Đau lưng về đêm là bệnh gì? Cách khắc phục hiệu quả

Đau lưng về đêm có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân khá đơn giản như tư thế ngủ không đúng, đệm hoặc gối không phù hợp, căng thẳng, stress hay chấn thương cơ học, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, viêm cột sống dính khớp, thậm chí một số bệnh lý nội khoa hoặc khối u cột sống. Cách khắc phục phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương, từ điều chỉnh tư thế ngủ, lựa chọn đệm gối phù hợp, vận động và thư giãn hợp lý đến dùng thuốc, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng hoặc các phương pháp điều trị chuyên sâu khi cần thiết. Bài viết dưới đây của MSC Clinic sẽ cung cấp thông tin về tình trạng đau lưng về đêm, giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân và tìm ra giải pháp điều trị dứt điểm.

Đau lưng về đêm gây mệt mỏi kéo dài vì mất ngủ

1. Đau lưng về đêm là gì?

Đau lưng về đêm là tình trạng xuất hiện các cơn đau, cảm giác mỏi hoặc cứng cơ ở vùng lưng (bao gồm lưng trên, lưng giữa hoặc thắt lưng) vào ban đêm khi nằm nghỉ hoặc đang ngủ.

Khác với đau lưng do mỏi cơ thông thường sẽ giảm khi nằm nghỉ, đau lưng về đêm có đặc trưng là cơn đau vẫn xuất hiện hoặc thậm chí tăng thêm ngay cả khi không vận động. Người bệnh có thể phải liên tục thay đổi tư thế, khó đi vào giấc ngủ hoặc thường xuyên thức giấc giữa đêm. Nếu tình trạng này kéo dài, chất lượng giấc ngủ sẽ bị suy giảm, gây mệt mỏi và ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như sinh hoạt hằng ngày.

2. Triệu chứng đau lưng về đêm thường gặp

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, biểu hiện của chứng đau lưng về đêm ở mỗi người có thể khác nhau. Dưới đây là những triệu chứng thường gặp nhất:

• Đau âm ỉ hoặc đau nhói: Cơn đau có thể xuất hiện dưới dạng âm ỉ kéo dài suốt đêm hoặc đau nhói từng cơn khi bạn xoay người, trở mình.
• Cứng cột sống vào buổi sáng: Sau một đêm chịu đựng cơn đau, khi thức dậy, người bệnh thường cảm thấy vùng lưng bị cứng, khó cử động. Thông thường, cần khoảng 15-30 phút vận động nhẹ nhàng để cột sống trở lại linh hoạt và có thể cúi, ngửa bình thường.
• Đau lan xuống mông và chân: Cơn đau thường khởi phát từ vùng thắt lưng, sau đó lan xuống mông, đùi, cẳng chân, thậm chí đến bàn chân. Triệu chứng này thường liên quan đến tình trạng chèn ép hoặc kích thích dây thần kinh.
• Tê bì, châm chích: Bên cạnh cảm giác đau, người bệnh có thể bị tê rần hoặc châm chích như kiến bò ở vùng lưng hoặc dọc theo các chi dưới.
• Cơn đau giảm khi vận động: Một số người nhận thấy cơn đau giảm khi ngồi dậy hoặc đi lại nhẹ nhàng. Tuy nhiên, khi nằm xuống nghỉ ngơi, cơn đau lại tái phát hoặc trở nên rõ rệt hơn.

>> Xem thêm: Dấu hiệu đau lưng khi ngủ dậy: Cách xử lý như thế nào?

Người bệnh đau lưng về đêm có thể cảm thấy khó cử động vùng lưng vào buổi sáng

3. Nguyên nhân gây đau lưng về đêm

Đau lưng về đêm có thể xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính: nguyên nhân cơ học, lối sống và nguyên nhân bệnh lý.

3.1. Nguyên nhân cơ học và lối sống

• Tư thế ngủ không đúng: Nằm sấp trong thời gian dài khiến cột sống cổ và cột sống thắt lưng mất đường cong sinh lý tự nhiên, làm tăng áp lực lên cơ, dây chằng và đĩa đệm. Bên cạnh đó, nằm nghiêng nhưng không kê gối giữa hai chân cũng có thể khiến cột sống thắt lưng bị lệch, làm cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn.
• Đệm hoặc gối không phù hợp: Đệm quá mềm khiến cột sống bị võng, trong khi đệm quá cứng không nâng đỡ tốt các đường cong sinh lý của cơ thể. Bên cạnh đó, gối quá cao hoặc quá thấp có thể làm cổ và cột sống bị lệch khỏi tư thế tự nhiên, gây căng cơ và tăng áp lực lên vùng lưng. Cả hai đều có thể làm tăng áp lực lên cột sống và gây đau lưng khi ngủ.
• Căng thẳng, stress: Khi căng thẳng kéo dài, cơ thể tiết nhiều hormone cortisol và các cơ có xu hướng co cứng hơn bình thường. Đồng thời, căng thẳng cũng làm tăng cảm nhận đau, khiến các cơn đau lưng trở nên rõ rệt hơn vào ban đêm.
• Chấn thương cơ học: Mang vác vật nặng sai tư thế, lao động quá sức hoặc tập luyện cường độ cao có thể gây căng cơ, rách vi sợi cơ hoặc giãn dây chằng. Khi nghỉ ngơi vào ban đêm, phản ứng viêm tại vùng tổn thương có thể khiến cảm giác đau rõ rệt hơn.

>> Đọc thêm bài viết: Đau lưng không cúi được có phải dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm?

Nằm đệm không phù hợp trong thời gian dài có thể gây đau lưng khi ngủ

3.2. Nguyên nhân bệnh lý

Nếu tình trạng đau lưng về đêm diễn ra thường xuyên hoặc kéo dài, rất có thể đây là dấu hiệu của một số bệnh lý sau:

• Thoái hóa cột sống: Quá trình lão hóa khiến sụn khớp và đĩa đệm dần bị thoái hóa, đồng thời có thể hình thành gai xương. Những thay đổi này kích thích các mô xung quanh và gây đau, đặc biệt sau thời gian nằm nghỉ kéo dài.
• Thoát vị đĩa đệm: Khi bao xơ đĩa đệm bị rách, nhân nhầy thoát ra ngoài và chèn ép vào rễ thần kinh gây đau lưng, đau lan xuống mông và chân, kèm theo tê bì hoặc yếu cơ. Cơn đau có thể trở nên rõ rệt hơn ở một số tư thế nằm.
• Viêm cột sống dính khớp: Đây là bệnh tự miễn  mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng đau và cứng cột sống, đặc biệt vào ban đêm hoặc sáng sớm. Triệu chứng thường giảm khi vận động và tăng khi nghỉ ngơi.
• Bệnh lý nội khoa: Đau lưng về đêm đôi khi không bắt nguồn từ cột sống mà là cơn đau lan từ các cơ quan khác đang gặp các vấn đề như sỏi thận, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm tụy hoặc phình động mạch chủ bụng.
• Khối u cột sống (hiếm gặp nhưng nguy hiểm): Các khối u lành tính hoặc ác tính tại cột sống có thể phá hủy cấu trúc xương hoặc chèn ép thần kinh, gây đau lưng kéo dài. Đặc điểm của cơn đau là thường xuất hiện nhiều về đêm, không giảm khi nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế và có xu hướng ngày càng nghiêm trọng.

Thoát vị đĩa đệm khiến dây thần kinh bị chèn ép gây ra những cơn đau lưng về đêm

4. Đau lưng về đêm có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám ngay?

Đau lưng về đêm có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt khi tình trạng này kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường. Bạn nên đến cơ sở y tế hoặc bệnh viện chuyên khoa để được thăm khám sớm nếu cơn đau lưng đi kèm với bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào sau đây:

• Cơn đau kéo dài trên 2 tuần hoặc không cải thiện dù đã nghỉ ngơi và áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà.
• Đau lưng kèm theo sốt, ớn lạnh hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Có cảm giác tê bì, yếu ở một hoặc hai chân, đi lại khó khăn hoặc thường xuyên bị hụt chân.
• Mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột (tiểu tiện hoặc đại tiện không tự chủ). Đây có thể là dấu hiệu của hội chứng chùm đuôi ngựa, một tình trạng cấp cứu ngoại khoa cần được xử trí khẩn cấp.
• Cơn đau xuất hiện sau chấn thương, tai nạn hoặc té ngã.
• Đau lưng dữ dội, đánh thức bạn giữa đêm hoặc ngày càng tăng dù thay đổi tư thế nghỉ ngơi.

>> Tìm hiểu thêm: Các vị trí đau lưng nguy hiểm mà bạn nên biết

Hội chứng chùm đuôi ngựa là biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra nếu đau lưng do thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh

5. Đau lưng về đêm được chẩn đoán như thế nào?

Để xác định chính xác nguyên nhân gây đau lưng về đêm, bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử, thăm khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm hoặc phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp, bao gồm:

• Khám lâm sàng: Khai thác tiền sử bệnh, đánh giá vị trí và tính chất cơn đau, phạm vi vận động của cột sống, đồng thời kiểm tra sức cơ, cảm giác và phản xạ thần kinh ở hai chân.
• Chụp X-quang cột sống: Giúp phát hiện các bất thường về cấu trúc xương như gai cột sống, trượt đốt sống, hẹp khe đĩa đệm, gãy xương hoặc các dấu hiệu thoái hóa cột sống.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Là phương pháp có giá trị cao trong đánh giá các mô mềm như đĩa đệm, rễ thần kinh, tủy sống và dây chằng. MRI giúp phát hiện thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống, nhiễm trùng, khối u hoặc các tổn thương khác của cột sống.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT): Cung cấp hình ảnh chi tiết về cấu trúc xương, thường được chỉ định khi cần đánh giá tổn thương xương phức tạp hoặc khi người bệnh không thể chụp MRI.
• Xét nghiệm máu: Có thể được chỉ định khi nghi ngờ đau lưng do bệnh lý viêm, nhiễm trùng hoặc ung thư. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như công thức máu, CRP, tốc độ máu lắng (ESR), HLA-B27 hoặc các xét nghiệm khác để hỗ trợ chẩn đoán.

Hình ảnh gai cột sống trên phim X-quang

6. Phương pháp điều trị đau lưng về đêm

Tùy thuộc vào mức độ và nguyên nhân, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân.

6.1. Dùng thuốc

• Thuốc kháng viêm (NSAIDs): Ví dụ như Ibuprofen, giúp giảm sưng viêm quanh cột sống.
• Thuốc giãn cơ: Đặc biệt hữu ích nếu bạn bị đau lưng do co thắt cơ sau một ngày vận động mạnh.
• Thuốc giảm đau thần kinh: Dành cho trường hợp đau lan xuống chân (đau thần kinh tọa).

Lưu ý: Việc sử dụng thuốc phải tuân theo chỉ định của bác sĩ, tự ý dùng thuốc có thể gây ra tác dụng phụ không mong muốn cho dạ dày, gan, thận.

6.2. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

• Trị liệu bằng máy móc: Sử dụng sóng ngắn, tia laser thế hệ mới, điện xung hoặc máy kéo giãn cột sống để giảm co thắt cơ, tăng cường lưu thông máu và giải phóng chèn ép thần kinh.
• Bài tập vận động trị liệu: Các bài tập kéo giãn cơ lưng, cơ bụng (như tư thế con mèo – con bò, tư thế bắc cầu) giúp cột sống linh hoạt, khỏe mạnh hơn, hỗ trợ giảm đau vào ban đêm hiệu quả.

Các bài tập vật lý trị liệu phù hợp góp hỗ trợ cột sống khỏe mạnh và giảm đau

6.3. Tiêm nội khớp

• Tiêm corticosteroid: Dành cho trường hợp đau lưng do viêm nặng. Tiêm corticosteroid giúp giảm đau nhanh chóng nhưng cần lưu ý về liều lượng và số lần áp dụng. Lạm dụng thuốc sẽ gây giòn xương, tổn thương sụn và gân, đồng thời gây ra các tác dụng không mong muốn khác.
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP: Phương pháp sử dụng máu tự thân của người bệnh để tách lấy phần huyết tương đậm đặc tiểu cầu và tiêm vào vùng tổn thương. PRP giúp giảm viêm, hỗ trợ phục hồi mô và cải thiện chức năng cột sống.

Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP hỗ trợ giảm đau và viêm hiệu quả

6.4. Phẫu thuật

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi tình trạng đau lưng kéo dài, đau dữ dội không đáp ứng với điều trị bảo tồn, hoặc có chèn ép thần kinh nghiêm trọng kèm yếu liệt, rối loạn tiểu tiện, đại tiện.

Một số  phương pháp hiện đại phổ biến là  phẫu thuật nội soi,  vi phẫu hoặc mổ mở… Tùy thuộc vào nguyên nhân gây đau (do thoái hóa đốt sống, thoát vị đĩa đệm hay tổn thương phần mềm), mức độ nghiêm trọng và thể trạng cụ thể của người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp.

Phẫu thuật cột sống được chỉ định khi các phương pháp điều trị bảo tồn không hiệu quả

7. Cách phòng ngừa đau lưng về đêm

Để giảm tình trạng đau lưng về đêm và cải thiện chất lượng giấc ngủ, bạn nên duy trì các thói quen sinh hoạt lành mạnh sau đây:

• Điều chỉnh tư thế ngủ phù hợp:

• Nằm ngửa: Đặt một chiếc gối nhỏ dưới đầu gối để giúp duy trì đường cong sinh lý của cột sống thắt lưng.
• Nằm nghiêng: Kẹp một chiếc gối giữa hai đầu gối để giữ hông, xương chậu và cột sống ở tư thế cân bằng.
• Nằm sấp: Nên hạn chế vì có thể làm tăng áp lực lên cột sống. Nếu buộc phải nằm sấp, hãy đặt một chiếc gối mỏng dưới vùng bụng hoặc hông để giảm áp lực lên thắt lưng.

• Lựa chọn đệm phù hợp: Nên sử dụng đệm có độ cứng vừa phải, nâng đỡ tốt cột sống và thay mới khi đệm bị lún hoặc mất độ đàn hồi.
• Duy trì tư thế đúng khi làm việc: Tránh ngồi khom lưng hoặc cúi gập người khi nâng, bê vật nặng. Nếu phải ngồi lâu, hãy đứng dậy vận động hoặc thực hiện các động tác giãn cơ nhẹ sau mỗi 30-60 phút.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực lên cột sống, từ đó tăng nguy cơ đau lưng và các bệnh lý thoái hóa cột sống.
• Tập thể dục đều đặn: Các bài tập như đi bộ, bơi lội, yoga hoặc các bài tập tăng cường cơ vùng lưng và cơ bụng có thể giúp cải thiện sức mạnh cơ, tăng độ linh hoạt và hỗ trợ bảo vệ cột sống.

Duy trì tập luyện các môn thể thao phù hợp hỗ trợ tăng cường sức mạnh và độ linh hoạt cơ

8. Khám và điều trị đau lưng an toàn, hiệu quả tại MSC Clinic

Nếu bạn đang phải chịu đựng những trận đau lưng về đêm dai dẳng và đang tìm kiếm một địa chỉ điều trị uy tín, MSC Clinic chính là điểm đến tin cậy hàng đầu với:

Đội ngũ bác sĩ đầu ngành

Tại MSC Clinic, người bệnh được trực tiếp thăm khám bởi BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn phòng khám, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Cơ xương khớp, Chấn thương chỉnh hình và Phục hồi chức năng.

Đồng hành cùng bác sĩ là đội ngũ giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm đến từ các bệnh viện tuyến trung ương như Bạch Mai, Bệnh viện E…, giúp xây dựng phác đồ điều trị toàn diện, cá thể hóa cho từng người bệnh.

Bác sĩ Trần Trọng Thắng thăm khám cho bệnh nhân đau lưng về đêm

Ứng dụng y học tái tạo trong điều trị

Đối với các trường hợp đau lưng về đêm do bệnh lý cơ xương khớp, MSC Clinic ứng dụng các liệu pháp y học tái tạo nhằm hỗ trợ giảm viêm, thúc đẩy phục hồi mô tổn thương và cải thiện chức năng vận động:

• Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Hỗ trợ giảm viêm, kích thích quá trình sửa chữa mô tổn thương và giảm đau. MSC Clinic sử dụng bộ tách chiết công nghệ cao mang lại chất lượng vượt trội cho sản phẩm huyết tương.
• Huyết tương tăng trưởng nội sinh: Liệu pháp độc quyền tại MSC Clinic, hỗ trợ tăng cường phục hồi mô và kiểm soát phản ứng viêm với hơn 30 yếu tố tăng trưởng. Liệu pháp này phù hợp với người cao tuổi có bệnh lý nền.
• M-MSC Therapy: Liệu pháp độc quyền kết hợp y học tái tạo với phục hồi chức năng, giúp giảm đau, cải thiện vận động và hỗ trợ phục hồi các tổn thương cơ, dây chằng, cột sống theo từng tình trạng bệnh.

Bệnh nhân được điều trị bằng các liệu pháp y học tái tạo hiện đại

Phác đồ điều trị cá nhân hóa

Người bệnh được bác sĩ chuyên khoa đánh giá nguyên nhân gây đau lưng về đêm và xây dựng phác đồ điều trị riêng biệt. Sau giai đoạn giảm đau, người bệnh tiếp tục được hướng dẫn chương trình phục hồi chức năng với các bài tập phù hợp nhằm tăng cường sức mạnh cơ lưng – bụng, cải thiện độ linh hoạt của cột sống và giảm nguy cơ tái phát. Toàn bộ quá trình đều được theo dõi sát sao bởi đội ngũ kỹ thuật viên để đảm bảo thực hiện đúng kỹ thuật và hiệu quả.

Chia sẻ của bệnh nhân điều trị đau lưng tại MSC Clinic

Đau lưng về đêm nếu kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và tiềm ẩn nhiều bệnh lý cơ xương khớp hoặc nội khoa. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan mà cần thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh biến chứng và tình trạng đau mạn tính.