Chụp MRI có phát hiện ung thư không? Giải đáp từ chuyên gia

Chụp MRI có phát hiện ung thư không là thắc mắc của nhiều người khi được bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ để tầm soát hoặc đánh giá các bất thường trong cơ thể. Trên thực tế, MRI là một trong những kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại, có khả năng phát hiện nhiều loại khối u với độ chính xác cao nhờ tạo ra hình ảnh chi tiết của các mô mềm. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp ung thư đều có thể được xác định chỉ bằng chụp MRI. Trong bài viết dưới đây, chuyên gia của MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của MRI trong phát hiện ung thư, những loại ung thư có thể được phát hiện bằng phương pháp này cũng như những lưu ý quan trọng trước khi thực hiện.

Chụp MRI là phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến có độ an toàn cao

1. Chụp MRI là gì?

Chụp MRI (Magnetic Resonance Imaging), hay còn gọi là chụp cộng hưởng từ, là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại sử dụng từ trường mạnh, sóng radio và hệ thống máy tính để tạo ra hình ảnh chi tiết của các cơ quan, mô mềm và cấu trúc bên trong cơ thể. Khác với chụp X-quang hay CT, MRI không sử dụng tia X nên không gây phơi nhiễm bức xạ ion hóa trong quá trình chụp.

Nhờ khả năng tái tạo hình ảnh có độ phân giải cao, MRI giúp bác sĩ quan sát rõ những thay đổi bất thường ở mô mềm, não, tủy sống, cột sống, gan, tuyến tiền liệt, vú, tử cung, buồng trứng và nhiều cơ quan khác. Trong nhiều trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định tiêm thuốc đối quang từ để làm nổi bật tổn thương, giúp đánh giá rõ hơn về kích thước, vị trí, mức độ xâm lấn và đặc điểm của khối bất thường.

>> Đọc thêm: Chụp CT và chụp MRI khác nhau như thế nào?

Chụp MRI được chỉ định trong trường hợp nghi ngờ có tổn thương bất thường ở các cơ quan, mô mềm, cấu trúc bên trong cơ thể

2. Chụp MRI có phát hiện ung thư không?

Đối với thắc mắc của nhiều người bệnh về việc chụp MRI có phát hiện ung thư không, câu trả lời là có. Chụp cộng hưởng từ có thể phát hiện nhiều loại ung thư, đặc biệt là các khối u nằm ở mô mềm hoặc những cơ quan có cấu trúc phức tạp như não, tủy sống, gan, tuyến tiền liệt, vú và vùng chậu. Thông qua hình ảnh cộng hưởng từ, bác sĩ có thể phát hiện những vùng tổn thương bất thường có đặc điểm nghi ngờ ác tính để chỉ định các bước thăm dò tiếp theo.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng MRI không phải là phương pháp khẳng định ung thư. Một số tổn thương lành tính như u xơ, nang hoặc ổ viêm cũng có thể tạo ra hình ảnh tương tự khối u trên phim chụp. Ngược lại, ở giai đoạn rất sớm hoặc với một số loại ung thư đặc biệt, tổn thương có thể chưa biểu hiện rõ trên MRI.

Chụp MRI có phát hiện ung thư không? – Hình ảnh khối u tủy sống trên phim chụp cộng hưởng từ

Vì vậy, kết quả chụp MRI luôn cần được bác sĩ đánh giá cùng với triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh, các xét nghiệm liên quan và những phương pháp chẩn đoán khác nếu cần. Khi phát hiện tổn thương nghi ngờ, sinh thiết vẫn là tiêu chuẩn vàng để xác định đó có phải là ung thư hay không.

Bên cạnh việc hỗ trợ phát hiện tổn thương ban đầu, MRI còn giúp bác sĩ đánh giá mức độ lan rộng của khối u, xác định giai đoạn bệnh và theo dõi hiệu quả điều trị ở nhiều loại ung thư.

>> Tìm hiểu thêm: Chụp MRI bao lâu có kết quả?

3. Những loại ung thư có thể được phát hiện bằng MRI

Tùy từng cơ quan, MRI sẽ có vai trò khác nhau trong việc phát hiện tổn thương, đánh giá mức độ xâm lấn hoặc hỗ trợ phân giai đoạn bệnh.

3.1. Ung thư não và hệ thần kinh trung ương

MRI là phương pháp hình ảnh được ưu tiên trong đánh giá các khối u của não và tủy sống. Các loại ung thư có thể được phát hiện hoặc đánh giá bằng MRI bao gồm:

• U nguyên bào thần kinh đệm (Glioblastoma).
• U sao bào (Astrocytoma).
• U màng não (Meningioma).
• U tủy sống.
• Ung thư di căn não từ các cơ quan khác như phổi, vú hoặc đại trực tràng.

MRI giúp xác định vị trí, kích thước, ranh giới khối u và mức độ xâm lấn vào các cấu trúc thần kinh lân cận.

Hình ảnh chụp MRI não bộ

3.2. Ung thư tuyến tiền liệt

MRI đa thông số (mpMRI) hiện được khuyến cáo rộng rãi trong đánh giá ung thư biểu mô tuyến tiền liệt (Prostate adenocarcinoma) – loại ung thư chiếm hơn 95% các trường hợp ung thư tuyến tiền liệt. Phương pháp này giúp phát hiện vùng nghi ngờ ác tính, đánh giá nguy cơ của khối u, hỗ trợ định hướng sinh thiết và xác định mức độ lan rộng của bệnh.

3.3. Ung thư gan

MRI có giá trị trong phát hiện và đánh giá nhiều loại ung thư gan, bao gồm:

• Ung thư biểu mô tế bào gan (Hepatocellular carcinoma – HCC).
• Ung thư đường mật trong gan (Intrahepatic cholangiocarcinoma).
• Ung thư gan thứ phát (di căn gan từ đại trực tràng, dạ dày, tụy, vú, phổi…).

MRI giúp đánh giá số lượng, kích thước, đặc điểm khối u cũng như mức độ xâm lấn mạch máu và các cấu trúc lân cận.

3.4. Ung thư vú

MRI có thể hỗ trợ phát hiện và đánh giá nhiều thể ung thư vú như:

• Ung thư biểu mô ống tuyến vú xâm lấn (Invasive ductal carcinoma – IDC).
• Ung thư biểu mô tiểu thùy xâm lấn (Invasive lobular carcinoma – ILC).
• Ung thư biểu mô ống tại chỗ (Ductal carcinoma in situ – DCIS) trong một số trường hợp.

Ngoài phát hiện tổn thương, MRI còn giúp đánh giá đa ổ, đa trung tâm và mức độ lan rộng của ung thư trước điều trị.

Bệnh nhân được chụp MRI tuyến vú

3.5. Ung thư trực tràng

Chụp cộng hưởng từ vùng chậu đặc biệt quan trọng trong việc đánh giá ung thư biểu mô tuyến trực tràng (Rectal adenocarcinoma) – thể bệnh phổ biến nhất của ung thư trực tràng. MRI giúp xác định độ xâm lấn của khối u qua thành trực tràng, tình trạng hạch vùng và mối liên quan với mạc treo trực tràng để lập kế hoạch điều trị.

3.6. Ung thư phụ khoa

MRI được sử dụng trong đánh giá nhiều loại ung thư phụ khoa như:

• Ung thư cổ tử cung.
• Ung thư nội mạc tử cung.
• Ung thư buồng trứng.
• Ung thư âm đạo (trong một số trường hợp).
• Ung thư âm hộ khi cần đánh giá mức độ lan rộng.

Hình ảnh MRI giúp xác định kích thước khối u, mức độ xâm lấn vào các cơ quan lân cận và hỗ trợ phân giai đoạn trước điều trị.

3.7. Ung thư xương và mô mềm

Đối với hệ cơ xương, MRI có thể phát hiện và đánh giá các loại ung thư như:

• Sarcoma xương (Osteosarcoma).
• Sarcoma sụn (Chondrosarcoma).
• Sarcoma Ewing.
• Sarcoma mô mềm (Soft tissue sarcoma).
• Ung thư di căn xương.

MRI giúp đánh giá phạm vi tổn thương trong tủy xương, cơ, gân, mạch máu và thần kinh, từ đó hỗ trợ lập kế hoạch phẫu thuật hoặc điều trị.

Bác sĩ đọc kết quả chụp MRI cột sống đĩa đệm

3.8. Một số loại ung thư khác

Trong một số tình huống lâm sàng, MRI cũng có thể được chỉ định để đánh giá:

• Ung thư tụy.
• Ung thư thận.
• Ung thư bàng quang.
• Ung thư đầu – cổ.
• Một số trường hợp ung thư phổi cần đánh giá tình trạng xâm lấn thành ngực, cột sống hoặc não.

Tuy nhiên, với những bệnh lý này, MRI thường được sử dụng để bổ sung thông tin hoặc đánh giá giai đoạn bệnh. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể ưu tiên các phương pháp khác như CT, PET/CT, nội soi hoặc sinh thiết nhằm đạt hiệu quả chẩn đoán tối ưu.

4. Cần chuẩn bị gì trước khi chụp MRI phát hiện ung thư?

Để quá trình chụp MRI diễn ra an toàn và cho kết quả chính xác, người bệnh nên chủ động chuẩn bị theo hướng dẫn của cơ sở y tế và bác sĩ chỉ định. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng trước khi chụp MRI để chẩn đoán ung thư.

4.1. Thông báo đầy đủ về tình trạng sức khỏe

Trước khi chụp, người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ các thông tin liên quan đến tiền sử bệnh và tình trạng sức khỏe hiện tại, bao gồm:

• Đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai.
• Có tiền sử dị ứng với thuốc đối quang từ.
• Mắc bệnh thận mạn hoặc suy giảm chức năng thận.
• Từng phẫu thuật hoặc có đặt các thiết bị y tế trong cơ thể như máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim, van tim nhân tạo, điện cực thần kinh, máy trợ thính cấy ghép, kẹp kim loại sau phẫu thuật, mảnh đạn hoặc dị vật kim loại.

Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá người bệnh có đủ điều kiện chụp MRI hay không và lựa chọn phương án chụp phù hợp.

Người bệnh cần thông báo về tiền sử và tình trạng bệnh lý của mình với bác sĩ trước khi tiến hành chụp MRI

4.2. Tuân thủ hướng dẫn về ăn uống

Không phải tất cả các trường hợp chụp MRI đều cần nhịn ăn. Tuy nhiên, nếu bác sĩ chỉ định tiêm thuốc đối quang từ hoặc khảo sát một số cơ quan như gan, tụy hay đường mật, người bệnh có thể được yêu cầu nhịn ăn từ 4-6 giờ trước khi chụp.

>> Giải đáp thắc mắc: Chụp MRI có cần nhịn ăn không?

4.3. Tháo bỏ toàn bộ vật dụng bằng kim loại

Trước khi vào phòng chụp, người bệnh cần tháo bỏ tất cả các vật dụng bằng kim loại như:

• Trang sức, đồng hồ
• Kính mắt
• Máy trợ thính
• Thẻ từ, điện thoại di động
• Chìa khóa, bật lửa
• Thắt lưng có khóa kim loại
• Kẹp tóc, ghim cài tóc

Ngoài ra, nên mặc trang phục đơn giản hoặc thay quần áo theo hướng dẫn của cơ sở y tế để tránh ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh.

4.4. Giữ tâm lý thoải mái trong quá trình chụp

Trong khi chụp MRI, người bệnh cần nằm yên trong một khoảng thời gian nhất định để hạn chế nhiễu ảnh và đảm bảo chất lượng hình ảnh.

Giữ tâm lý thoải mái và thả lỏng cơ thể giúp quá trình chụp MRI diễn ra thuận lợi

Nếu có tiền sử sợ không gian kín, lo âu hoặc khó nằm yên trong thời gian dài, hãy thông báo trước với bác sĩ hoặc kỹ thuật viên. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể được hỗ trợ bằng thuốc an thần hoặc lựa chọn hệ thống MRI phù hợp.

4.5. Mang theo hồ sơ y tế liên quan

Người bệnh nên mang theo các giấy tờ và kết quả khám trước đó như:

• Phiếu chỉ định chụp MRI.
• Kết quả xét nghiệm.
• Phim chụp X-quang, CT, MRI hoặc PET/CT đã thực hiện trước đó (nếu có).
• Hồ sơ điều trị hoặc kết quả sinh thiết

Những thông tin này giúp bác sĩ đối chiếu với hình ảnh mới, đánh giá chính xác diễn tiến của tổn thương và đưa ra hướng chẩn đoán hoặc điều trị phù hợp.

4.6. Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sau khi chụp

Sau khi hoàn tất chụp MRI, người bệnh có thể sinh hoạt bình thường nếu không sử dụng thuốc an thần. Trường hợp được tiêm thuốc đối quang từ, bác sĩ có thể khuyến khích uống nhiều nước trong ngày để hỗ trợ đào thải thuốc qua thận.

Sau khi chụp MRI, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ để nắm được tình trạng bệnh của mình

Quan trọng hơn, người bệnh cần quay lại nhận kết quả và trao đổi trực tiếp với bác sĩ. Việc tự đọc phim MRI hoặc tự kết luận mình mắc ung thư có thể dẫn đến hiểu sai kết quả, gây tâm lý hoang mang hoặc làm chậm quá trình điều trị nếu có bệnh lý thực sự.

Như vậy, với thắc mắc “chụp MRI có phát hiện ung thư không?”, câu trả lời là có, nhưng đây chủ yếu là phương pháp giúp phát hiện các tổn thương nghi ngờ, đánh giá đặc điểm khối u và hỗ trợ phân giai đoạn bệnh. Tùy vào từng loại ung thư và tình trạng của người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định kết hợp MRI với các xét nghiệm hoặc kỹ thuật chẩn đoán khác để đạt độ chính xác cao nhất. Vì vậy, nếu có các triệu chứng bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn nên thăm khám tại cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và chỉ định phương pháp kiểm tra phù hợp, góp phần phát hiện bệnh sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.