Thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy và những biến chứng nguy hiểm

Thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy là một trong số những bệnh lý cơ xương khớp phổ biến của các bệnh nhân đến khám và điều trị tại Phòng khám Đa khoa MSC. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày mà còn có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời.

Thoái hóa đốt sống cổ ngày càng phổ biến do những thói quen sinh hoạt làm việc của cuộc sống hiện đại

1. Thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy là gì?

1.1. Thoái hóa đốt sống cổ là gì?

Thoái hóa đốt sống cổ là một bệnh lý mạn tính phổ biến, có thể bắt đầu xuất hiện ở những bệnh nhân từ độ tuổi 30. Đây là kết quả của quá trình lão hóa và tổn thương tích tụ theo thời gian của các thành phần cấu tạo nên cột sống cổ, bao gồm sụn khớp, đĩa đệm và xương dưới sụn.

Quá trình thoái hóa diễn ra khiến sụn khớp bị bào mòn, đĩa đệm mất dần tính đàn hồi và xơ hóa, xương dưới sụn bị biến đổi cấu trúc. Khi đó, để giữ khớp ổn định, cơ thể tự hình thành các gai xương ở đốt sống, gây chèn ép lên các cấu trúc lân cận.

Thoái hóa đốt sống cổ hình thành các gai xương

1.2. Mối liên hệ giữa thoái hóa đốt sống cổ và đau vai gáy

Khi các gai xương xuất hiện và đĩa đệm bị xơ cứng, chúng sẽ trực tiếp chèn ép lên các rễ thần kinh và mạch máu chạy dọc từ cổ xuống vai và cánh tay.

Sự chèn ép này gây ra một loạt các triệu chứng đặc trưng, trong đó nổi bật nhất là:

• Đau nhức: Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, tập trung ở vùng cổ, sau đó lan tỏa xuống vai, bả vai và cánh tay.
• Tê bì: Vùng vai, cánh tay và ngón tay có cảm giác tê bì, như bị kim châm do dây thần kinh bị chèn ép.
• Hạn chế vận động: Cổ cứng, khó xoay chuyển, đặc biệt khi thức dậy vào buổi sáng.

Vì vậy, đau vai gáy là một dấu hiệu cảnh báo rõ rệt của bệnh thoái hóa đốt sống cổ.

Thoái hóa đốt sống cổ ảnh hưởng đến các rễ thần kinh và mạch máu chạy dọc từ cổ xuống vai và cánh tay

2. Nguyên nhân gây thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy

2.1. Tuổi tác và quá trình lão hóa

Đây là nguyên nhân tự nhiên và phổ biến nhất của thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy. Quá trình lão hóa làm giảm lượng nước trong đĩa đệm, khiến chúng trở nên khô, giòn và mất đi độ đàn hồi, làm tăng áp lực lên các đốt sống. Điều này đẩy nhanh quá trình thoái hóa và là lý do vì sao bệnh thường gặp ở người trên 40 tuổi.

Thoái hóa đốt sống cổ do lão hóa là nguyên nhân thường gặp nhất

2.2. Thói quen sinh hoạt

Hàng ngày, bạn có thể vô tình thực hiện những thói quen sinh hoạt sai và làm tăng nguy cơ đau vai gáy thoái hóa đốt sống cổ:

• Tư thế sai khi làm việc: Ngồi cúi gằm mặt xuống bàn, gù lưng hoặc giữ cổ ở một tư thế quá lâu khi làm việc với máy tính gây áp lực lớn lên các đốt sống và dây chằng vùng cổ.
• Sử dụng thiết bị điện tử: Thói quen cúi đầu xem điện thoại, máy tính bảng trong thời gian dài khiến cột sống cổ phải chịu sức nặng lớn hơn bình thường, dẫn đến đau mỏi và thoái hóa sớm.
• Vận động sai cách: Việc mang vác vật nặng trên vai, tập luyện thể thao không đúng kỹ thuật hoặc chấn thương trong quá trình chơi thể thao cũng có thể làm tổn thương cột sống cổ.
• Ngủ sai tư thế: Sử dụng gối quá cao hoặc quá cứng, hoặc nằm nghiêng, nằm sấp không đúng tư thế trong thời gian dài cũng gây căng thẳng cho cơ và cột sống cổ.

»» Tìm hiểu thêm: Cảnh báo thoái hóa đốt sống cổ ở người trẻ

Tư thế cúi đầu xem điện thoại trong thời gian dài gây áp lực cho các đốt sống cổ

2.3. Thoái hóa đốt sống cổ do bệnh lý

Một số bệnh lý có thể gây ra tình trạng thoái hóa đốt sống cổ như:

• Xơ hóa dây chằng: Dây chằng là hệ thống các dây nối các xương lại với nhau. Các dây chằng có thể bị xơ hoá khiến cổ kém linh hoạt, gây thoái hoá cột sống cổ.
• Loãng xương: Làm giảm mật độ xương, tổn thương cấu trúc đốt sống từ đó đẩy nhanh tình trạng thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy.
• Viêm cột sống dính khớp: Bệnh gây viêm, sưng tấy và có thể làm cho các đốt sống dính lại với nhau theo thời gian. Tình trạng này làm giảm đáng kể sự linh hoạt của cột sống cổ, dẫn đến thoái hóa và biến dạng cột sống.
• Viêm khớp dạng thấp: Tình trạng viêm kéo dài sẽ gây tổn thương sụn, dây chằng và xương, dẫn đến thoái hóa sớm. Viêm khớp dạng thấp thường gây viêm khớp đối xứng, điển hình là ở đốt sống C1 và C2, làm tăng nguy cơ tổn thương và thoái hóa cột sống cổ.

Viêm khớp dạng thấp ảnh hưởng đốt sống C1 và C2 làm tăng nguy cơ thoái hóa đốt sống cổ 

2.4. Các yếu tố khác

Bên cạnh tuổi tác, thói quen và bệnh lý, một số yếu tố khác cũng có thể góp phần gây ra thoái hóa đốt sống cổ:

• Chấn thương vùng cổ: Tai nạn, va đập hoặc té ngã có thể gây tổn thương trực tiếp đến cột sống cổ, đẩy nhanh quá trình thoái hóa.
• Chế độ dinh dưỡng không hợp lý: Thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết cho xương khớp như canxi, vitamin D, glucosamine… có thể làm cho xương khớp yếu đi và dễ bị thoái hóa hơn.

3. Biến chứng của thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy

Thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống:

Hội chứng cổ – vai – gáy

Đây là biến chứng phổ biến nhất. Khi các đốt sống cổ thoái hóa chèn ép vào rễ thần kinh đi ra từ tủy sống, người bệnh sẽ thấy:

• Đau nhức lan rộng: Cơn đau từ vùng cổ lan xuống vai, bả vai, cánh tay và có thể đến tận các ngón tay.
• Tê bì: Cảm giác tê, ngứa ran, như có kim châm, kiến bò ở cánh tay và bàn tay.
• Yếu cơ: Cánh tay và bàn tay có thể bị yếu đi, khó khăn khi cầm nắm đồ vật.

Nguy cơ thiếu máu não

Các đốt sống cổ thoái hóa có thể chèn ép vào động mạch đốt sống, làm giảm lưu lượng máu lên não, người bệnh có thể cảm thấy:

• Chóng mặt, hoa mắt, ù tai: Các triệu chứng này thường xuất hiện khi thay đổi tư thế đột ngột.
• Đau đầu: Cơn đau thường xuất hiện ở vùng chẩm (sau gáy) và có thể lan ra vùng trán.
• Mất thăng bằng: Gây khó khăn khi đi lại, dễ bị té ngã.
• Rối loạn thị giác: Nhìn mờ hơn.

Thoái hóa đốt sống cổ có thể khiến bạn trải qua các triệu chứng tương tự như tiền đình

Bệnh lý tủy cổ

Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất và có thể gây tàn phế vĩnh viễn. Khi tủy sống bị chèn ép do thoái hóa nặng, người bệnh có thể đối mặt với:

• Rối loạn vận động tứ chi: Cả hai tay và hai chân đều yếu dần, đi lại khó khăn, dáng đi không vững, cảm giác mất thăng bằng.
• Teo cơ: Cơ ở bàn tay, cánh tay và các chi dưới bị teo dần do không được nuôi dưỡng.
• Rối loạn cảm giác: Tê bì, mất cảm giác toàn thân hoặc ở các chi.
• Rối loạn chức năng bàng quang và ruột: Tiểu tiện, đại tiện không tự chủ.

4. Giải pháp điều trị thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy hiệu quả

4.1. Các phương pháp điều trị bảo tồn

4.1.1. Sử dụng thuốc

Thoái hóa đốt sống cổ biểu hiện đau cổ vai gáy và loạt triệu chứng khó chịu khác có thể cải thiện bằng cách sử dụng thuốc như:

• Thuốc giảm đau: Có thể dùng thuốc không kê đơn như paracetamol hoặc các thuốc giảm đau mạnh hơn tùy theo mức độ đau.
• Thuốc chống viêm không steroid (NSAID): Giúp giảm viêm và giảm đau hiệu quả, ví dụ như ibuprofen, diclofenac.
• Thuốc giãn cơ: Giúp thư giãn các cơ vùng cổ và vai bị căng cứng.

Tuy nhiên việc sử dụng thuốc cần có sử chỉ định của bác sĩ về loại thuốc, thời gian sử dụng để tránh lạm dụng và gây ra các hệ lụy cho sức khỏe. 

4.1.2. Vật lý trị liệu

Đây là phương pháp rất quan trọng để phục hồi chức năng cột sống, bao gồm:

• Các bài tập vận động: Các động tác tập trung vào việc kéo giãn và tăng cường sức mạnh cho các cơ ở cổ, vai và lưng trên. Người bệnh nên tập với chuyên gia vật lý trị liệu để được hướng dẫn tập đúng kỹ thuật, cường độ, tránh xảy ra chấn thương.
• Nhiệt trị liệu, điện trị liệu, siêu âm trị liệu: Giúp giảm đau, giảm co thắt cơ và thúc đẩy quá trình hồi phục.

Các phương pháp vật lý trị liệu cổ vai gáy giúp thư giãn và giảm đau hiệu quả

4.1.3. Châm cứu

Phương pháp điều trị thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy này tác động vào vùng cột sống bị tổn thương, kích thích cơ thể sản sinh chất giảm đau và chống viêm tự nhiên. 

Tuy nhiên, phương pháp cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro như nhiễm trùng, liệt, teo cơ… Do đó, bạn cần thực hiện châm cứu tại các cơ sở y tế uy tín, với các bác sĩ có kinh nghiệm và tay nghề cao.

4.1.4. Tiêm 

Các phương pháp tiêm có thể cải thiện tình trạng thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy bao gồm:

• Tiêm Corticosteroid: Có tác dụng giảm đau và viêm nhanh chóng, nhất là với các trường hợp thoái hóa cột sống cổ viêm cấp tính hoặc chèn ép dây thần kinh. Tuy nhiên, lạm dụng phương pháp này có thể gây ra các biến chứng như loãng xương, nhiễm trùng, làm mất mô sụn, teo cơ bắp…
• Hyaluronic Acid (HA): Bổ sung chất bôi trơn cho khớp để giảm ma sát, từ đó giúp giảm đau và cải thiện chức năng vận động cột sống cổ hiệu quả.
• Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Kích thích tái tạo mô mềm, sụn và đĩa đệm, giúp giảm viêm, giảm đau và làm chậm quá trình thoái hóa đốt sống cổ, đặc biệt là ở giai đoạn sớm.

Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) là phương pháp điều trị bảo tồn an toàn mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân thoái hóa đốt sống cổ

4.2. Phương pháp điều trị phẫu thuật

Đây là lựa chọn điều trị cuối cùng và đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng từ bác sĩ chuyên khoa do đi kèm nhiều rủi ro và cần thời gian dài để phục hồi. Phẫu thuật được chỉ định trong trường hợp: 

• Khối thoát vị chèn ép tủy và rễ thần kinh cổ nặng.
• Người bệnh đã sử dụng các phương pháp điều trị bảo tồn nhưng không mang lại hiệu quả. 
• Trượt đốt sống độ 3-4.
• Bắt buộc thay đĩa đệm do tổn thương nặng.

Phẫu thuật điều trị thoái hóa đốt sống cổ tiềm ẩn nhiều rủi ro, cần cân nhắc kỹ lưỡng

5. Cách ngăn ngừa thoái hóa đốt sống cổ gây đau vai gáy 

5.1. Tập luyện nhẹ nhàng với các bài tập cổ vai gáy

Để ngăn ngừa tình trạng thoái hóa đốt sống cổ gây đau vai gáy, bạn nên thực hiện các bài tập nhẹ nhàng, đều đặn hàng ngày. Các bài tập này giúp tăng cường sự dẻo dai của cơ cổ và giảm đau.

• Gập cổ: Ngồi thẳng lưng, từ từ cúi đầu xuống, cằm chạm ngực. Giữ trong 5-10 giây rồi ngẩng đầu lên.
• Xoay cổ: Ngồi thẳng, từ từ xoay đầu sang trái, nhìn qua vai. Giữ 5-10 giây rồi xoay sang phải.
• Nghiêng cổ: Ngồi thẳng, từ từ nghiêng đầu sang bên trái, cố gắng để tai chạm vai. Giữ 5-10 giây rồi nghiêng sang bên phải.

»» Chuyên gia hướng dẫn: 9 bài tập yoga chữa thoái hóa đốt sống cổ hiệu quả, đơn giản ngay tại nhà

Tập luyện các động tác thư giãn đơn giản giúp ngăn ngừa nguy cơ thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy

5.2. Cải thiện môi trường làm việc

Bạn cần điều chỉnh môi trường làm việc hàng ngày để bảo vệ sức khỏe bằng cách:

• Sử dụng ghế và bàn làm việc đúng chuẩn: Ghế nên có tựa lưng và tay vịn, giúp bạn duy trì tư thế ngồi thẳng. Bàn làm việc nên có độ cao phù hợp, tránh phải cúi người.
• Điều chỉnh màn hình máy tính ngang tầm mắt: Bố trí sao cho bạn có thể nhìn thẳng vào màn hình mà không cần cúi hay ngửa cổ.
• Thường xuyên nghỉ ngơi: Cứ sau 30-45 phút làm việc, hãy đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng hoặc thực hiện vài động tác giãn cơ để cổ và vai được thư giãn.

Duy trì tư thế đúng khi ngồi làm việc 

5.3. Chế độ dinh dưỡng khoa học

Một chế độ ăn uống cân bằng, khoa học sẽ giúp xương khớp khỏe mạnh hơn, hạn chế nguy cơ thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy:

• Bổ sung canxi và vitamin D: Canxi là thành phần chính của xương, trong khi vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Các chất này có nhiều trong sữa, phô mai, cá hồi, trứng và ánh nắng mặt trời.
• Bổ sung Glucosamine và Omega-3: Glucosamine giúp tái tạo sụn khớp, còn Omega-3 có tác dụng chống viêm hiệu quả. Các chất này có nhiều trong cá béo, các loại hạt và thực phẩm chức năng.

5.4. Duy trì tư thế ngủ đúng cách

Mỗi ngày, chúng ta dành khoảng 7-8 tiếng cho giấc ngủ. Bạn có thể ngăn ngừa nguy cơ thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy bằng cách: 

• Sử dụng gối phù hợp: Chọn gối có độ cao và độ cứng vừa phải để nâng đỡ cổ, giúp giữ cột sống cổ thẳng hàng với cột sống lưng.
• Không nằm sấp: Tư thế nằm sấp bắt buộc bạn phải xoay đầu sang một bên trong thời gian dài, gây căng thẳng cho cơ và dây chằng cổ. Tốt nhất nên nằm ngửa hoặc nằm nghiêng.

Tư thế nằm sấp khi ngủ gây căng thẳng cho cơ và dây chằng cổ

6. Điều trị thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy tại MSC Clinic

6.1. Đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp đầu ngành giàu kinh nghiệm

MSC Clinic quy tụ đội ngũ bác sĩ cơ xương khớp đầu ngành, đã và đang công tác tại các bệnh viện tuyến trung ương:

• BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn MSC Clinic, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội; có thế mạnh về điều trị bệnh lý cơ xương khớp, chấn thương chỉnh hình và phục hồi chức năng. 
• ThS.BS Nguyễn Trần Trung: Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện E, được đào tạo chuyên sâu về điều trị thoái hóa khớp bằng công nghệ cao.

• BSCKI Nguyễn Đức Hiếu: Có thời gian dài công tác tại Bệnh viện Đại học Y, Bệnh viện Thanh Oai, Bệnh viện Thu Cúc, nổi bật trong điều trị nội cơ xương khớp.
• Phó giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Cao cấp Nguyễn Mai Hồng: Hơn 40 năm kinh nghiệm điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, Nguyên Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai.

Ngoài ra còn có đội ngũ cố vấn bao gồm các trưởng khoa, phó khoa, giáo sư, tiến sĩ từ bệnh viện trung ương hỗ trợ chuyên môn cho bác sĩ điều trị.

Bác sĩ Trần Trọng Thắng thăm khám cho NSND Minh Hòa 

6.2. Thế mạnh trong điều trị bằng y học tái tạo

Bệnh nhân thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy có thể được điều trị bằng các phương pháp y học tái tạo để loại bỏ nguyên nhân gốc rễ, chấm dứt triệu chứng và phục hồi khả năng vận động. Tùy tình trạng bệnh và điều kiện sức khỏe, bệnh nhân sẽ được chỉ định một hoặc kết hợp các phương pháp sau:

• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Độ an toàn cao nhờ chiết xuất từ máu tự thân, giàu tiểu cầu giúp thúc đẩy tái tạo mô, hình thành mạch máu mới, giảm viêm, sưng và đau nhanh chóng. MSC Clinic sở hữu công nghệ tách chiết hiện đại giúp thu được thể tích huyết tương tự thân có nồng độ tiểu cầu cao gấp 6-8 lần mức cơ bản, giúp đẩy mạnh vượt trội tác dụng điều trị. 
• Tiêm huyết tương tăng trưởng nội sinh: Đây là giải pháp độc quyền tại MSC Clinic. Huyết tương tăng trưởng nội sinh sở hữu trên 30 yếu tố tăng trưởng giúp đẩy nhanh tốc độ và hiệu quả sửa chữa các mô bị hư hại, tăng cường sản sinh tế bào mới khỏe mạnh. Liệu pháp này đặc biệt hiệu quả với đối tượng người cao tuổi.
• Liệu pháp M-MSC Therapy: Đây là phác đồ tái tạo toàn diện, khắc phục hạn chế của thuốc và phẫu thuật trong một số trường hợp. Có công dụng tái cấu trúc mô, sụn, xương, ngăn thoái hóa và chấm dứt viêm đau tức thì.

»» Mời bạn đọc thêm: Hành trình phục hồi xương khớp của khách hàng tại MSC Clinic

Diva Mỹ Linh tin tưởng lựa chọn MSC Clinic điều trị thoái hóa cột sống cổ và thoái hóa khớp gối

6.3. Phác đồ điều trị cá nhân hóa

Tại MSC Clinic, bệnh nhân thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy sẽ được thăm khám kỹ lưỡng và lên phác đồ điều trị cá nhân hóa phù hợp với tình trạng bệnh cũng như thể trạng. 

Các bài tập luyện vật lý trị liệu, phục hồi chức năng cũng được tùy chỉnh cho từng người và trong từng giai đoạn. Đội ngũ chuyên gia, kỹ thuật viên vật lý trị liệu lành nghề hỗ trợ người bệnh trong quá trình phục hồi chức năng, đảm bảo an toàn và hiệu quả trong việc giảm đau, tăng cường sức khỏe xương khớp cũng như khôi phục vận động tối đa. 

NSND Minh Hòa dứt điểm 15 năm thoái hóa cột sống cổ với phác đồ tiêm nội khớp kết hợp vật lý trị liệu tại MSC Clinic

Thoái hóa đốt sống cổ đau vai gáy là một bệnh lý mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu bạn chủ động phòng ngừa và điều trị đúng cách. Quan trọng nhất là hãy tìm đến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác và có phác đồ điều trị phù hợp, giúp bạn thoát khỏi những cơn đau nhức khó chịu và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long

Website: www.mscclinic.com 

> Nguồn tham khảo: 

1. Cervical spondylosis (July 28, 2025). Mayo Clinic

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cervical-spondylosis/symptoms-causes/syc-20370787

2. Cervical Spondylosis (May 1, 2023). StatPearls National Institutes of Health (NIH)

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK551557/