Thoái hóa đốt sống ngực: Nguyên nhân, triệu chứng & điều trị

Thoái hóa đốt sống ngực là một bệnh lý cột sống xảy ra khi các đốt sống, đĩa đệm và sụn khớp ở vùng lưng giữa bị lão hóa theo thời gian hoặc chịu tác động từ nhiều yếu tố khác nhau. Mặc dù ít gặp hơn thoái hóa đốt sống cổ và đốt sống thắt lưng, tình trạng này vẫn có thể gây đau lưng giữa, cứng cột sống, hạn chế vận động và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng hơn, làm suy giảm chất lượng cuộc sống và tăng nguy cơ biến chứng. Hãy cùng MSC Clinic tìm hiểu về bệnh lý này trong bài viết dưới đây.

Thoái hóa đốt sống ngực trên phim X-quang

1. Thoái hóa đốt sống ngực là gì?

Thoái hóa đốt sống ngực là tình trạng các cấu trúc của cột sống ngực, bao gồm thân đốt sống, đĩa đệm, sụn khớp, khớp liên mấu và dây chằng, bị thoái hóa theo thời gian. Quá trình này làm giảm khả năng chịu lực và tính linh hoạt của cột sống, dẫn đến đau, cứng lưng và hạn chế vận động.

Cột sống ngực gồm 12 đốt sống (T1-T12), nằm giữa cột sống cổ và cột sống thắt lưng. Đây là đoạn cột sống có nhiệm vụ nâng đỡ phần thân trên, kết nối với các xương sườn để tạo thành lồng ngực, đồng thời bảo vệ tủy sống và các cơ quan quan trọng như tim, phổi.

Tình trạng thoái hóa đốt sống ngực xảy ra tại đốt sống T1-T12

Thoái hóa đốt sống ngực thường tiến triển chậm trong nhiều năm và có xu hướng nặng dần theo tuổi tác. Mặc dù không phải là bệnh lý nguy hiểm trong đa số trường hợp, thoái hóa đốt sống ngực không nên bị xem nhẹ. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và duy trì lối sống khoa học có thể giúp kiểm soát triệu chứng, làm chậm quá trình thoái hóa và hạn chế nguy cơ biến chứng.

2. Nguyên nhân gây thoái hóa đốt sống ngực

Thoái hóa đốt sống ngực là kết quả của quá trình lão hóa tự nhiên kết hợp với nhiều yếu tố tác động lên cột sống trong thời gian dài. Dưới đây là những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ thường gặp:

2.1. Lão hóa theo tuổi tác

Tuổi tác là nguyên nhân phổ biến nhất gây thoái hóa đốt sống ngực. Theo thời gian, đĩa đệm mất dần nước và độ đàn hồi, sụn khớp bị bào mòn, trong khi khả năng tái tạo của xương và mô liên kết suy giảm. Những thay đổi này làm cột sống dễ bị tổn thương và hình thành các dấu hiệu thoái hóa.

2.2. Lao động nặng hoặc vận động sai tư thế

Thường xuyên mang vác vật nặng, cúi gập người nhiều, xoay vặn thân mình hoặc duy trì tư thế không đúng trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực lên cột sống ngực, thúc đẩy quá trình thoái hóa diễn ra sớm hơn.

Bê vác nặng là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương cột sống 

2.3. Ít vận động

Lối sống ít vận động khiến các nhóm cơ vùng lưng và cơ cạnh cột sống suy yếu, làm giảm khả năng nâng đỡ cột sống. Đây là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ thoái hóa, đặc biệt ở người làm việc văn phòng hoặc ngồi nhiều.

2.4. Chấn thương cột sống

Các chấn thương do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, té ngã hoặc chấn thương khi chơi thể thao có thể làm tổn thương đốt sống, đĩa đệm hoặc dây chằng. Dù đã hồi phục, những tổn thương này vẫn có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa trong tương lai.

2.5. Thừa cân, béo phì

Trọng lượng cơ thể lớn làm tăng tải trọng lên toàn bộ cột sống, bao gồm cả vùng ngực. Khi tình trạng này kéo dài, các cấu trúc của cột sống dễ bị bào mòn và thoái hóa nhanh hơn.

2.6. Một số bệnh lý và yếu tố khác

Ngoài các nguyên nhân trên, nguy cơ thoái hóa đốt sống ngực cũng có thể tăng ở người mắc các bệnh lý bẩm sinh về cột sống, loãng xương, viêm cột sống hoặc có yếu tố di truyền trong gia đình.

Người bị cong vẹo cột sống có khả năng bị thoái hóa đốt sống ngực cao hơn

3. Triệu chứng thoái hóa đốt sống ngực

Ở giai đoạn đầu, thoái hóa đốt sống ngực thường tiến triển âm thầm và ít biểu hiện rõ rệt. Khi tổn thương ngày càng nặng, người bệnh có thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng sau:

3.1. Đau vùng lưng giữa

Đau lưng giữa là triệu chứng điển hình nhất của thoái hóa đốt sống ngực. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng giữa hai bả vai hoặc dọc theo cột sống ngực, có thể âm ỉ hoặc đau nhói tùy từng trường hợp. Ban đầu, cơn đau thường xuất hiện sau khi ngồi lâu, lao động nặng hoặc thay đổi tư thế. Về sau, đau có thể kéo dài hơn và xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi.

Người bệnh phải chịu đựng cơn đau âm ỉ, ảnh hưởng đến cả giấc ngủ

3.2. Cứng cột sống và hạn chế vận động vùng lưng

Thoái hóa làm các đĩa đệm và khớp cột sống giảm độ đàn hồi, khiến cột sống ngực trở nên kém linh hoạt hơn. Người bệnh thường có cảm giác cứng vùng lưng giữa, đặc biệt sau khi thức dậy vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi, đứng ở một tư thế trong thời gian dài.

Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp khó khăn khi thực hiện các động tác như xoay người, cúi người, vươn người hoặc ưỡn lưng. Mặc dù cột sống ngực vốn có biên độ vận động thấp hơn so với cột sống cổ và cột sống thắt lưng, tình trạng thoái hóa vẫn có thể làm giảm thêm khả năng vận động, gây bất tiện trong sinh hoạt, lao động và các hoạt động thể chất hằng ngày.

3.3. Đau tăng khi vận động hoặc thay đổi tư thế

Cơn đau thường trở nên rõ rệt hơn khi thực hiện các động tác làm tăng áp lực lên cột sống ngực như cúi người, xoay thân mình, vươn người, nâng vật nặng hoặc ngồi làm việc liên tục trong nhiều giờ. Ngược lại, nghỉ ngơi hợp lý hoặc thay đổi tư thế có thể giúp triệu chứng thuyên giảm ở một số trường hợp.

Tình trạng thoái hóa khiến người bệnh gặp khó khăn khi vận động

3.4. Co cứng cơ cạnh cột sống

Do phản ứng bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước tình trạng thoái hóa, các nhóm cơ cạnh cột sống có thể co cứng để giảm tải cho vùng tổn thương. Người bệnh thường có cảm giác căng tức, mỏi lưng giữa hoặc khó chịu khi ấn vào các khối cơ dọc hai bên cột sống.

>> Tìm hiểu thêm: Đau thắt lưng khi nằm ngửa: Đây là dấu hiệu của bệnh lý gì?

4. Thoái hóa đốt sống ngực có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, thoái hóa đốt sống ngực không đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Tuy nhiên, đây là bệnh lý mạn tính có xu hướng tiến triển theo thời gian. Nếu không được điều trị và kiểm soát tốt, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.

4.1. Đau mạn tính

Một trong những hậu quả thường gặp là đau mạn tính. Cơn đau kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng lao động và sinh hoạt hằng ngày.

4.2. Đau lan theo dây thần kinh liên sườn

Khi các cấu trúc thoái hóa như gai xương hoặc đĩa đệm chèn ép vào rễ thần kinh, cơn đau không còn khu trú ở vùng lưng giữa mà có thể lan dọc theo khoang liên sườn ra phía trước ngực hoặc bụng. Tình trạng này đôi khi khiến người bệnh nhầm lẫn với các bệnh lý tim mạch, hô hấp hoặc tiêu hóa, làm chậm quá trình chẩn đoán và điều trị.

Người bệnh có thể cảm thấy đau khi hít sâu, ho hoặc thay đổi tư thế

4.3. Chèn ép rễ thần kinh

Ở một số trường hợp, sự phát triển của gai xương, phì đại dây chằng hoặc thoát vị đĩa đệm đi kèm có thể gây chèn ép rễ thần kinh ngực. Nếu kéo dài, người bệnh có thể xuất hiện đau kiểu rễ thần kinh, tê bì, giảm cảm giác hoặc yếu cơ tại vùng chi phối của dây thần kinh bị ảnh hưởng.

4.4. Chèn ép tủy sống ngực

Mặc dù ít gặp hơn so với thoái hóa cột sống cổ và thắt lưng, thoái hóa đốt sống ngực vẫn có thể gây chèn ép tủy sống ngực. Đây là biến chứng nghiêm trọng, có thể dẫn đến yếu hai chân, rối loạn dáng đi hoặc rối loạn chức năng đại, tiểu tiện nếu không được điều trị kịp thời.

4.5. Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý cột sống khác

Đặc biệt, quá trình thoái hóa kéo dài làm giảm độ vững chắc của cột sống, tạo điều kiện cho các bệnh lý khác như thoát vị đĩa đệm cột sống ngực, hẹp ống sống hoặc thoái hóa ở các đoạn cột sống lân cận phát triển. Điều này khiến việc điều trị trở nên phức tạp và kéo dài hơn.

>> Xem thêm: Thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh

Thoái hóa đốt sống ngực có thể gây hẹp ống sống nếu không được điều trị kịp thời

Tin vui là phần lớn người bệnh có thể kiểm soát tốt triệu chứng và làm chậm quá trình thoái hóa nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và duy trì lối sống lành mạnh. Vì vậy, khi xuất hiện tình trạng đau vùng lưng giữa kéo dài hoặc các dấu hiệu thần kinh bất thường, người bệnh nên chủ động thăm khám để được đánh giá và can thiệp sớm.

5. Chẩn đoán thoái hóa đốt sống ngực

Để chẩn đoán thoái hóa đốt sống ngực, bác sĩ sẽ kết hợp giữa khai thác bệnh sử, khám lâm sàng và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh nhằm xác định mức độ tổn thương cũng như loại trừ các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự.

5.1. Khai thác bệnh sử và khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ hỏi về thời điểm xuất hiện triệu chứng, vị trí đau, mức độ đau, các yếu tố làm tăng hoặc giảm cơn đau, tiền sử chấn thương, tính chất công việc và các bệnh lý cơ xương khớp đang mắc.

Trong quá trình khám lâm sàng, bác sĩ sẽ đánh giá tư thế cột sống, kiểm tra biên độ vận động vùng ngực, sờ nắn các điểm đau dọc cột sống và cơ cạnh sống, đồng thời thực hiện một số nghiệm pháp để đánh giá chức năng thần kinh khi nghi ngờ có chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống.

Bác sĩ khai thác các triệu chứng tại khu vực đốt sống ngực của người bệnh

5.2. Chẩn đoán hình ảnh

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong việc xác định tình trạng thoái hóa và mức độ tổn thương của cột sống ngực.

• X-quang cột sống ngực: Là phương pháp thường được chỉ định đầu tiên, giúp phát hiện các dấu hiệu như hẹp khe đĩa đệm, gai xương, xơ cứng mâm đốt sống hoặc biến dạng cột sống.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): MRI cho phép đánh giá chi tiết đĩa đệm, tủy sống, rễ thần kinh, dây chằng và các mô mềm xung quanh. Phương pháp này đặc biệt hữu ích khi nghi ngờ thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống hoặc chèn ép thần kinh.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT): CT scan giúp quan sát rõ cấu trúc xương, thường được chỉ định khi cần đánh giá mức độ tổn thương xương hoặc lập kế hoạch điều trị ngoại khoa.

Chụp X-quang giúp phát hiện các bất thường về cấu trúc cột sống

5.3. Xét nghiệm hỗ trợ

Thoái hóa đốt sống ngực thường không cần xét nghiệm máu để chẩn đoán. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm nhằm loại trừ những bệnh lý khác có biểu hiện tương tự như viêm cột sống dính khớp, viêm khớp dạng thấp, nhiễm trùng cột sống hoặc bệnh lý ác tính.

6. Điều trị thoái hóa đốt sống ngực

Mục tiêu điều trị thoái hóa đốt sống ngực là giảm đau, cải thiện khả năng vận động, làm chậm tiến triển của bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tùy theo mức độ tổn thương và tình trạng của từng người bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

6.1. Điều chỉnh lối sống

Điều chỉnh lối sống là nền tảng trong điều trị và kiểm soát thoái hóa đốt sống ngực. Người bệnh nên hạn chế các tư thế gây áp lực lên cột sống như ngồi gù lưng, cúi người quá lâu hoặc mang vác vật nặng không đúng cách. Nếu làm việc với máy tính, nên duy trì tư thế ngồi đúng, sử dụng bàn ghế có chiều cao phù hợp và thay đổi tư thế sau mỗi 30-60 phút.

Cần điều chỉnh tư thế sinh hoạt, làm việc để hạn chế áp lực lên cột sống ngực

Bên cạnh đó, việc duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực lên cột sống, trong khi chế độ dinh dưỡng đầy đủ protein, canxi, vitamin D và các vi chất cần thiết góp phần duy trì sức khỏe của hệ cơ xương khớp. Người bệnh cũng nên hạn chế hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia vì đây là những yếu tố có thể đẩy nhanh quá trình thoái hóa và ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của mô.

6.2. Điều trị bằng thuốc

Thuốc chủ yếu được sử dụng nhằm kiểm soát triệu chứng, đặc biệt là giảm đau và giảm viêm trong giai đoạn bệnh tiến triển.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc như thuốc giảm đau, thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) hoặc thuốc giãn cơ khi có tình trạng co cứng cơ. Người bệnh cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý sử dụng thuốc kéo dài để hạn chế nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn.

6.3. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu là một trong những phương pháp điều trị quan trọng đối với người bị thoái hóa đốt sống ngực. Các bài tập kéo giãn, tăng cường sức mạnh cơ lưng, cơ bụng và cải thiện tư thế giúp tăng khả năng nâng đỡ cột sống, giảm áp lực lên các đốt sống và cải thiện biên độ vận động.

Các bài tập vật lý trị liệu có tác dụng tăng cường sức mạnh cơ lưng, ngực và cải thiện độ vững chắc của cột sống

Ngoài các bài tập phục hồi chức năng, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp với các phương pháp hỗ trợ như điện xung, siêu âm trị liệu, laser công suất thấp hoặc nhiệt trị liệu nhằm giảm đau, thư giãn cơ và cải thiện chức năng vận động.

6.4. Điều trị can thiệp

Nếu các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả hoặc người bệnh vẫn đau kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt, bác sĩ có thể cân nhắc một số kỹ thuật can thiệp như tiêm ngoài màng cứng, tiêm cạnh cột sống hoặc các phương pháp giảm đau can thiệp khác trong những trường hợp có chỉ định phù hợp.

Các kỹ thuật này chủ yếu giúp kiểm soát triệu chứng và tạo điều kiện thuận lợi để người bệnh tiếp tục chương trình phục hồi chức năng, chứ không thể đảo ngược quá trình thoái hóa.

6.5. Phẫu thuật

Phẫu thuật chỉ được chỉ định trong một số ít trường hợp, khi người bệnh xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng như chèn ép tủy sống, chèn ép rễ thần kinh kéo dài, hẹp ống sống nặng hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị bảo tồn.

Tùy vào nguyên nhân và mức độ tổn thương, bác sĩ có thể thực hiện các kỹ thuật như giải ép tủy sống hoặc rễ thần kinh, lấy bỏ khối thoát vị đĩa đệm, cắt bỏ gai xương chèn ép hoặc cố định cột sống bằng dụng cụ để khôi phục sự ổn định của cột sống ngực. Sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ chương trình phục hồi chức năng nhằm phục hồi khả năng vận động, giảm nguy cơ biến chứng và tối ưu hiệu quả điều trị lâu dài.

7. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đi khám ngay để được điều trị kịp thời

Người bệnh nên sớm đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Đau vùng lưng giữa kéo dài trên 2 tuần hoặc tái phát nhiều lần.
• Cơn đau ngày càng tăng, không cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc sử dụng thuốc theo hướng dẫn.
• Cứng lưng, hạn chế vận động ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc.
• Đau xuất hiện sau chấn thương vùng lưng hoặc ngực.
• Đau kèm sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc đau nhiều về đêm.
• Xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ chèn ép thần kinh hoặc tủy sống như đau lan theo khoang liên sườn, tê bì, yếu chân, đi lại khó khăn hoặc rối loạn đại, tiểu tiện.

Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân gây đau vùng lưng giữa, đánh giá mức độ thoái hóa và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Điều này không chỉ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả mà còn góp phần phòng ngừa các biến chứng và duy trì chức năng vận động của cột sống trong thời gian dài.

8. Khám và điều trị thoái hóa đốt sống ngực tại MSC Clinic

Tại MSC Clinic, điều trị thoái hóa đốt sống ngực không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát triệu chứng mà còn hướng đến bảo tồn và cải thiện chức năng cột sống lâu dài. Phòng khám quy tụ đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp có trên 30 năm kinh nghiệm, kết hợp hệ thống trang thiết bị hiện đại và quy trình thăm khám chuyên sâu nhằm xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho từng người bệnh. Đặc biệt, MSC Clinic là một trong những đơn vị tiên phong ứng dụng y học tái tạo trong điều trị bảo tồn các bệnh lý cơ xương khớp, góp phần hỗ trợ giảm đau, cải thiện vận động và nâng cao chất lượng sống mà không phải phụ thuộc vào các can thiệp xâm lấn trong những trường hợp phù hợp.

BSCKII Trần Trọng Thắng tư vấn cho bệnh nhân thoái hóa cột sống

Đội ngũ chuyên gia đầu ngành

Người bệnh sẽ được trực tiếp thăm khám, chẩn đoán và tư vấn giải pháp điều trị tối ưu với các bác sĩ đầu ngành cơ xương khớp:

• BSCKII Trần Trọng Thắng: Giám đốc chuyên môn Phòng khám Đa khoa MSC, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội.
• ThS.BS Nguyễn Trần Trung: Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E.
• TS.BS Trần Nam Chung: Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Đại học Y Dược, ĐHQGHN (cơ sở Linh Đàm).
• TS.BS.TTƯT Hữu Thị Chung: Nguyên Phó trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E.

Phác đồ cá nhân hóa

Tùy theo mức độ tổn thương, thể trạng và nhu cầu vận động của người bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng chương trình điều trị phù hợp nhằm kiểm soát triệu chứng, làm chậm tốc độ thoái hóa và khôi phục vận động cho bệnh nhân:

• Ứng dụng y học tái tạo với các liệu pháp như Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), Huyết tương tăng trưởng nội sinh, M-MSC Therapy giúp điều hòa phản ứng viêm, giảm đau hiệu quả đồng thời kích thích tái tạo mô, làm lành các tổn thương tại cột sống và phần mềm xung quanh.
• Kết hợp phục hồi chức năng giúp tăng cường độ linh hoạt, dẻo dai của cột sống, khôi phục tối đa tầm vận động cho người bệnh.

Bác sĩ thực hiện thủ thuật tiêm trong phòng tiêm nội khớp vô trùng

Cơ sở vật chất, trang thiết bị tối tân

MSC Clinic đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán và điều trị hiệu quả như máy siêu âm 4D, X-quang kỹ thuật số, máy đo loãng xương công nghệ cao. Đồng thời, phòng khám được trang bị phòng tiêm vô khuẩn đạt tiêu chuẩn phòng phẫu thuật, đảm bảo an toàn cho người bệnh trong quá trình thực hiện thủ thuật tiêm nội khớp.

Thoái hóa đốt sống ngực là bệnh lý mạn tính có thể được kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Vì vậy, khi xuất hiện tình trạng đau vùng lưng giữa kéo dài hoặc các dấu hiệu bất thường ở cột sống, người bệnh nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán và xây dựng phác đồ can thiệp phù hợp, giúp giảm triệu chứng, góp phần làm chậm tiến triển của bệnh lý và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.