Đứt dây chằng chéo trước: Nguyên nhân, cách điều trị đúng

Đứt dây chằng chéo trước là chấn thương nghiêm trọng ở khớp gối khiến người bệnh đau nhói, sưng nhanh và mất vững khi di chuyển, thường xảy ra khi xoay gối đột ngột, chơi thể thao hoặc tai nạn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ các động tác đổi hướng nhanh, tiếp đất sai tư thế hoặc va chạm mạnh khiến dây chằng bị kéo giãn hoặc đứt hoàn toàn. Để phục hồi hiệu quả, việc điều trị cần được thực hiện đúng cách ngay từ đầu, bao gồm nghỉ ngơi, phục hồi chức năng và các phương pháp can thiệp chuyên sâu nhằm giúp khớp gối ổn định và hạn chế nguy cơ tái phát hoặc biến chứng lâu dài.

Trong bài viết này, MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây đứt dây chằng chéo trước và lựa chọn phương pháp điều trị đúng, an toàn và hiệu quả.

Đứt dây chằng chéo trước là chấn thương thường gặp

1. Dây chằng chéo trước là gì?

Dây chằng chéo trước (ACL) là một dải mô liên kết chắc khỏe nằm bên trong khớp gối, có nhiệm vụ giữ vững khớp và ngăn xương chày trượt ra trước so với xương đùi. Dây chằng này còn giúp kiểm soát các chuyển động xoay của gối khi chạy, nhảy hoặc đổi hướng.

Đứt dây chằng chéo trước xảy ra khi dây chằng bị rách một phần hoặc đứt hoàn toàn do thay đổi động tác đột ngột, té ngã hoặc chấn thương khi vận động. Khi đó, khớp gối trở nên lỏng lẻo, đau và mất vững, gây khó khăn cho việc đi lại và sinh hoạt, đặc biệt thường gặp ở người chơi thể thao.

Đứt dây chằng chéo trước được chia thành 3 cấp độ tổn thương

2. Nguyên nhân gây đứt dây chằng chéo trước

Đứt dây chằng chéo trước thường xảy ra khi khớp gối chịu lực lớn hoặc xoắn đột ngột, phổ biến trong các tình huống sau:

• Thay đổi hướng di chuyển hoặc dừng lại đột ngột khi đang chạy
• Nhảy từ trên cao xuống và tiếp đất sai tư thế
• Đầu gối bị va chạm hoặc tác động mạnh trực tiếp
• Tai nạn lao động, tai nạn thể thao hoặc tai nạn giao thông gây chấn thương đầu gối

Một số đối tượng có nguy cơ cao bị đứt dây chằng chéo trước gồm:

• Người chơi các môn thể thao cần bật nhảy, xoay gối nhiều như bóng đá, bóng rổ, cầu lông, bóng chuyền…
• Nữ giới do sự khác biệt về cấu trúc giải phẫu, sức mạnh cơ và yếu tố nội tiết
• Sử dụng giày dép không phù hợp, dễ trơn trượt hoặc vấp ngã
• Tập luyện thể thao với dụng cụ, mặt sân hoặc thiết bị kém chất lượng

Nếu thuộc nhóm đối tượng trên, việc chú ý tư thế vận động và chủ động phòng ngừa sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ chấn thương dây chằng chéo trước.

>> Tìm hiểu thêm: Điều trị đứt bán phần dây chằng chéo trước

Bật cao và tiếp đất sai tư thế là cơ chế rất thường gặp có thể dẫn đến đứt dây chằng chéo trước

3. Triệu chứng đứt dây chằng chéo trước

Khi dây chằng chéo trước bị đứt, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng đặc trưng ở vùng khớp gối, mức độ thay đổi tùy theo tổn thương:

• Đau và sưng khớp gối: Cơn đau xuất hiện sớm sau chấn thương, kèm theo sưng nề quanh khớp gối.
• Cảm giác lỏng gối, chân yếu: Sau khi tình trạng đau và sưng giảm, người bệnh vẫn có thể đi lại nhưng thường cảm thấy gối không vững, chân yếu hoặc “không thật chân”, đặc biệt khi di chuyển nhanh.
• Khó khăn khi vận động: Người bệnh khó đi nhanh, khó đi trên mặt đường không bằng phẳng và gặp nhiều trở ngại khi lên xuống cầu thang. Khi cố gắng vận động mạnh, người bệnh thường không thể trụ vững trên chân bị chấn thương, không chạy nhanh, không đổi hướng đột ngột hoặc chạy hình chữ chi, thậm chí có thể tự ngã dù không va chạm.

Tiếng “rắc” kèm khớp gối sưng nhanh trong vài giờ cảnh báo chấn thương đứt dây chằng chéo trước

4. Đứt dây chằng chéo trước có nguy hiểm không?

Đứt dây chằng chéo trước là chấn thương nghiêm trọng, tuy nhiên nhiều người bệnh không có triệu chứng rầm rộ hoặc chủ quan, dẫn đến việc điều trị chậm trễ hoặc không đúng cách. Khi đó, tổn thương có thể tiến triển nặng hơn và ảnh hưởng đến nhiều cấu trúc xung quanh khớp gối.

• Tăng lỏng khớp gối và nguy cơ rách sụn chêm: Khớp gối mất vững lâu ngày làm tăng nguy cơ rách sụn chêm. Trên thực tế, một tỷ lệ đáng kể người bệnh có thể bị rách sụn chêm ngay từ thời điểm chấn thương.
• Đẩy nhanh quá trình thoái hóa khớp gối: Khi lớp sụn khớp bị tổn thương, khả năng hấp thụ lực giảm, khiến khớp gối thoái hóa nhanh hơn theo thời gian.
• Thay đổi cơ chế vận động: Dây chằng chéo trước bị đứt khiến xương chày trượt ra trước so với xương đùi, gây đau và làm thay đổi dáng đi, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
• Nguy cơ teo cơ nếu không điều trị: Đứt dây chằng chéo trước không được điều trị đúng cách có thể dẫn đến giảm vận động kéo dài, gây teo cơ đùi và ảnh hưởng lâu dài đến chức năng khớp gối.
• Ảnh hưởng sức khỏe toàn thân: Việc giảm vận động kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến khớp gối mà còn kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe khác như giảm sức cơ, tăng cân và suy giảm thể lực.

Đứt dây chằng chéo trước làm tăng nguy cơ chấn thương khớp gối

5.  Điều trị đứt dây chằng chéo trước

Việc điều trị đứt dây chằng chéo trước phụ thuộc vào mức độ tổn thương, nhu cầu vận động và tình trạng khớp gối của từng người bệnh. Các phương pháp điều trị thường được áp dụng gồm:

5.1. Tiêm nội khớp

Trong một số trường hợp đứt dây chằng độ I hoặc độ II có kèm theo viêm khớp, tràn dịch hoặc thoái hóa thứ phát, người bệnh có thể được chỉ định tiêm hỗ trợ tại vị trí dây chằng tổn thương. Các phương pháp được áp dụng thường bao gồm:

• Corticosteroid: Giảm viêm nhanh, dùng ngắn hạn cho giai đoạn đau cấp tính.
• Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Kích thích lành vết thương, tái tạo mô, hiệu quả lâu dài cho tổn thương nhẹ.
• Axit Hyaluronic (chất nhờn khớp): Bổ sung dịch khớp, giảm ma sát, cải thiện vận động.

Người bệnh vẫn có thể sinh hoạt hằng ngày, tuy nhiên, thường gặp khó khăn khi quay lại các hoạt động cường độ cao do dây chằng bị đứt không thể tự lành hoàn toàn. Người bệnh nên thăm khám chuyên khoa chấn thương chỉnh hình và tuân thủ chương trình điều trị phù hợp để kiểm soát hiệu quả các triệu chứng khó chịu cũng như sớm khôi phục tầm vận động.

>> Xem thêm: Đứt dây chằng chéo trước có cần mổ không?

5.2 Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Khi tình trạng đau và sưng giảm, bác sĩ sẽ hướng dẫn vật lý trị liệu nhằm cải thiện sức mạnh cơ, độ vững khớp và tầm vận động của gối. Thời gian phục hồi có thể kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng, tùy mức độ tổn thương và khả năng đáp ứng điều trị.

5.3 Sử dụng nẹp hỗ trợ

Người bệnh đứt dây chằng chéo trước độ II có thể cần đeo nẹp gối để giữ ổn định khớp. Trong giai đoạn đầu, việc sử dụng nẹp giúp hạn chế chịu lực lên chân bị thương, giảm nguy cơ tổn thương thêm. Thời gian mang nẹp sẽ được điều chỉnh theo tiến triển hồi phục.

Sử dụng nẹp hỗ trợ để giảm lực, giữ cân bằng sau khi rách dây chằng chéo trước khớp gối

5.4 Phẫu thuật điều trị đứt dây chằng chéo trước

Với các trường hợp đứt dây chằng hoàn toàn, đặc biệt là ở các vận động viên hoặc người có nhu cầu vận động cao, phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước thường được cân nhắc nhằm phục hồi độ vững khớp và giảm nguy cơ thoái hóa khớp gối về sau.

Theo khuyến nghị chuyên môn, phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước nên được thực hiện sớm sau chấn thương để hạn chế tổn thương sụn và các cấu trúc trong khớp gối.

Phẫu thuật nội soi điều trị đứt dây chằng chéo trước

7.  Khám và điều trị đứt dây chằng chéo trước tại MSC

Khi bị đứt dây chằng chéo trước, nếu không thuộc nhóm cần phẫu thuật hoặc chưa có chỉ định can thiệp ngoại khoa, người bệnh có thể được điều trị theo hướng bảo tồn, phục hồi chức năng chuyên sâu nhằm giảm đau, cải thiện độ vững khớp và ngăn ngừa thoái hóa khớp gối về sau.

Tại MSC Clinic, người bệnh được thăm khám và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, kết hợp y học tái tạo hiện đại và phục hồi chức năng chuyên biệt cho từng mức độ tổn thương dây chằng chéo trước.

• Tiêm PRP (Huyết tương giàu tiểu cầu): Sử dụng các yếu tố tăng trưởng từ chính máu người bệnh nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi mô tổn thương, phù hợp với rách dây chằng mức độ nhẹ đến trung bình hoặc tổn thương sụn kèm theo.
• Huyết tương tăng trưởng nội sinh: Cung cấp lượng lớn yếu tố tái tạo mạnh mẽ, đẩy nhanh quá trình hồi phục mô và duy trì hiệu quả lâu dài, đặc biệt ở bệnh nhân lớn tuổi.
• M-MSC Therapy: Liệu pháp độc quyền được ứng dụng trong hỗ trợ điều trị đứt dây chằng chéo trước, đặc biệt ở các trường hợp rách một phần, tổn thương kèm viêm mạn tính hoặc người bệnh chưa có chỉ định phẫu thuật.

Điều trị rách dây chằng chéo trước tại MSC Clinic bằng liệu pháp M-MSC Therapy

Song song với điều trị y học tái tạo, người bệnh được hướng dẫn phục hồi chức năng bài bản, giúp tăng sức mạnh cơ, cải thiện thăng bằng và giảm nguy cơ tái chấn thương.

Đặc biệt, tại đây có đội ngũ chuyên gia đầu ngành cơ xương khớp trực tiếp thăm khám và theo sát liệu trình. Đứng đầu là BSCKII Trần Trọng Thắng với hơn 30 năm kinh nghiệm, trực tiếp điều trị cho hàng nghìn bệnh nhân. Cùng với đó là đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm như ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E cùng các bác sĩ, ê-kíp chăm sóc khách hàng sẵn sàng đồng hành 24/7 cùng người bệnh trong và sau quá trình điều trị.

Khách hàng điều trị đứt dây chằng chéo trước tại MSC

Anh Nguyễn Tiến Chung, người thường xuyên chơi bóng đá, gặp chấn thương khớp gối sau một lần ngã và được chẩn đoán đứt gần hoàn toàn dây chằng chéo trước kèm dập sụn chêm, có chỉ định phẫu thuật. Với mong muốn chưa mổ, anh đã đến MSC Clinic để điều trị theo hướng bảo tồn.

Sau 3 đợt tiêm kết hợp phục hồi chức năng, tình trạng đau và lỏng khớp của anh Chung cải thiện rõ rệt, đi lại vững hơn và sẵn sàng quay lại sân bóng.

Xem chi tiết hành trình điều trị của anh Nguyễn Tiến Chung tại đây:

Đứt dây chằng chéo trước không chỉ là chấn thương tạm thời mà có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động nếu không được điều trị đúng hướng. Việc thăm khám sớm, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và tuân thủ phục hồi chức năng là yếu tố then chốt giúp bảo tồn khớp gối và duy trì chất lượng cuộc sống. Chủ động điều trị đúng ngay từ đầu chính là cách tốt nhất để tránh những hệ quả nặng nề về sau.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN