấu trúc của vai.
• Khớp giữa xương cùng vai và xương đòn (khớp Acromioclavicular): Có tác dụng chính là hỗ trợ cho các chuyển động tay qua đầu.

Thoái hóa khớp vai phải

2. Các triệu chứng thoái hóa khớp vai

Trước khi xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng, thoái hóa khớp vai có thể đã diễn ra âm thầm nhiều tháng, thậm chí là nhiều năm với những triệu chứng như nhức mỏi âm ỉ khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua. Càng về sau, biểu hiện sẽ xuất hiện thường xuyên hơn với mức độ tăng dần bao gồm:

• Đau khớp vai: Đau âm ỉ hoặc theo cơn, tăng lên khi vận động hay bê, vác vật nặng, giảm khi nghỉ ngơi; đau từ khớp vai rồi lan tới bả vai, cổ và ức; cơn đau có thể khiến bệnh nhân mất ngủ, gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống.

>> Tìm hiểu thêm về: Viêm quanh khớp vai

Đau khớp vai – triệu chứng thoái hóa khớp vai điển hình

• Cứng khớp vai: Khớp vai giảm linh hoạt và giảm tầm vận động; người bệnh bị hạn chế khi thực hiện các động tác như xoay vai, nhấc cánh tay ngay cả khi có người hỗ trợ khiến bệnh nhân gặp khó khăn khi chải đầu, mặc quần áo,… gây cản trở trong sinh hoạt thường ngày.

Tình trạng đau và cứng khớp vai có thể tăng lên vào buổi sáng sau khi ngủ dậy và đỡ dần khi người bệnh thực hiện một vài động tác xoay vai nhẹ nhàng.

• Sưng khớp vai: Có thể kèm theo nóng, đỏ do có xảy ra phản ứng viêm.
• Có tiếng lục khục khi cử động khớp vai: Do sự suy giảm của các thành phần dịch khớp và sụn khớp gây tăng ma sát giữa các đầu xương tiếng lục khục ở khớp vai khi vận động. 

3. Nguyên nhân gây thoái hóa khớp vai

Những nguyên nhân phổ biến gây ra thoái hóa khớp vai bao gồm: 

• Chấn thương: Thường gặp ở những người thường xuyên phải thực hiện các động tác liên quan tới khớp vai như chơi các môn thể thao gồm tennis, bóng chuyền, bóng chày,…; do tai nạn sinh hoạt, tại nạn giao thông gây gãy xương, trật khớp,… không được điều trị kịp thời, đúng cách và dứt điểm và biến chứng sau phẫu thuật.

Chấn thương thể thao gây thoái hóa khớp bả vai

• Tuổi tác: Thoái hóa khớp diễn ra cùng với tình trạng lão hóa chung của cơ thể. Bệnh thoái hóa khớp vai có xu hướng tiến triển và phổ biến dần ở độ tuổi sau 50.
• Dị tật bẩm sinh: Những người có cấu trúc xương yếu hay không đúng theo giải phẫu dễ bị trật khớp vai góp phần làm tăng nguy cơ dẫn tới thoái hóa khớp vai.
• Các bệnh viêm khớp: Viêm khớp nhiễm khuẩn, viêm khớp tự miễn, gout,… thúc đẩy quá trình bào mòn sụn khớp.
• Di truyền: Người có người thân trong gia đình, đặc biệt là mẹ bị thoái hóa khớp vai sẽ có nguy cơ mắc bệnh sớm hơn.
• Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ thoái hóa khớp vai cao hơn nam giới.
• Béo phì: Tình trạng béo phì tạo điều kiện cho các phản ứng viêm toàn thân xảy ra, góp phần vào sự phát triển của quá trình thoái hoá khớp vai. 

4. Thoái hoá khớp vai có nguy hiểm không?

Thoái hoá khớp vai không đe doạ tính mạng, nhưng nếu không được phát hiện và kiểm soát sớm, bệnh có thể tiến triển nặng, gây suy giảm chức năng vận động và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Các biến chứng thường gặp bao gồm:

Phá huỷ sụn khớp vai: Sụn khớp vai vốn mỏng hơn so với khớp gối và khớp háng nên dễ bị bào mòn hoàn toàn khi thoái hoá tiến triển. Khi sụn mất đi, các đầu xương ma sát trực tiếp với nhau, gây đau kéo dài và hạn chế vận động vai.

Hình thành gai xương: Gai xương phát triển như một phản ứng bù trừ của cơ thể khi sụn khớp bị mất. Tuy nhiên, các mấu xương này làm tăng ma sát khớp, giảm biên độ vận động và có thể chèn ép mô mềm, dây thần kinh xung quanh.

>> Xem thêm về: Viêm bao hoạt dịch khớp vai

BSCKII Trần Trọng Thắng – 30 năm kinh nghiệm Cơ xương khớp

Tổn thương xương dưới sụn: Thoái hoá kéo dài có thể gây biến đổi cấu trúc xương dưới sụn, làm xuất hiện các tổn thương xương bất thường, góp phần làm cơn đau vai trở nên dai dẳng hơn.

Yếu và teo cơ quanh vai: Đau và cứng khớp khiến người bệnh hạn chế vận động vai trong thời gian dài. Tình trạng bất động này có thể dẫn đến suy yếu cơ, thậm chí teo cơ, làm vai mất dần chức năng.

Các hệ lụy khác: Ngoài ra, bệnh thoái hoá khớp vai còn có thể đi kèm viêm gân, viêm bao hoạt dịch, biến dạng khớp và rối loạn giấc ngủ do đau mạn tính.

5. Phương pháp chẩn đoán thoái hóa khớp vai

Để chẩn đoán một người có bị thoái hóa khớp vai hay không, trước tiên bác sĩ sẽ xem xét tiền sử bệnh nền của người đó bằng cách:

• Khai thác về đặc thù công việc và các hoạt động sinh hoạt thường ngày
• Hỏi về bệnh sử cá nhân
• Đặt câu hỏi xoay quanh các triệu như xuất hiện khi nào, tần suất và cường độ đau vai ra sao, có điều gì khiến chúng đỡ hơn hoặc tệ hơn không…

Tiếp theo, các chuyên gia sẽ tiến hành khám tổng quát nhằm kiểm tra các dấu hiệu, biểu hiện của người bệnh như:

• Cơ vai bị teo hoặc yếu đi
• Vai bị đau khi chạm vào
• Gặp khó khăn trong việc vận động cánh tay, kể cả khi có bác sĩ hỗ trợ
• Có dấu hiệu tổn thương cơ, gân hoặc dây chằng quanh vai
• Đã từng bị chấn thương vùng vai trước đó
• Có âm thanh lục cục, lạo xạo khi cử động vai

Thăm khám lâm sàng vai đóng vai trò then chốt trong chẩn đoán thoái hóa khớp vai

Sau đó, bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân làm một số chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang, CT hoặc MRI để kiểm tra chi tiết hơn về tình trạng tổn thương ở vai, qua đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Trong một số trường hợp, các xét nghiệm hóa sinh cũng sẽ được chỉ định nhằm loại trừ những nguyên nhân gây thương tổn khớp vai khác như viêm khớp dạng thấp, gout, nhiễm trùng…

6. Cách điều trị thoái hoá khớp vai

Thoái hóa khớp vai là bệnh lý mạn tính và hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, với các phương pháp điều trị phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát cơn đau, duy trì khả năng vận động và làm chậm quá trình thoái hóa khớp. 

Trước hết, người bệnh cần xây dựng lối sống lành mạnh nhằm hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, bao gồm:

>> Xem thêm: Thoái hóa khớp vai nên ăn gì

Người bị thoái hóa khớp vai nên duy trì chế độ ăn đa dạng dưỡng chất để hỗ trợ nuôi dưỡng sụn và khớp 

• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, khoa học; nên tham vấn bác sĩ nếu chưa biết thoái hóa khớp vai nên và không nên ăn gì.
• Vận động vai nhẹ nhàng, đều đặn để duy trì tính linh hoạt của khớp.
• Chườm nóng, lạnh và xoa bóp đúng cách khi biểu hiện đau và cứng vai xuất hiện.

Tuy nhiên, thay đổi thói quen sinh hoạt thôi thường chưa đủ, đặc biệt khi các triệu chứng đã rõ rệt. Tuỳ theo mức độ thoái hoá và tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, thường bao gồm các hướng sau:

6.1. Sử dụng thuốc để điều trị

Thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAIDs) như aspirin, ibuprofen, naproxen… thường được xem là lựa chọn điều trị ban đầu giúp giảm đau ở khớp vai.

Tuy nhiên, nhóm thuốc này chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn do nguy cơ ảnh hưởng đến đường tiêu hóa, thận và tim mạch khi dùng kéo dài hoặc quá liều. Với những người có bệnh lý nền, bác sĩ có thể cân nhắc:

• NSAIDs chọn lọc COX-2: Có hiệu quả tương đương nhưng ít tác dụng phụ hơn, chỉ dùng khi có chỉ định.
• Thuốc giảm đau tại chỗ: Dạng kem hoặc gel bôi ngoài da, ít tác dụng phụ hơn thuốc uống nhưng hiệu quả hạn chế nếu tổn thương nằm sâu trong khớp vai.

>> Tìm hiểu thêm: Thuốc điều trị thoái hóa khớp vai

Lạm dụng thuốc giảm đau chỉ giúp giảm triệu chứng tạm thời nhưng không làm chậm tiến triển bệnh lý

6.2. Thuốc tiêm

Trong trường hợp bệnh nhân không đáp ứng tốt với thuốc uống hoặc thuốc bôi, bác sĩ có thể chỉ định tiêm thuốc tại khớp vai, bao gồm:

• Tiêm corticosteroid giúp giảm nhanh đau, sưng và cứng khớp.
• Tiêm axit hyaluronic nhằm cải thiện độ trơn và hỗ trợ vận động khớp.

6.3. Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu là bước không thể thiếu trong hầu hết các phác đồ điều trị thoái hóa khớp vai. Các bài tập co duỗi và tăng cường sức mạnh cơ quanh vai giúp giảm đau, hạn chế cứng khớp và cải thiện biên độ vận động.

Người bệnh nên tập luyện theo hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu và tăng dần cường độ để cơ thể có thời gian thích nghi, từ đó tối ưu hiệu quả điều trị.

>> Tìm hiểu thêm: Những bài tập thoái hóa khớp vai và khớp gối dễ thực hiện tại nhà

Tập luyện đúng kỹ thuật và đều đặn giúp làm chậm tiến triển thoái hóa khớp vai cũng như giảm nguy cơ tái phát đau

6.4. Phẫu thuật điều trị

Khi các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật, bao gồm:

• Thay khớp vai toàn phần hoặc bán phần: Áp dụng cho trường hợp khớp vai hư tổn nặng, biến dạng và mất chức năng vận động.
• Cắt bỏ phần sụn khớp bị hư tổn: Thường áp dụng trong thoái hóa khớp cùng đòn hoặc các trường hợp tổn thương cơ chóp xoay.

7. Phòng ngừa thoái hoá khớp vai

Mặc dù thoái hoá khớp vai nguyên phát (liên quan đến tuổi tác, di truyền…) không thể phòng ngừa, nhưng đối với những trường hợp thoái hoá thứ phát (do chấn thương, bệnh lý… gây ra), chúng ta có thể ngăn ngừa bằng cách:

• Tập sử dụng khớp vai đúng tư thế để giảm thiểu áp lực đè nặng lên khớp
• Duy trì trọng lượng cơ thể hợp lý
• Kiểm soát tốt lượng đường trong máu
• Rèn luyện thể chất mỗi ngày với cường độ vận động phù hợp
• Ăn uống lành mạnh, khoa học
• Chú trọng việc nghỉ ngơi đầy đủ
• Hạn chế các hoạt động gây té ngã, chấn thương khi sinh hoạt, làm việc
• Lắng nghe cơ thể, thăm khám sớm ngay khi có những dấu hiệu tổn thương khớp vai đầu tiên

8. Khám và điều trị thoái hóa khớp vai tại MSC Clinic

Đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp hàng đầu

Phòng khám Đa khoa MSC quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực cơ xương khớp, trực tiếp thăm khám, tư vấn và điều trị cho bệnh nhân thoái hóa khớp vai. Đứng đầu là BSCKII Trần Trọng Thắng, với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Cơ xương khớp, phục hồi chức năng, chấn thương thể thao.

Bác sĩ Trần Trọng Thắng trực tiếp khám và tư vấn cho bệnh nhân

Đồng hành cùng bệnh nhân còn có đội ngũ bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm điều trị các ca bệnh cơ xương khớp phức tạp:

• PGS.TS.BS Nguyễn Mai Hồng – Nguyên Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai, hơn 40 năm kinh nghiệm.
• ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện E, thế mạnh điều trị cơ xương khớp bằng công nghệ cao.
• BSCKII Trần Khanh – Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh.
• BSCKII Nguyễn Tường Vân – Trưởng khoa Lão khoa – Cơ xương khớp, Bệnh viện Bãi Cháy.

Bên cạnh đó, MSC Clinic còn có sự cố vấn chuyên môn của các giáo sư, trưởng khoa và phó trưởng khoa đến từ các bệnh viện cơ xương khớp đầu ngành.

Chẩn đoán chính xác – Đánh giá đúng mức độ thoái hoá

MSC Clinic đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại, nhập khẩu từ Nhật Bản, Anh, Mỹ, Đức… phục vụ chẩn đoán và điều trị thoái hoá khớp vai, bao gồm:

• Chẩn đoán hình ảnh bằng X-quang, siêu âm khớp vai để đánh giá mức độ bào mòn sụn, gai xương và tràn dịch khớp.
• Thực hiện các xét nghiệm cần thiết nhằm loại trừ các bệnh lý viêm khớp đi kèm.

Kết hợp đa phương pháp – Tiên phong ứng dụng y học tái tạo

MSC Clinic áp dụng linh hoạt các phương pháp điều trị bảo tồn hiện đại, hướng đến mục tiêu giảm đau,  phục hồi chức năng,  làm chậm tiến trình thoái hóa khớp vai. Mỗi bệnh nhân được đánh giá toàn diện và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa phù hợp với mức độ tổn thương.

Đặc biệt, MSC Clinic tiên phong ứng dụng y học tái tạo với các liệu pháp như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), giúp kích thích cơ chế tự phục hồi của cơ thể và làm chậm tiến trình thoái hóa khớp vai. Liệu pháp huyết tương tăng trưởng nội sinh và M-MSC Therapy độc quyền tại phòng khám cũng mang lại hiệu quả điều trị cao, có khả năng làm chậm chỉ định phẫu thuật cho đối tượng người cao tuổi hoặc chưa muốn can thiệp phức tạp.

Thoái hóa khớp vai là bệnh lý mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc kết hợp lối sống lành mạnh, điều trị y khoa phù hợp và theo dõi định kỳ giúp làm chậm quá trình thoái hóa, giảm đau và duy trì khả năng vận động của khớp vai. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau vai kéo dài hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa để được tư vấn và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long