4 dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông và cách điều trị hiệu quả

Dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông thường gồm đau nhức nhối lan từ thắt lưng xuống mông, tê bì hoặc châm chích bỏng rát, yếu cơ, teo cơ mông và hạn chế vận động cột sống thắt lưng. Tình trạng này có thể xảy ra khi đĩa đệm thoát vị chèn ép rễ thần kinh, gây đau thần kinh tọa và ảnh hưởng đến khả năng đi lại, sinh hoạt hằng ngày. Nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng như đau thần kinh tọa kéo dài, yếu cơ tiến triển, teo cơ hoặc liệt chi dưới; đặc biệt, hội chứng chùm đuôi ngựa có thể gây rối loạn đại tiểu tiện và cần được cấp cứu kịp thời. Tùy mức độ tổn thương, phương pháp điều trị có thể bao gồm dùng thuốc, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng, tiêm điều trị hoặc phẫu thuật khi có chỉ định. Trong bài viết này, MSC Clinic sẽ giúp bạn nhận biết 4 dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông, tìm hiểu nguyên nhân, biến chứng có thể xảy ra và các phương pháp điều trị phù hợp.

Thoát vị đĩa đệm chèn ép rễ thần kinh có thể gây đau nhức, tê bì vùng mông và lan xuống chân

1. Thoát vị đĩa đệm có gây đau mông không?

Câu trả lời là có. Nhiều bệnh nhân lầm tưởng hiện tượng đau mông chỉ là do đau cơ mông thông thường hoặc chấn thương phần mềm. Tuy nhiên, dưới góc độ giải phẫu thần kinh và cơ xương khớp, đau mông trong trường hợp này có thể là dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông xuất phát từ hiện tượng rễ thần kinh thắt lưng (đặc biệt là L4, L5, S1) bị khối thoát vị chèn ép.

Các rễ thần kinh từ L4 đến S3 hợp lại tạo thành dây thần kinh tọa – dây thần kinh dài nhất và lớn nhất trong cơ thể con người. Dây thần kinh này chạy trực tiếp từ thắt lưng, xuyên qua vùng mông và kéo dài xuống tận bàn chân.

Khi đĩa đệm bị rách xơ, nhân nhầy thoát ra ngoài và chèn ép vào rễ L5 hoặc S1, các tín hiệu đau sẽ được truyền dẫn dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa. Hiện tượng này gây ra phản ứng đau, rát, tê bì tại vùng mông.

>> Tìm hiểu thêm: Cách chữa thoái hóa đốt sống lưng L4 L5

Dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông là biểu hiện lâm sàng ban đầu của tình trạng viêm, chèn ép thần kinh tọa

2. Dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông thường gặp

Khi nhân nhầy chèn ép rễ thần kinh, người bệnh sẽ xuất hiện các dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông đặc trưng sau:

2.1. Cơn đau nhức nhối lan từ thắt lưng xuống mông

Cơn đau không chỉ dừng lại ở cột sống lưng mà còn có xu hướng âm ỉ hoặc dữ dội lan dần xuống một hoặc cả hai bên mông. Cơn đau mông này thường tăng lên khi:

• Người bệnh ho, hắt hơi, rặn hoặc cười to (do áp lực trong ống sống và đĩa đệm tăng đột ngột).
• Ngồi lâu một chỗ, đặc biệt là ngồi ghế cứng hoặc cúi gập người về phía trước.
• Cơn đau giảm đi đôi chút khi nằm nghỉ trên bề mặt phẳng cứng.

>> Giải đáp thắc mắc: Đau lưng dưới gần mông là dấu hiệu bệnh gì?

2.2. Tê bì, châm chích và bỏng rát vùng mông

Đi kèm với triệu chứng đau, dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông còn thể hiện qua cảm giác tê bì, như có hàng ngàn kim châm hoặc kiến bò sâu tại cơ mông. Một số người bệnh miêu tả tình trạng này có cảm giác như bỏng rát lan từ hõm mông dọc xuống đùi sau và bắp chân.

Tình trạng tê mông thường rõ hơn khi ngồi lâu, đứng lâu hoặc duy trì một tư thế trong thời gian dài

2.3. Yếu cơ và teo cơ mông

Khi dây thần kinh bị chèn ép kéo dài, sự dẫn truyền thần kinh vận động bị gián đoạn. Hậu quả là các cơ vùng mông và cơ đùi bị suy yếu nghiêm trọng. Người bệnh có thể nhận thấy một bên mông xẹp hơn bên còn lại, khi đi lại có hiện tượng khập khiễng.

2.4. Hạn chế vận động cột sống thắt lưng

Người bệnh bị thoát vị đĩa đệm mông có thể gặp nhiều khó khăn trong các thao tác sinh hoạt hàng ngày như:

• Cúi người xuống để buộc dây giày hoặc nhặt đồ vật.
• Đứng dậy từ tư thế ngồi hoặc nghiêng người sang hai bên.
• Cơn đau không chỉ gây khó chịu mà còn khiến nhiều hoạt động hằng ngày trở nên khó khăn như đi bộ, đứng lâu, bê đồ, xách túi hay xoay người.

>> Xem thêm: Bị đau nhức từ mông xuống bắp chân phải làm thế nào?

Ảnh 4 (thêm màu đỏ vào mông > thể hiện đau)

Cơn đau tại mông tăng khi cúi người khiến những việc đơn giản như buộc dây giày cũng trở nên khó khăn

3. Biến chứng nguy hiểm có thể gặp của thoát vị đĩa đệm mông

Phần lớn cơn đau do thoát vị giảm dần trong vài tuần đến vài tháng khi điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, nếu bỏ qua dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông, không đi khám và điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp tình trạng:

• Đau thần kinh tọa mạn tính: Đau kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc và tâm lý.
• Teo cơ, yếu liệt chi dưới: Rễ thần kinh bị chèn ép kéo dài có thể gây tổn thương không hồi phục, dẫn tới yếu cơ, bàn chân rớt.
• Hội chứng chùm đuôi ngựa có thể gây tê vùng mông, bẹn, mặt trong đùi, rối loạn tiểu tiện/đại tiện và yếu chân, cần được cấp cứu khẩn cấp.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên, hãy đi khám sớm để được bác sĩ đánh giá và xử trí kịp thời, tránh để tổn thương tiến triển nặng hơn.

Ảnh 5

Hội chứng chùm đuôi ngựa là tổn thương thần kinh nghiêm trọng, có thể dẫn đến bại liệt và cần được can thiệp ngay

4. Điều trị thoát vị đĩa đệm mông

Mục tiêu điều trị thoát vị đĩa đệm mông là kiểm soát đau, giảm kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh, phục hồi khả năng vận động và hạn chế tái phát. Tùy vị trí thoát vị, mức độ tổn thương, triệu chứng thần kinh và đáp ứng điều trị, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp cho từng người bệnh.

4.1. Điều trị bảo tồn

Phần lớn người bệnh không cần phẫu thuật ngay từ đầu nếu chưa có tình trạng chèn ép rễ thần kinh ảnh hưởng đến chức năng vận động. Bệnh nhân có thể cân nhắc các biện pháp điều trị bảo tồn bao gồm:

• Điều chỉnh lối sống, sinh hoạt: Hạn chế tư thế làm tăng đau, tránh nâng vật nặng hoặc cúi, xoay cột sống đột ngột; không nên nằm bất động kéo dài.
• Dùng thuốc: Bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau, chống viêm hoặc các thuốc tác động lên triệu chứng thần kinh tùy từng trường hợp.
• Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng: Tập vận động phù hợp nhằm tăng cường nhóm cơ vùng thân mình, cải thiện sức mạnh và khả năng kiểm soát cột sống.
• Chườm nóng hoặc lạnh: Có thể được sử dụng để hỗ trợ giảm đau trong một số giai đoạn, tùy đáp ứng của người bệnh.

Chườm nóng hoặc lạnh giúp giảm đau và cảm giác khó chịu

4.2. Liệu pháp y học tái tạo

Trong một số trường hợp đau kéo dài hoặc đáp ứng chưa đầy đủ với điều trị bảo tồn, PRP (huyết tương giàu tiểu cầu) có thể được bác sĩ cân nhắc như một phương pháp can thiệp hỗ trợ.

PRP là chế phẩm tách chiết từ chính máu của người bệnh, sau đó được xử lý để tập trung tiểu cầu và các yếu tố tăng trưởng. Khi có chỉ định phù hợp, PRP có thể được đưa đến vùng tổn thương hoặc vùng quanh rễ thần kinh nhằm hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm và giảm đau, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi chức năng vận động.

PRP là liệu pháp giảm viêm an toàn, hạn chế tác dụng phụ

4.3. Can thiệp giảm đau

Trong trường hợp đau thần kinh tọa hoặc đau do kích thích rễ thần kinh kéo dài, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp như tiêm ngoài màng cứng hoặc tiêm quanh rễ thần kinh.

Những phương pháp này nhằm đưa thuốc đến gần vị trí gây triệu chứng để kiểm soát phản ứng viêm và giảm đau. Hiệu quả và thời gian đáp ứng khác nhau giữa từng người bệnh, do đó cần được thực hiện sau khi đánh giá cụ thể.

4.4. Phẫu thuật

Phẫu thuật giải ép hoặc lấy phần đĩa đệm thoát vị có thể được chỉ định khi người bệnh có tình trạng chèn ép thần kinh đáng kể, đau kéo dài ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và không đáp ứng với điều trị bảo tồn phù hợp.

Đặc biệt, khi xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ hội chứng đuôi ngựa như bí tiểu, mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện, tê vùng yên ngựa hay yếu hai chân tiến triển, người bệnh cần đi khám bác sĩ chuyên khoa và điều trị ngay.

Mổ thoát vị đĩa đệm chỉ được thực hiện cho các trường hợp phù hợp

5. Khám và điều trị thoát vị đĩa đệm an toàn, hiệu quả tại MSC Clinic

Phòng khám MSC Clinic – 204 Nguyễn Tuân, Thanh Xuân, Hà Nội

5.1. Y học tái tạo kết hợp phục hồi chức năng

Tại MSC Clinic, phác đồ điều trị thoát vị đĩa đệm được cá nhân hóa dựa trên mức độ tổn thương của từng người bệnh.

Trong đó, huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) được xử lý để tập trung tiểu cầu và các yếu tố tăng trưởng như PDGF, TGF-β, VEGF, IGF-1… sau đó được đưa đến vùng tổn thương theo chỉ định. Các yếu tố này có vai trò điều hòa phản ứng viêm tại vùng đĩa đệm và các cấu trúc xung quanh, cũng như hỗ trợ quá trình sửa chữa và tái tạo cấu trúc mô đĩa đệm, từ đó giảm đau và cải thiện chức năng vận động. PRP được lấy từ chính máu của người bệnh nên nguy cơ dị ứng thấp.

Cùng với đó, người bệnh được hướng dẫn tập phục hồi chức năng song song nhằm tăng cường sức mạnh cơ lưng, bụng, cải thiện khả năng vận động, điều chỉnh tư thế và giảm nguy cơ tái phát.

BSCKII Trần Trọng Thắng trực tiếp thực hiện thủ thuật tiêm nội khớp cho bệnh nhân

5.2. Đội ngũ bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm

Người bệnh được trực tiếp thăm khám, đánh giá triệu chứng, sức cơ, cảm giác và chẩn đoán hình ảnh trước khi xây dựng phác đồ điều trị. MSC Clinic quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia cơ xương khớp và phục hồi chức năng nhiều năm kinh nghiệm, trong đó có:

• BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn MSC Clinic, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội.
• ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E.
• TS.BS Trần Nam Chung – Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Đại học Y Dược, ĐHQGHN (cơ sở Linh Đàm).
• TS.BS.TTƯT Hữu Thị Chung – Nguyên Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E.
• BSCKII Nguyễn Đức Hiếu – Bác sĩ chuyên khoa Nội Cơ xương khớp tại MSC Clinic.

BSCKII Trần Trọng Thắng – 30 năm kinh nghiệm điều trị bệnh lý cơ xương khớp

Cùng đội ngũ chuyên gia, cố vấn là các giáo sư, tiến sĩ, trưởng khoa Cơ xương khớp từ các bệnh viện tuyến trung ương, phối hợp hội chẩn và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

5.3. Cơ sở vật chất hiện đại hỗ trợ chẩn đoán và điều trị

MSC Clinic được trang bị hệ thống X-quang kỹ thuật số và siêu âm chuyên sâu, hỗ trợ đánh giá cấu trúc cơ xương khớp và định hướng vị trí tổn thương. Với thoát vị đĩa đệm, khi cần quan sát trực tiếp khối thoát vị và mức độ chèn ép rễ thần kinh, bác sĩ sẽ chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) tại cơ sở y tế phối hợp. Đặc biệt, phòng tiêm vô khuẩn tại phòng khám được bố trí riêng cho các thủ thuật can thiệp, đảm bảo điều kiện kiểm soát nhiễm khuẩn trong quá trình thực hiện.

Hệ thống X-quang cho hình ảnh rõ nét, hỗ trợ chẩn đoán và định hướng điều trị

Bên cạnh đó, khu vực phục hồi chức năng được trang bị các thiết bị hỗ trợ vật lý trị liệu, giúp người bệnh từng bước cải thiện sức mạnh cơ, tầm vận động và chức năng vận động. Không gian điều trị riêng tư, thuận tiện cho quá trình thăm khám, can thiệp và phục hồi.

Nhận biết sớm dấu hiệu thoát vị đĩa đệm mông giúp người bệnh chủ động thăm khám và lựa chọn hướng điều trị phù hợp, tránh để tình trạng chèn ép thần kinh kéo dài. Nếu đang bị đau mông, đau lan xuống chân, tê bì hoặc hạn chế vận động, hãy liên hệ với MSC Clinic để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, đánh giá nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Đặt lịch ngay để được tư vấn miễn phí ngay hôm nay.