Tác hại của bàn chân bẹt: Những biến chứng không thể xem thường

Tình trạng bàn chân bẹt có thể gây ra hàng loạt các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, từ những cơn đau âm ỉ cho đến các bệnh lý xương khớp mãn tính. Đây là lúc bạn cần nhìn nhận một cách nghiêm túc về những tác hại của bàn chân bẹt để bảo vệ chính mình và người thân. Hãy cùng MSC Clinic tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

Nhiều người bị bàn chân bẹt nhưng không lường hết được những nguy cơ của tình trạng này

1. Bàn chân bẹt là gì? Nguyên nhân gây bàn chân bẹt

Thông thường, một bàn chân khỏe mạnh sẽ có một vòm cong ở giữa, được tạo thành bởi các xương, dây chằng và gân. Vòm bàn chân này đóng vai trò như một bộ phận giảm xóc tự nhiên của cơ thể, giúp phân tán lực tác động lên bàn chân, giữ thăng bằng và tạo lực đẩy khi di chuyển. 

Bàn chân bẹt là tình trạng lòng bàn chân không có vòm cong tự nhiên, khiến toàn bộ hoặc gần như toàn bộ lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất khi đứng. Khi di chuyển, bàn chân thường có xu hướng đổ vào trong và các ngón chân xoay ra ngoài.

»» Chuyên gia phân tích: Nhận biết hình ảnh bàn chân bẹt ở trẻ em và người lớn

Hình thái bàn chân bẹt so với bàn chân bình thường và bàn chân vòm cao

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bàn chân bẹt, có thể chia thành hai nhóm chính:

Nguyên nhân bẩm sinh: 

Đây là tình trạng do di truyền hoặc cấu trúc xương bàn chân bẩm sinh. Hầu hết trẻ em sinh ra đều có bàn chân phẳng do các cơ và dây chằng chưa phát triển hoàn toàn. Tuy nhiên, sau 2-3 tuổi, vòm bàn chân sẽ dần hình thành. Nếu sau 5 tuổi, tình trạng này vẫn tiếp diễn thì cần được thăm khám.

Nguyên nhân mắc phải: 

Tình trạng này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi do nhiều yếu tố:

• Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể quá lớn tạo áp lực lên bàn chân khiến vòm bàn chân bị sụp.
• Chấn thương: Các chấn thương ở bàn chân hoặc mắt cá chân có thể làm tổn thương dây chằng, dẫn đến vòm bàn chân bị sụp.
• Thói quen sinh hoạt: Việc đi giày dép không phù hợp, đặc biệt là giày quá chật hoặc đế phẳng trong thời gian dài, có thể làm suy yếu các cơ và dây chằng nâng đỡ vòm.
• Tuổi tác và thai kỳ: Quá trình lão hóa hoặc thay đổi nội tiết tố khi mang thai cũng có thể làm lỏng lẻo dây chằng, gây ra bàn chân bẹt.

Thay đổi nội tiết tố trong quá trình mang thai có thể dẫn tới tình trạng bàn chân bẹt

2. Tác hại của bàn chân bẹt

Khi tìm hiểu bàn chân bẹt có ảnh hưởng gì, bạn sẽ thấy tình trạng này gây ra nhiều tác động đáng kể tới sức khỏe.

2.1. Đau nhức và khó khăn khi di chuyển

Đây là tác hại của bàn chân bẹt dễ nhận biết nhất. Khi vòm bàn chân bị sụp, lực tác động từ cơ thể không được phân tán đều, gây áp lực lớn lên các khớp và dây chằng. Điều này dẫn đến các cơn đau nhức thường xuyên ở lòng bàn chân, gót chân, mắt cá chân và cẳng chân. 

Người bị bàn chân bẹt thường cảm thấy mỏi nhanh, đau bàn chân khi đứng lâu hoặc đi bộ, chạy nhảy, làm hạn chế đáng kể các hoạt động thể chất và sinh hoạt hàng ngày. 

2.2. Tác hại của bàn chân bẹt: Biến dạng cấu trúc xương khớp

Đây là một trong những tác hại lâu dài và nghiêm trọng nhất. Bàn chân bẹt có thể làm thay đổi cấu trúc toàn bộ hệ xương khớp của cơ thể: 

• Khớp gối: Bàn chân bẹt khiến bàn chân có xu hướng xoay vào trong, kéo theo khớp gối cũng xoay theo. Lâu dần, điều này có thể dẫn đến biến dạng khớp gối thành hình chữ X, gây đau và làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối sớm.
• Khớp háng và cột sống: Sự lệch lạc từ bàn chân và khớp gối sẽ lan truyền lên khớp háng và cột sống, làm thay đổi tư thế và dáng đi. Cơ thể phải nghiêng sang một bên để giữ thăng bằng, dẫn đến vẹo cột sống, đau lưng dưới và đau cổ vai gáy.
• Gai xương: Áp lực bất thường do bàn chân bẹt gây ra có thể kích thích sự hình thành các gai xương ở gót chân hoặc các vị trí khác trên bàn chân.

Tác hại của bàn chân bẹt có thể dẫn đến đau lưng dưới

2.3. Tăng nguy cơ chấn thương và tổn thương phần mềm

Tác hại của bàn chân bẹt còn bao gồm việc tình trạng này làm tăng nguy cơ:

• Viêm cân gan chân: Dây chằng ở lòng bàn chân bị kéo căng liên tục do vòm chân sụp, dẫn đến viêm và đau dữ dội, đặc biệt là vào buổi sáng.
• Chấn thương khi vận động: Dáng đi không vững và sai lệch làm tăng nguy cơ té ngã, bong gân mắt cá chân và các chấn thương khác.

Bàn chân bẹt làm tăng nguy cơ dẫn tới viêm cân gan chân

Vì những lý do trên, việc điều trị tình trạng bàn chân bẹt càng sớm càng tốt là rất quan trọng để phòng ngừa và giảm thiểu các hệ lụy lâu dài cho hệ xương khớp và sức khỏe tổng thể.

3. Các phương pháp điều trị bàn chân bẹt hiệu quả

3.1. Cách chữa bàn chân bẹt không phẫu thuật

Vật lý trị liệu:

Thực hiện các bài tập phù hợp giúp tăng cường sức mạnh cho các cơ và gân ở bàn chân, hỗ trợ nâng đỡ vòm bàn chân. Một số bài tập đơn giản có thể thực hiện tại nhà bao gồm:

• Nhón gót: Giúp củng cố cơ bắp ở bắp chân và lòng bàn chân. Qua đó giúp giúp giảm áp lực lên gót chân và cải thiện khả năng thăng bằng, dáng đi.
• Đi trên đầu ngón chân: Làm tăng cường cơ ở bàn chân và mắt cá chân. Điều này giúp tăng cường độ dẻo dai và sức mạnh tổng thể của bàn chân, cải thiện tình trạng đau chân khi di chuyển do bàn chân bẹt.  
• Dùng ngón chân nhặt vật: Giúp tăng cường sự linh hoạt và sức mạnh của các ngón chân, cải thiện tình trạng cứng khớp do bàn chân bẹt. 

»» Tìm hiểu thêm: Bài tập cho bàn chân bẹt an toàn, hiệu quả nhanh chóng

Bài tập dùng ngón chân nhặt vật cải thiện sự linh hoạt của các ngón chân 

Sử dụng dụng cụ chỉnh hình: 

Đây là phương pháp phổ biến để cải thiện bàn chân bẹt. Đế chỉnh hình được thiết kế để nâng đỡ vòm bàn chân bị sụp, phân tán áp lực đồng đều và đưa bàn chân về đúng cấu trúc giải phẫu. Việc sử dụng dụng cụ chỉnh hình cần đảm bảo thường xuyên và lâu dài để duy trì tác dụng giảm đau nhức hoặc hạn chế biến dạng tiến triển.

Dụng cụ chỉnh hình chữa bàn chân bẹt cần được thiết kế cá nhân hóa để đảm bảo hiệu quả tối ưu

Sử dụng thuốc:

Các loại thuốc giảm đau và kháng viêm không steroid (NSAIDs) có thể được sử dụng để kiểm soát cơn đau và viêm. Bạn cần lưu ý việc sử dụng thuốc lâu dài có thể gây ra tác dụng phụ như đau dạ dày, rối loạn tiêu hóa hoặc ảnh hưởng chức năng thận.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể tiêm corticoid tại chỗ để giảm đau và viêm do bàn chân bẹt, đặc biệt là với tình trạng viêm cân gan chân. Tuy nhiên phương pháp này có nguy cơ làm yếu mô quanh khớp nếu lạm dụng.

Tiêm corticoid cần lưu ý các tác dụng phụ

3.2. Phẫu thuật chữa bàn chân bẹt

Phẫu thuật để khắc phục bàn chân bẹt thường được chỉ định cho các trường hợp nặng, gây đau đớn kéo dài và không đáp ứng với các phương pháp điều trị bảo tồn. Các phương pháp phẫu thuật thường được áp dụng để chữa bàn chân bẹt bao gồm:

• Cấy ghép: Đặt một thiết bị nhỏ vào khớp xương để hỗ trợ vòm bàn chân.
• Sửa chữa gân: Sửa chữa hoặc kéo dài gân để cải thiện chức năng bàn chân.
• Tái tạo xương: Cắt hoặc hợp nhất các xương để tạo hình lại vòm bàn chân.

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc sau khi đã thăm khám kỹ lưỡng với bác sĩ chuyên khoa. Dựa vào mức độ tổn thương và thể trạng, bác sĩ sẽ đưa ra giải pháp phù hợp nhất cho người bệnh.

4. Điều trị bàn chân bẹt tại MSC Clinic

Tại MSC Clinic, người bệnh bị bàn chân bẹt sẽ được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên gia cơ xương khớp giàu kinh nghiệm. Trực tiếp thăm khám và tư vấn là BSCKII Trần Trọng Thắng – nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Cơ Xương Khớp, chấn thương chỉnh hình và phục hồi chức năng. Với hơn 30 năm kinh nghiệm, bác sĩ Thắng cùng đội ngũ tại MSC Clinic áp dụng các phương pháp tiên tiến giúp cải thiện hiệu quả tình trạng bàn chân bẹt và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

»» Giới thiệu đến bạn: MSC Clinic – Địa chỉ uy tín khám bàn chân bẹt ở Hà Nội

Bác sĩ Trần Trọng Thắng thăm khám cho bệnh nhân

Vật lý trị liệu là phương pháp chính trong phác đồ điều trị bàn chân bẹt tại MSC Clinic, đặc biệt hiệu quả với trẻ em. Phương pháp này giúp phục hồi chức năng, tăng cường sức mạnh cơ bắp và gân, từ đó cải thiện cấu trúc và dáng đi. 

Các bé được tập vật lý trị liệu từ các chuyên gia giàu kinh nghiệm, tận tình với trẻ nhỏ

Mỗi người bệnh được thăm khám kỹ lưỡng để xác định tình trạng bàn chân bẹt và các yếu tố liên quan như thói quen sinh hoạt hoặc chấn thương cũ. Từ đó, bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị riêng biệt với các bài tập như:

• Bài tập vận động: Bác sĩ sẽ hướng dẫn bệnh nhân các bài tập cải thiện độ linh hoạt và sức mạnh của bàn chân, mắt cá chân, giúp hình thành và duy trì vòm bàn chân. 
• Sử dụng thiết bị hỗ trợ: Như đế chỉnh hình, giày chỉnh hình để nâng đỡ vòm bàn chân.

Phác đồ điều trị bàn chân bẹt bằng vật lý trị liệu tại MSC Clinic mang lại hiệu quả tích cực với các bệnh nhân nhi

Bệnh nhân sẽ được hướng dẫn các bài tập vật lý trị liệu dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, các kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm. Phòng phục hồi chức năng tại MSC Clinic cũng được trang bị đầy đủ thiết bị, dụng cụ phục vụ người bệnh tập luyện an toàn, hiệu quả. Cùng với đó, bác sĩ sẽ hướng dẫn về chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp để hỗ trợ cải thiện chất lượng dây chằng, gân và định hình vòm bàn chân thành công.

Bác sĩ Trần Trọng Thắng hướng dẫn bệnh nhân tập luyện

Tác hại của bàn chân bẹt không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn các nguy cơ lâu dài cho sức khỏe xương khớp. Do đó, việc điều trị sớm để ngăn ngừa các biến chứng bàn chân bẹt là điều quan trọng nhất. Bạn hãy chủ động thăm khám sức khỏe xương khớp với bác sĩ chuyên khoa để nhận được phác đồ điều trị cá nhân hóa, cải thiện chất lượng cuộc sống. 

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long

Website: www.mscclinic.com 

> Nguồn tham khảo:

1. Flatfoot Deformity; Exercise to Therapeutic Interventions: A Systematic Review (2024 Feb). PubMed.

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11182468/

2. Flatfeet (Aug. 16, 2022). Mayo Clinic.

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/flatfeet/symptoms-causes/syc-20372604