Dấu hiệu gan nhiễm mỡ qua 4 giai đoạn: Khi nào cần đi khám?

Dấu hiệu gan nhiễm mỡ có thể khá âm thầm ở giai đoạn đầu như mệt mỏi, thiếu năng lượng hoặc đau tức nhẹ vùng hạ sườn phải, nhưng khi bệnh tiến triển có thể xuất hiện vàng da, vàng mắt, dễ bầm tím, chảy máu, lú lẫn, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen. Gan nhiễm mỡ có thể tiến triển từ gan nhiễm mỡ đơn thuần, viêm gan nhiễm mỡ, xơ hóa gan đến xơ gan, vì vậy nhận biết sớm những thay đổi bất thường là điều không nên bỏ qua. Trong bài viết dưới đây, MSC Clinic sẽ giúp bạn tìm hiểu các triệu chứng gan nhiễm mỡ theo từng giai đoạn và thời điểm nên chủ động thăm khám.

Gan nhiễm mỡ thường tiến triển âm thầm, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi siêu âm hoặc khám sức khỏe định kỳ 

1. Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ quá mức trong tế bào gan, thường được xác định khi lượng mỡ chiếm trên 5% tế bào gan. Tình trạng này có thể liên quan đến thừa cân, béo phì, đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu hoặc thói quen sử dụng rượu bia.

Ở giai đoạn đầu, gan có thể chỉ tích tụ mỡ mà chưa xuất hiện tổn thương đáng kể. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ hóa gan và xơ gan. Không phải tất cả người mắc gan nhiễm mỡ đều gặp các biến chứng này. Nguy cơ tiến triển phụ thuộc vào mức độ tổn thương gan, các bệnh lý đi kèm và khả năng kiểm soát những yếu tố gây bệnh.

>> Tìm hiểu thêm: Các cấp độ gan nhiễm mỡ mà bạn nên biết

Gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành viêm gan, xơ hóa gan nếu không được kiểm soát phù hợp

2. Dấu hiệu gan nhiễm mỡ theo từng giai đoạn

Dấu hiệu gan nhiễm mỡ có thể khác nhau tùy theo tình trạng tích tụ mỡ, mức độ viêm và xơ hóa gan. Ở giai đoạn đầu, phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Khi tổn thương gan tiến triển, một số biểu hiện có thể xuất hiện và ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tuy nhiên, không thể dựa vào triệu chứng để xác định chính xác mức độ gan nhiễm mỡ. Ngay cả người đã có xơ hóa gan đáng kể vẫn có thể cảm thấy khỏe mạnh và sinh hoạt bình thường.

2.1. Giai đoạn gan nhiễm mỡ đơn thuần

Đây là giai đoạn chất béo tích tụ trong tế bào gan nhưng chưa gây viêm và tổn thương tế bào gan đáng kể. Phần lớn người bệnh không có biểu hiện bất thường và chỉ phát hiện gan nhiễm mỡ khi siêu âm ổ bụng hoặc khám sức khỏe định kỳ. Một số trường hợp có thể xuất hiện các dấu hiệu như:

• Mệt mỏi, thiếu năng lượng, dễ cảm thấy uể oải.
• Cảm giác khó chịu hoặc đau tức nhẹ vùng hạ sườn phải.

Những biểu hiện này thường không đặc hiệu và có thể liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào cảm giác mệt mỏi hoặc đau bụng để kết luận mình mắc gan nhiễm mỡ.

Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ quá mức trong tế bào gan

2.2. Giai đoạn viêm gan nhiễm mỡ

Khi tình trạng tích tụ mỡ đi kèm với viêm và tổn thương tế bào gan, người bệnh có thể đã tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ. Đối với gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa, tình trạng này được gọi là MASH. Ở giai đoạn này, một số người có thể gặp:

• Mệt mỏi kéo dài: Cảm giác thiếu năng lượng, nhanh mệt khi làm việc hoặc vận động.
• Đau tức vùng hạ sườn phải: Có thể xuất hiện cảm giác đau âm ỉ hoặc khó chịu ở vùng bụng trên bên phải.

Tuy nhiên, nhiều người mắc viêm gan nhiễm mỡ vẫn không có triệu chứng rõ ràng. Hai biểu hiện trên cũng có thể xuất hiện ở giai đoạn gan nhiễm mỡ đơn thuần nên không đủ để phân biệt hai tình trạng.

Khi viêm và tổn thương tế bào gan kéo dài, mô sẹo có thể dần hình thành, làm tăng nguy cơ xơ hóa gan. Vì vậy, việc phát hiện bệnh và kiểm soát các yếu tố gây tổn thương có vai trò quan trọng trong việc hạn chế tiến triển.

>> Đọc thêm: Nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ tiến triển từ từ và thường không đi kèm những dấu hiệu cụ thể

2.3. Giai đoạn xơ hóa gan

Xơ hóa gan là tình trạng mô sẹo hình thành trong gan do quá trình tổn thương và viêm kéo dài. Ở giai đoạn xơ hóa nhẹ hoặc trung bình, người bệnh thường chưa xuất hiện triệu chứng gan nhiễm mỡ đặc trưng. Một số trường hợp có thể cảm thấy mệt mỏi hoặc khó chịu vùng bụng trên bên phải, nhưng cũng có nhiều người hoàn toàn không có biểu hiện bất thường.

Đáng chú ý, người mắc gan nhiễm mỡ vẫn có thể bị xơ hóa gan đáng kể dù chỉ số men gan không tăng rõ rệt. Do đó, ở những người có nguy cơ cao, bác sĩ có thể sử dụng các công cụ đánh giá như FIB-4 hoặc đo độ đàn hồi gan để kiểm tra tình trạng xơ hóa khi cần thiết.

Phát hiện xơ hóa gan có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch điều trị, theo dõi và hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển thành xơ gan.

Dấu hiệu gan nhiễm mỡ tiến triển thành xơ gan có thể gây vàng da, vàng mắt

2.4. Giai đoạn xơ gan

Xơ gan là tình trạng mô sẹo hình thành trên diện rộng, làm thay đổi cấu trúc bình thường của gan và có thể ảnh hưởng đến chức năng gan. Ở giai đoạn xơ gan còn bù, người bệnh vẫn có thể không có biểu hiện gan nhiễm mỡ rõ ràng. Khi chức năng gan suy giảm hoặc xuất hiện biến chứng, một số dấu hiệu đáng chú ý gồm:

• Vàng da, vàng mắt: Da và lòng trắng mắt chuyển vàng do bilirubin trong máu tăng.
• Bụng to, phù chân: Có thể do dịch tích tụ trong ổ bụng hoặc các mô khi bệnh gan tiến triển.
• Dễ bầm tím, chảy máu: Liên quan đến những rối loạn đông máu có thể xuất hiện ở người mắc xơ gan.
• Lú lẫn, buồn ngủ bất thường: Có thể là biểu hiện của bệnh não gan khi chức năng gan suy giảm nghiêm trọng.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen: Có thể liên quan đến xuất huyết tiêu hóa, một biến chứng nghiêm trọng của xơ gan.

Đây không phải những biểu hiện gan nhiễm mỡ đơn thuần điển hình mà có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh gan đã tiến triển hoặc xuất hiện biến chứng. Người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp nếu xuất hiện nôn ra máu, đi ngoài phân đen, lú lẫn, khó đánh thức hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh.

Siêu âm ổ bụng giúp phát hiện tình trạng gan nhiễm mỡ ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng

3. Khi nào có dấu hiệu gan nhiễm mỡ cần đi khám?

Người mắc gan nhiễm mỡ không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng mới đi khám. Bệnh có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài, trong khi những biểu hiện như mệt mỏi hoặc đau hạ sườn phải không đủ để đánh giá mức độ tổn thương gan. Bạn nên chủ động thăm khám khi:

• Siêu âm ổ bụng phát hiện gan nhiễm mỡ, kể cả khi không có triệu chứng.
• Thường xuyên mệt mỏi, đau tức vùng hạ sườn phải không rõ nguyên nhân.
• Xét nghiệm men gan ALT, AST tăng, đặc biệt khi tình trạng kéo dài.
• Có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu hoặc tăng huyết áp.
• Thường xuyên sử dụng rượu bia hoặc có tiền sử bệnh gan.

Đặc biệt, nếu xuất hiện vàng da tăng nhanh, bụng to bất thường, lú lẫn, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, người bệnh cần đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

>> Xem thêm: Cách trị gan nhiễm mỡ an toàn: Theo lời khuyên từ chuyên gia

Người thường xuyên sử dụng chất kích thích, đồ uống có cồn cần chú ý kiểm tra sức khỏe gan định kỳ 

4. Khám và điều trị gan nhiễm mỡ tại MSC Clinic

Phát hiện gan nhiễm mỡ khi khám sức khỏe, nhiều người thường được khuyên giảm cân, ăn uống lành mạnh và tăng cường vận động. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết mình cần giảm bao nhiêu cân, điều chỉnh chế độ ăn như thế nào hoặc liệu gan đã xuất hiện tổn thương cần điều trị hay chưa.

Tại MSC Clinic, PGS.TS.BSCKII Đỗ Tuấn Anh, nguyên Chủ nhiệm Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Quân y 103, với hơn 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm, gan và chuyển hóa, sẽ trực tiếp thăm khám, đánh giá tình trạng gan và tư vấn hướng điều trị phù hợp. Quá trình thăm khám được hỗ trợ bởi hệ thống siêu âm công nghệ cao, giúp bác sĩ kiểm tra hình thái gan và phát hiện những bất thường trên hình ảnh.

Với gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa, bác sĩ tập trung kiểm soát các yếu tố gây bệnh thông qua chế độ dinh dưỡng, giảm cân hợp lý, vận động và điều trị các bệnh lý đi kèm như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu. Bên cạnh đó, MSC Clinic còn định hướng ứng dụng y học tái tạo trong hỗ trợ chăm sóc sức khỏe gan theo chỉ định chuyên môn, dựa trên tình trạng thực tế của từng người bệnh.

Người bệnh được thăm khám trong môi trường y tế chuẩn Nhật Bản, với hệ thống phòng điều trị riêng tư, khép kín và đội ngũ điều dưỡng hỗ trợ trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

PGS.TS.BSCKII Đỗ Tuấn Anh trực tiếp thăm khám và tư vấn điều trị bệnh lý gan tại MSC Clinic

Dấu hiệu gan nhiễm mỡ thường không rõ ràng trong giai đoạn đầu, khiến nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ. Khi tổn thương gan tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện mệt mỏi, đau tức hạ sườn phải hoặc các biểu hiện bất thường khác. Việc chủ động thăm khám, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống lành mạnh có vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe gan lâu dài. Nếu phát hiện gan nhiễm mỡ hoặc có các yếu tố nguy cơ, bạn nên chủ động thăm khám. Liên hệ MSC Clinic để được tư vấn chuyên sâu, đặt lịch khám và xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe phù hợp.