Viêm gân cổ chân: Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đúng cách

Viêm gân cổ chân là tình trạng viêm hoặc tổn thương xảy ra ở các gân xung quanh khớp cổ chân, thường do vận động quá mức, chấn thương hoặc thoái hóa theo tuổi tác. Khi các gân nối giữa cơ và xương bị viêm, bạn sẽ phải đối mặt với những cơn đau nhức dai dẳng, sưng tấy khó chịu và hạn chế vận động. Vậy làm thế nào để nhận biết chính xác và điều trị hiệu quả tình trạng này, cùng MSC Clinic tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Viêm gân cổ chân gây sưng tấy và ảnh hưởng đến khả năng vận động

1. Nguyên nhân viêm gân cổ chân

Viêm gân cổ chân xảy ra khi các gân quanh khớp cổ chân bị tổn thương hoặc viêm nhiễm. Dưới đây là các nguyên nhân cụ thể:

• Vận động quá mức: Thường xảy ra ở những người thường xuyên vận động mạnh. Khi các động tác như chạy nhảy, xoay cổ chân được lặp đi lặp lại trong thời gian dài sẽ tạo áp lực lớn lên các gân, dẫn đến tình trạng viêm. 
• Chấn thương: Các tai nạn trong sinh hoạt hay thể thao như trượt ngã, va đập mạnh, bong gân đều có thể gây tổn thương trực tiếp đến các gân ở cổ chân.

>> Xem thêm bài viết: Viêm khớp cổ chân: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Thể thao, vận động mạnh có nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến chấn thương cổ chân

• Yếu tố bệnh lý nền: Một số bệnh mạn tính như viêm khớp dạng thấp, gout hay tiểu đường có thể gây ảnh hưởng xấu đến cấu trúc và chức năng của gân, khiến chúng trở nên yếu và dễ bị tổn thương hơn. Đặc biệt, bệnh tiểu đường không kiểm soát tốt có thể dẫn đến biến chứng làm tổn thương các mô liên kết, trong đó có gân.
• Thói quen sinh hoạt: Đi giày cao gót thường xuyên, đi giày không vừa chân hay thừa cân béo phì đều góp phần gây áp lực lên cổ chân. Ngoài ra, chế độ dinh dưỡng thiếu các chất cần thiết cho gân như vitamin C, collagen cũng làm tăng nguy cơ viêm gân.
• Tuổi tác: Khi bước vào độ tuổi trung niên, các gân bắt đầu mất dần độ đàn hồi và sức bền vốn có. Quá trình thoái hóa này khiến gân dễ bị tổn thương ngay cả với những hoạt động bình thường hàng ngày.

2. Dấu hiệu viêm gân cổ chân

Những dấu hiệu nhận biết thường gặp của tình trạng viêm gân như:

• Cảm giác đau âm ỉ hoặc nhói buốt quanh mắt cá chân, đặc biệt khi vận động
• Da quanh mắt cá ửng đỏ, sờ thấy ấm nóng
• Vùng gân bị viêm sưng to hơn bình thường
• Khó cử động cổ chân khi mới ngủ dậy
• Khó gập/duỗi bàn chân hết biên độ
• Đi khập khiễng do không thể tỳ lực đều

»» Xem thêm: Sưng gân chân – Nguyên nhân, điều trị và giải pháp

Sưng, nóng, đỏ, đau là những dấu hiệu dễ nhận biết khi bị viêm gân cổ chân

Dấu hiệu nặng cần lưu ý:

• Đau liên tục cả khi nghỉ ngơi, đau về đêm
• Xuất hiện u cục dọc theo gân (dấu hiệu viêm mạn tính)
• Sốt nhẹ kèm sưng nóng (nghi ngờ nhiễm trùng)

Nếu có 3 trong 5 dấu hiệu đầu kéo dài trên 1 tuần, nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp. Các triệu chứng nặng cần được xử trí y tế ngay lập tức để tránh biến chứng đứt gân hoặc viêm mủ.

3. Biến chứng viêm gân cổ chân

Viêm gân cổ chân thường bắt đầu với những triệu chứng nhẹ như đau, sưng có thể cải thiện khi nghỉ ngơi, chườm lạnh hoặc dùng thuốc kháng viêm. Tuy nhiên, nếu chủ quan không điều trị đúng cách, tình trạng viêm kéo dài sẽ dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm, từ tổn thương gân không hồi phục cho đến nguy cơ đứt gân đột ngột. 

• Đứt gân hoàn toàn: Viêm kéo dài làm suy yếu cấu trúc gân, tăng nguy cơ đứt đột ngột.
• Viêm mạn tính và xơ hoá gân: Tình trạng viêm tái đi tái lại và việc lạm dụng thuốc giảm đau có thể dẫn đến hình thành mô sẹo, gây đau dai dẳng và giảm chức năng gân.
• Vôi hoá gân: Lắng đọng canxi trong gân, đặc biệt là gân Achilles, làm gân trở nên giòn và dễ tổn thương hơn.
• Viêm bao hoạt dịch: Sự lan rộng của viêm có thể ảnh hưởng đến các cấu trúc lân cận như bao hoạt dịch, gây sưng và thậm chí nhiễm trùng.
• Biến dạng khớp: Viêm mãn tính có thể gây ảnh hưởng đến các cấu trúc hỗ trợ khớp, dẫn đến biến dạng cổ chân và các vấn đề liên quan ở các khớp khác.

Mỗi giai đoạn biến chứng đều có phương pháp điều trị đặc thù, can thiệp càng sớm thì hiệu quả phục hồi càng cao. 

>> Tìm hiểu thêm: Thoái hóa khớp cổ chân: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng tránh

Hình ảnh bệnh lý trên phim chụp X-quang – Vôi hoá ở khoang sau khớp cổ chân

4. Chẩn đoán viêm gân cổ chân

• Thăm khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc hỏi kỹ về tiền sử bệnh, nghề nghiệp và các hoạt động thể thao của bệnh nhân. Sau đó là thăm khám vùng cổ chân để phát hiện các dấu hiệu đặc trưng như sưng, nóng, đỏ tại vị trí gân bị tổn thương. Các nghiệm pháp đặc biệt như test kháng lực sẽ được thực hiện để xác định chính xác vị trí tổn thương.

• Thăm khám cận lâm sàng

Các phương tiện chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò quan trọng:

• Siêu âm: Đánh giá tình trạng dày gân, dịch quanh gân và mức độ tổn thương
• MRI: Được chỉ định trong trường hợp nghi ngờ tổn thương nặng hoặc cần đánh giá toàn diện các cấu trúc phần mềm
• X-quang: Đánh giá các tổn thương xương kèm theo.

»» Có thể bạn chưa biết: Chụp X quang thoái hóa khớp: Vai trò, chi phí, nơi thực hiện

Thăm khám giúp chẩn đoán chính xác tổn thương và mức độ tổn thương

Dựa trên thời gian và tính chất triệu chứng, viêm gân cổ chân được phân thành 3 mức độ:

• Cấp tính: Triệu chứng mới xuất hiện dưới 2 tuần
• Bán cấp: Từ 2-6 tuần
• Mạn tính: Kéo dài trên 6 tuần

5. Phương pháp điều trị viêm gân cổ chân

5.1. Điều trị nội khoa

– Không dùng thuốc

• Hạn chế vận động mạnh trong 4-6 tuần, tránh các động tác gây đau
• Sử dụng nẹp cổ chân để cố định ở tư thế trung gian (90 độ) trong 3-6 tuần đối với trường hợp nặng
• Chườm lạnh trong 48-72 giờ đầu, mỗi lần 15-20 phút, 3-4 lần/ngày (không chườm trực tiếp đá lên da)
• Chiếu laser trị liệu: Sử dụng tia laser cường độ thấp giúp giảm viêm và kích thích tái tạo mô
• Siêu âm trị liệu: Sóng siêu âm tác động sâu giúp giảm đau và làm mềm mô sẹo
• Điện xung trị liệu: Kích thích thần kinh qua da giúp giảm đau hiệu quả

– Dùng thuốc

Tùy theo tình trạng viêm và mức độ đau, bác sĩ có thể xem xét sử dụng:

• Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) dạng bôi tại chỗ
• Thuốc chống viêm không steroid đường uống
• Thuốc giảm đau
• Tiêm corticoid tại chỗ (chỉ thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa)

Lưu ý quan trọng:

• Tất cả các loại thuốc cần được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ
• Không tự ý dùng thuốc hoặc thay đổi liều lượng
• Theo dõi các tác dụng phụ có thể xảy ra

Thăm khám và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không nên tự ý sử dụng thuốc

5.2. Điều trị ngoại khoa

Phẫu thuật được xem xét khi bệnh nhân không đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa sau 3-6 tháng, cơn đau kéo dài ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động và sinh hoạt hàng ngày. Phương pháp phẫu thuật phổ biến là giải phóng khoang gân, giúp tạo thêm không gian cho gân hoạt động trơn tru, giảm ma sát và tổn thương.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần tuân thủ chương trình phục hồi chức năng bao gồm:

• Tập luyện tăng dần biên độ vận động
• Các bài tập tăng sức mạnh cơ
• Vật lý trị liệu hỗ trợ
  Quá trình này giúp khôi phục hoàn toàn chức năng cổ chân và ngăn ngừa tái phát.

Phẫu thuật được chỉ định khi tất cả các phương pháp không đem lại hiệu quả điều trị

Mặc dù phẫu thuật mang lại hiệu quả cao nhưng vẫn tiềm ẩn một số rủi ro như:

• Tổn thương dây thần kinh vùng cổ chân có thể gây đau kéo dài
• Tình trạng viêm hoặc lỏng lẻo khớp sau mổ
• Hình thành sẹo xấu gây co kéo và hạn chế vận động
• Nguy cơ tái phát viêm gân nếu không tuân thủ phác đồ hồi phục

Khi gặp bất kỳ dấu hiệu bất thường nào sau mổ như đau tăng, sưng nóng kéo dài hoặc hạn chế vận động nhiều, bệnh nhân cần liên hệ ngay với bác sĩ điều trị để được thăm khám và xử trí kịp thời. Việc theo dõi sát sao và chăm sóc hậu phẫu đúng cách sẽ giúp giảm thiểu tối đa các biến chứng không mong muốn.

6. Điều trị viêm gân cổ chân tại MSC Clinic

Viêm gân cổ chân là tình trạng thường gặp, đặc biệt ở những người vận động nhiều. Tại MSC Clinic, phương pháp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) đang được áp dụng như một giải pháp điều trị hiệu quả.

PRP được chiết xuất từ chính máu của bệnh nhân, chứa các yếu tố giúp thúc đẩy quá trình lành thương tự nhiên. Khi tiêm vào vùng gân bị tổn thương, phương pháp này có thể giúp:

• Giảm tình trạng viêm
• Hỗ trợ phục hồi mô gân
• Cải thiện khả năng vận động

»» Đọc thêm: Chẩn đoán và điều trị viêm gân bàn chân: Giải pháp y học tái tạo tại MSC Clinic

PRP giúp điều hoà miễn dịch, giảm tình trạng viêm gân cổ chân nhanh chóng

Đặc biệt, MSC Clinic đã được Bộ Y tế cấp phép thực hiện thủ thuật tiêm nội khớp trong điều trị bệnh lý cơ xương khớp. Phòng khám cũng được trang bị phòng tiêm vô trùng theo tiêu chuẩn phòng phẫu thuật tại các bệnh viện tuyến đầu, đảm bảo điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh.

Hành trình điều trị viêm gân cổ chân của runner Hùng Hải tại MSC Clinic:

Khi những cơn đau cổ chân bắt đầu ảnh hưởng đến đam mê chạy bộ, anh Hùng Hải đã tìm đến MSC Clinic. Ngay từ lần đầu tiên, anh đã cảm nhận được sự khác biệt.

“Điều mình ấn tượng nhất là đội ngũ bác sĩ ở đây thực sự giỏi và tận tâm”, Hùng Hải chia sẻ. “Bác sĩ không chỉ khám kỹ mà còn dành thời gian giải thích rõ về tình trạng của mình. Không gian phòng khám thoải mái, làm mình không cảm thấy giống đi chữa bệnh chút nào.”

Runner Hùng Hải tiêm PRP điều trị viêm gân cổ chân tại MSC Clinic

Sau 1 tháng điều trị, cổ chân của anh đã hoàn toàn khỏi: “Cổ chân của mình linh hoạt hơn hẳn, không còn đau nhức khi vận động. Bác sĩ Thắng còn dặn dò kỹ lưỡng để giúp mình tránh chấn thương về sau.”

Chính những trải nghiệm này đã khiến Hùng Hải quyết định gắn bó lâu dài với MSC Clinic. “Mình chọn MSC vì ở đây làm mình tin tưởng – từ chuyên môn bác sĩ đến sự tận tâm. Giờ mỗi lần cần tư vấn sức khỏe vận động, mình đều quay lại đây”, anh chia sẻ.

Hình ảnh Runner Hùng Hải chụp ảnh kỷ niệm cùng BS Thắng – giám đốc chuyên môn MSC Clinic

Đối với MSC Clinic, niềm vui lớn nhất là được đồng hành cùng bệnh nhân trên hành trình lấy lại sức khỏe và đam mê. MSC Clinic luôn nỗ lực mỗi ngày để xứng đáng với sự tin yêu đó.

7. Phương pháp phòng ngừa bệnh lý viêm gân cổ chân

• Hạn chế những hoạt động làm gân bị căng thẳng quá mức, đặc biệt là trong thời gian dài. Nếu cảm thấy đau khi tập, người bệnh cần dừng lại để nghỉ ngơi, tránh tập vì có thể làm tình trạng bệnh trầm trọng hơn.
• Kết hợp những bài tập tăng sự linh hoạt và khả năng chịu đựng của gân. Bạn có thể tập xen kẽ giữa những bài tập như đạp xe, chạy bộ hay bơi lội.
• Cần cải thiện kỹ thuật nhằm tránh kỹ thuật xấu ảnh hưởng tới gân. Bạn có thể trao đổi với huấn luyện viên trước khi bắt đầu tập.
• Luôn khởi động trước khi tập luyện để tăng phạm vi chuyển động của khớp, giảm nguy cơ chấn thương khi thực hiện những động tác lặp lại.
• Áp dụng tư thế đúng tại nơi làm việc như điều chỉnh màn hình máy tính, ghế, bàn phím phù hợp, tránh gây căng thẳng cho gân và khớp

Viêm gân cổ chân nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách có thể tiến triển nặng, ảnh hưởng đến khả năng vận động. Khi nhận thấy các dấu hiệu đau nhức, sưng tấy kéo dài, bạn nên đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám kịp thời. Tại MSC Clinic, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa sẽ giúp bạn xác định nguyên nhân và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp nhất với tình trạng của mình, liên hệ để được hỗ trợ:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long