Tê tay là bệnh gì? 5 nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Tê tay là tình trạng rối loạn cảm giác do dây thần kinh hoặc mạch máu bị ảnh hưởng, có thể bắt nguồn từ chèn ép thần kinh, bệnh lý mạn tính, rối loạn tuần hoàn máu, thiếu chất hoặc thói quen sinh hoạt. Người bệnh thường cảm thấy tê rần, châm chích, giảm cảm giác hoặc yếu khi cầm nắm, đặc biệt khi tình trạng kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày.

Tình trạng này cần được xác định rõ nguyên nhân, vì mỗi nguyên nhân sẽ có hướng điều trị khác nhau, từ thay đổi thói quen, bổ sung dinh dưỡng đến can thiệp y tế chuyên sâu.

Bài viết này sẽ giúp bạn nhìn rõ tê tay là bệnh gì, nguyên nhân, nhận diện đúng dấu hiệu và hiểu được các hướng điều trị phù hợp từ góc nhìn chuyên môn của MSC Clinic.

Tìm hiểu người bị tê tay thường có dấu hiệu thế nào, nguyên nhân do đâu

1. Tê tay là bệnh gì?

Tê tay là tình trạng thường gặp khi người bệnh cảm thấy tê rần, châm chích, như kim châm hoặc kiến bò dưới da. Biểu hiện qua việc giảm hoặc mất cảm nhận tại lòng bàn tay, mu bàn tay, các ngón tay hoặc có thể lan lên cánh tay.

Thực tế, tình trạng tê tay xảy ra khi các dây thần kinh cảm giác như thần kinh giữa, trụ hoặc quay bị chèn ép, kích thích hoặc tổn thương trên đường đi từ cổ đến bàn tay. Ngoài ra, việc giảm lưu thông máu tạm thời đến vùng tay cũng có thể gây ra cảm giác tê.

Tê tay xảy ra khi các dây thần kinh cảm giác bị chèn ép hoặc tổn thương từ cổ xuống tay

2. Nguyên nhân bị tê tay

Tê tay có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thói quen sinh hoạt hàng ngày cho đến các bệnh lý liên quan đến thần kinh, tuần hoàn và cơ xương khớp. Dưới đây là 5 nguyên nhân chính khiến bị tê tay:

2.1. Chèn ép hoặc tổn thương dây thần kinh

 Khi các dây thần kinh bị chèn ép trên đường đi từ cổ xuống tay, cảm giác tê sẽ xuất hiện.

• Hội chứng ống cổ tay do chèn ép dây thần kinh giữa.
• Thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm gây chèn ép rễ thần kinh.
• Chèn ép dây thần kinh trụ tại khuỷu tay hoặc cổ tay.
• Chấn thương làm tổn thương dây thần kinh.

>> Đọc thêm: Dấu hiệu thoái hóa đốt sống cổ chèn dây thần kinh

Hội chứng ống cổ tay do chèn ép dây thần kinh giữa, dẫn đến tình trạng tê tay

2.2. Bệnh lý mạn tính và tự miễn

Một số bệnh lý toàn thân có thể gây tổn thương thần kinh, dẫn đến tê tay kéo dài:

• Tiểu đường gây biến chứng thần kinh ngoại biên.
• Bệnh đa xơ cứng hoặc các bệnh tự miễn.
• Viêm khớp dạng thấp, lupus, suy giáp.

2.3. Rối loạn tuần hoàn máu

Khi máu lưu thông kém đến vùng tay, dây thần kinh không được nuôi dưỡng đầy đủ sẽ gây tê:

• Viêm mạch máu làm hẹp lòng mạch.
• Nhiệt độ lạnh khiến giảm lưu lượng máu đến tay. Hội chứng Raynaud là nguyên nhân kinh điển gây tê tay theo cơn khi lạnh.

Máu lưu thông kém khiến dây thần kinh thiếu nuôi dưỡng, dẫn đến tê tay

2.4. Thiếu chất và thói quen sinh hoạt

Việc duy trì tư thế sai trong thời gian dài, lạm dụng rượu bia hoặc thiếu hụt các vitamin cần thiết có thể làm gián đoạn dẫn truyền thần kinh và ảnh hưởng đến lưu thông máu, từ đó gây ra tình trạng tê bàn tay.

• Thiếu vitamin B1, B6, B12 hoặc khoáng chất.
• Lạm dụng rượu bia, tiếp xúc độc tố.
• Ngủ sai tư thế, ngồi lâu gây chèn ép tạm thời.
• Tác dụng phụ của một số loại thuốc.

2.5. Nguyên nhân khác

Ngoài ra, một số tình trạng ít gặp hơn cũng có thể gây tê bàn tay:

• Nhiễm trùng như zona, Lyme, herpes.
• U nang bao hoạt dịch ở cổ tay chèn ép dây thần kinh.
• Phản ứng sau khi bị côn trùng hoặc động vật cắn.

3. Triệu chứng đi kèm khi bị tê tay

Tê tay thường đi kèm với nhiều biểu hiện khác ngoài cảm giác tê đơn thuần, do tình trạng này liên quan trực tiếp đến sự rối loạn dẫn truyền thần kinh và lưu thông máu. Tùy theo nguyên nhân và mức độ, người bị tê tay có thể gặp các dấu hiệu dưới đây:

Triệu chứng cảm giác tại chỗ

Ở giai đoạn đầu, tê tay chỉ có cảm giác như kiến bò, ngứa ran dưới da

Ở giai đoạn đầu, tê tay thường biểu hiện rõ nhất qua các rối loạn cảm giác ngay tại vùng bàn tay và ngón tay. Dấu hiệu này thường xuất hiện sớm và có xu hướng tăng dần nếu không được xử lý kịp thời, bao gồm:

• Cảm giác châm chích như kim châm, tê rần.
• Cảm giác kiến bò, ngứa ran dưới da.
• Nóng rát hoặc bỏng rát khó chịu.
• Giảm hoặc mất cảm giác khi chạm vào đồ vật.
• Tay trở nên nhạy cảm bất thường, dễ đau khi tiếp xúc nhẹ.

Triệu chứng khi vận động

Khi tình trạng tê tay kéo dài hoặc mức độ chèn ép dây thần kinh trở nên nặng hơn, không chỉ cảm giác bị ảnh hưởng mà chức năng vận động của bàn tay cũng bắt đầu suy giảm. Cụ thể:

• Yếu cơ tay, giảm lực cầm nắm.
• Khó thực hiện các động tác tinh tế như cầm bút, cài cúc áo.
• Đau lan từ cổ xuống vai, cánh tay và bàn tay.
• Co giật cơ nhẹ hoặc cảm giác rung ở tay.

Dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm

Tê tay đi kèm chóng mặt, đau đầu dữ dội có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng

Trong một số trường hợp, tê tay có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng như đột quỵ hoặc các khối u, cần xử lý sớm. Người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện:

• Tê lan sang mặt, chân hoặc một bên cơ thể.
• Yếu liệt, mất khả năng vận động.
• Chóng mặt, đau đầu dữ dội, lú lẫn.
• Mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện.

4. Bị tê tay có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám bác sĩ?

4.1. Bị tê tay có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, tê tay không phải là tình trạng nguy hiểm nếu chỉ xuất hiện thoáng qua do chèn ép tạm thời lên dây thần kinh hoặc mạch máu. Tuy nhiên, nếu tê tay kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường, đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý thần kinh, cột sống hoặc rối loạn chuyển hóa cần được đánh giá và can thiệp kịp thời.

4.2. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh không nên chủ quan với tình trạng tê tay, đặc biệt khi triệu chứng không còn mang tính thoáng qua. Người bệnh nên đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Tê kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, không cải thiện dù đã nghỉ ngơi.
• Mức độ tê tăng dần, bắt đầu ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc.
• Tê lan rộng từ bàn tay lên cẳng tay, cánh tay hoặc sang vùng khác.

Cần cấp cứu ngay nếu tê tay xuất hiện đột ngột kèm theo:

• Yếu hoặc liệt một bên cơ thể.
• Chóng mặt, lú lẫn, đau đầu dữ dội.
• Nói khó, méo miệng hoặc rối loạn thị lực.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến các tình trạng nguy hiểm như đột quỵ hoặc tổn thương thần kinh trung ương.

Tê lan rộng từ bàn tay lên cẳng tay, cánh tay nên đi thăm khám sớm

5. Chẩn đoán nguyên nhân tê tay

Mỗi trường hợp tê tay có biểu hiện và mức độ khác nhau, nên bác sĩ cần thăm khám và đánh giá toàn diện thay vì chỉ dựa vào triệu chứng bề ngoài. Để xác định chính xác bệnh lý, bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá theo từng bước cụ thể:

Khám lâm sàng và khai thác bệnh sử

Trước hết, bác sĩ sẽ hỏi kỹ về thời điểm xuất hiện, mức độ và tần suất tê, vị trí tê lan đến đâu, cũng như các triệu chứng đi kèm như đau, yếu cơ hay chóng mặt. Sau đó, bác sĩ tiến hành kiểm tra sức cơ, phản xạ và cảm giác ở tay để xác định dây thần kinh có thể đang bị chèn ép hoặc tổn thương.

Bác sĩ khám lâm sàng ban đầu

Xét nghiệm máu và kiểm tra chuyển hóa

Bác sĩ thường chỉ định một số xét nghiệm máu nhằm đánh giá tình trạng toàn thân và loại trừ các rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng đến thần kinh. Cụ thể:

• Xét nghiệm công thức máu (CBC): Giúp phát hiện thiếu máu hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.
• Xét nghiệm chức năng tuyến giáp: Kiểm tra nguy cơ suy giáp gây tê bì.
• Xét nghiệm định lượng vi chất dinh dưỡng: Đặc biệt là vitamin B12, B1, B6, canxi, magie.
• Đánh giá chuyển hóa và độc chất: Phát hiện các bất thường có thể ảnh hưởng đến dẫn truyền thần kinh.

Chẩn đoán hình ảnh

 Khi nghi ngờ nguyên nhân liên quan đến cột sống hoặc cấu trúc giải phẫu, bác sĩ sẽ chỉ định:

• Chụp X-quang: kiểm tra thoái hóa xương khớp, cột sống cổ.
• MRI hoặc CT: đánh giá thoát vị đĩa đệm, chèn ép rễ thần kinh.
• Siêu âm: phát hiện khối u, nang hoặc bất thường mô mềm chèn ép dây thần kinh.

Chẩn đoán bằng siêu âm giúp phát hiện khối u hoặc bất thường mô mềm chèn ép dây thần kinh

6. Cách điều trị bị tê tay an toàn

Tê tay ở mức độ nhẹ có thể cải thiện được qua các biện pháp đơn giản tại nhà, nhưng nếu triệu chứng kéo dài hoặc xuất phát từ bệnh lý, việc can thiệp y tế là cần thiết để tránh biến chứng. Dưới đây là các hướng điều trị thường được áp dụng tùy theo từng trường hợp:

6.1. Cách trị tê tay tại nhà

Với tình trạng tê tay nhẹ hoặc mới xuất hiện, người bệnh có thể áp dụng một số cách trị tê tay tại nhà nhằm giảm chèn ép thần kinh, cải thiện lưu thông máu và hạn chế triệu chứng tiến triển nặng hơn, bao gồm:

• Nghỉ ngơi và điều chỉnh tư thế: Tránh lặp lại các động tác gây chèn ép cổ tay, giữ tư thế đúng khi làm việc và ngủ.
• Chườm ấm hoặc chườm lạnh: Chườm ấm giúp tăng lưu thông máu, chườm lạnh giảm viêm và đau (10-15 phút/lần). Không chườm trực tiếp lên da, không chườm nóng khi vùng tay đang sưng/viêm cấp.
• Đeo nẹp cổ tay: Giúp cố định khớp, giảm áp lực lên dây thần kinh, đặc biệt khi ngủ.
• Tập vận động nhẹ nhàng: Các bài tập gập – duỗi cổ tay, kéo giãn cơ giúp cải thiện linh hoạt và giảm tê.
• Massage, xoa bóp: Kích thích tuần hoàn máu, giảm cảm giác tê bì.
• Bổ sung dinh dưỡng: Tăng cường vitamin nhóm B, canxi, magie giúp hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh.

Lưu ý: Các biện pháp trên chỉ mang tính hỗ trợ và cần thực hiện đúng cách.

>> Tìm hiểu thêm: Các bài tập đau cổ vai gáy hiệu quả, an toàn tại nhà

6.2. Điều trị y tế chuyên sâu

Phương pháp vật lý trị liệu phục hồi chức năng giúp giảm chèn ép và cải thiện vận động

Khi các biện pháp tại nhà không mang lại hiệu quả hoặc tình trạng tê tay liên quan đến bệnh lý, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp:

• Điều trị nguyên nhân: Kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tiểu đường, thoái hóa cột sống cổ nhằm giảm tổn thương thần kinh.
• Sử dụng thuốc: Tùy vào nguyên nhân, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc giảm đau, kháng viêm, hoặc bổ sung vitamin B (B12, B1, B6) và khoáng chất. Người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và tránh tác dụng phụ.
• Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng: Ứng dụng các phương pháp hiện đại như kéo giãn, sóng xung kích, laser… giúp giảm chèn ép và cải thiện vận động.
• Điều chỉnh thuốc: Thay đổi hoặc tối ưu thuốc nếu nguyên nhân liên quan đến tác dụng phụ.
• Phẫu thuật: Chỉ định khi có chèn ép thần kinh nghiêm trọng hoặc tổn thương cấu trúc cần can thiệp.

Việc thăm khám tại các cơ sở chuyên sâu về cơ xương khớp như MSC Clinic sẽ giúp người bệnh được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế biến chứng và phục hồi chức năng hiệu quả hơn.

7. Cách phòng ngừa tê tay hiệu quả

Phòng ngừa tê tay không chỉ giúp giảm nguy cơ tái phát mà còn bảo vệ hệ thần kinh và cơ xương khớp về lâu dài.

7.1. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt và làm việc

Những thói quen hàng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng tê bàn tay, đặc biệt ở người làm việc văn phòng hoặc lao động tay nhiều:

• Nghỉ ngơi định kỳ: Nếu công việc của bạn đòi hỏi các thao tác tay lặp đi lặp lại (như đánh máy, sử dụng chuột, chơi nhạc cụ), hãy thường xuyên nghỉ giải lao giữa giờ để giảm căng thẳng cho đôi tay.
• Chú ý tư thế: Luôn quan sát và điều chỉnh tư thế, tránh việc duy trì một tư thế quá lâu hoặc vận động tay quá mức.
• Tư thế khi ngủ: Chú ý tư thế ngủ, tránh nằm đè lên tay hoặc gập cổ tay, khuỷu tay quá lâu gây chèn ép mạch máu và dây thần kinh.

Tránh nằm ngủ đè lên tay hoặc gập cổ tay

7.2. Kiểm soát bệnh lý nền và cân nặng

Một số bệnh lý mạn tính là nguyên nhân âm thầm gây tê tay kéo dài:

• Quản lý bệnh lý nền: Kiểm soát tốt các bệnh như tiểu đường và huyết áp cao để hạn chế tổn thương thần kinh.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Giữ cân nặng ở mức cân đối giúp hạn chế áp lực không cần thiết lên cột sống và các đĩa đệm.

7.3. Chế độ dinh dưỡng và lối sống lành mạnh

Thiếu hụt vi chất hoặc duy trì thói quen sinh hoạt không lành mạnh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ thần kinh, làm tăng nguy cơ bị tê tay kéo dài hoặc tái phát.

• Bổ sung dưỡng chất: Đảm bảo chế độ ăn đầy đủ các vitamin và khoáng chất thiết yếu cho hệ thần kinh như Vitamin B12, B1, B6, Kali và Magie.
• Chế độ ăn khoa học: Tăng cường trái cây, rau quả, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc.
• Hạn chế chất kích thích: Tránh lạm dụng rượu bia, thuốc lá và hạn chế đồ ăn nhanh để bảo vệ sức khỏe hệ thần kinh.
• Tập thể dục thường xuyên: Vận động giúp tăng cường lưu thông máu và giữ cho các khớp xương, dây chằng linh hoạt.

Bổ sung đầy đủ các vitamin và khoáng chất thiết yếu cho hệ thần kinh

7.4. Chăm sóc sức khỏe chủ động

Chăm sóc sức khỏe chủ động là bước quan trọng để ngăn ngừa tê tay tái phát và phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn. Ngủ đủ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm giúp cơ thể phục hồi tự nhiên, giảm tình trạng chèn ép dây thần kinh do căng thẳng và mệt mỏi tích lũy.

Bên cạnh đó, khám sức khỏe định kỳ là cách để phát hiện sớm các nguyên nhân tiềm ẩn như thoái hóa cột sống hay rối loạn tuần hoàn trước khi chúng tiến triển nặng hơn. MSC Clinic cung cấp dịch vụ thăm khám chuyên sâu về thần kinh và cơ xương khớp, giúp người bệnh chủ động kiểm soát sức khỏe thay vì chờ đến khi có triệu chứng mới điều trị.

BSCKII. Trần Trọng Thắng, Giám đốc chuyên môn tại MSC Clinic, đang tư vấn điều trị cho người bệnh

Với quy trình tư vấn 1-1 cùng các chuyên gia là Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ đầu ngành, người bệnh đến thăm khám tại MSC Clinic không chỉ nhận kết quả mà còn được hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình từ gốc rễ, từ đó chủ động đưa ra quyết định chăm sóc sức khỏe đúng đắn hơn.

Nếu bạn đang gặp tình trạng tê tay kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, hãy chủ động đến thăm khám sớm để được chẩn đoán đúng nguyên nhân và can thiệp kịp thời trước khi triệu chứng tiến triển nặng hơn.

Tê tay là dấu hiệu cảnh báo liên quan đến thần kinh hoặc tuần hoàn, thường xuất phát từ các nguyên nhân như chèn ép hoặc tổn thương thần kinh, bệnh lý mạn tính, rối loạn tuần hoàn máu, thiếu chất và thói quen sinh hoạt hoặc các nguyên nhân khác. Phần lớn trường hợp có thể cải thiện, nhưng nếu tình trạng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm theo yếu cơ, giảm cảm giác thì cần đi khám sớm để tránh biến chứng.

Nếu bạn đang gặp tình trạng này, nên chủ động thăm khám sớm tại các cơ sở chuyên sâu như MSC Clinic để được thăm khám và tư vấn giải pháp điều trị phù hợp nhé!

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN