Viêm sụn sườn là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và điều trị

Viêm sụn sườn là tình trạng viêm ở các khớp hoặc sụn nối xương sườn với xương ức, thường gây đau nhói hoặc căng tức vùng ngực và có thể khiến người bệnh lo lắng vì dễ nhầm với đau do tim. Cơn đau có thể lan rộng, ảnh hưởng nhiều vị trí xương sườn và thường tăng khi vận động, ho, hắt hơi hoặc hít sâu. Một số người còn cảm thấy căng thẳng, khó chịu vì cơn đau kéo dài. Điều trị chủ yếu dựa trên nghỉ ngơi, điều chỉnh hoạt động, thuốc giảm đau hoặc chống viêm, nhiệt trị liệu và vật lý trị liệu, với trường hợp đau dai dẳng, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm corticosteroid khi phù hợp.

Hãy cùng các chuyên gia cơ xương khớp MSC Clinic tìm hiểu toàn diện về tình trạng viêm sụn sườn, từ dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân đến giải pháp khắc phục an toàn, hiệu quả trong bài viết dưới đây.

Hình ảnh minh họa tình trạng viêm của sụn nối giữa xương sườn và xương ức

1. Viêm sụn sườn là gì? Đâu là những triệu chứng thường gặp?

Để hiểu rõ viêm sụn sườn là gì, trước hết chúng ta cần hiểu cấu trúc giải phẫu đơn giản của lồng ngực. Lồng ngực con người được bảo vệ bởi hệ thống xương sườn, nối liền với xương ức ở phía trước thông qua các dải sụn chắc chắn nhưng có độ đàn hồi, gọi là sụn sườn.

Viêm sụn sườn là tình trạng viêm xảy ra tại các khớp nối sụn sườn này (đặc biệt là vị trí nối giữa xương sườn và xương ức). Khi dải sụn bị viêm, phản ứng sưng nhẹ sẽ xuất hiện, tạo ra những cơn đau nhói dai dẳng hoặc dữ dội ở ngực.

Các triệu chứng viêm sụn sườn có thể biến đổi từ nhẹ đến dữ dội, cụ thể:

• Đau nhói vùng ngực: Cơn đau ngực do viêm sụn sườn thường có cảm giác nhói, đau hoặc đau tức âm ỉ. Đau thường tập trung ở bên trái của xương ức, nhưng đôi khi cũng xuất hiện ở phía bên phải.
• Đau lan rộng: Cơn đau có thể lan sang các vùng lân cận như bụng, lưng hoặc vai gáy.
• Ảnh hưởng đến nhiều xương sườn: Viêm sụn sườn thường tác động đến nhiều hơn một vị trí khớp sụn (thường gặp nhất ở các xương sườn số 2 đến 5).
• Đau tăng khi vận động và hít thở: Đây là dấu hiệu nhận biết cực kỳ quan trọng. Cơn đau sẽ trở nên tồi tệ hơn khi bạn:

• • Hít thở sâu, ho, hắt hơi hoặc cười to.
  • Xoay người, vặn mình hoặc tập luyện các môn thể thao cần vận động thân trên.
  • Ấn trực tiếp ngón tay vào vị trí tiếp giáp giữa sụn sườn và xương ức.

• Cảm giác căng thẳng, lo âu: Do đau vùng ngực trái giống cơn thót tim, nhiều người bệnh viêm sụn sườn rơi vào trạng thái hồi hộp, gây tăng nhịp tim gián tiếp.

>> Tìm hiểu thêm: Hiểu rõ về đau cơ liên sườn: Nguyên nhân và cách chữa trị

Viêm sụn sườn thường gây ra những cơn đau nhói khi cử động mạnh

2.  Nguyên nhân gây viêm sụn sườn

Cho đến nay, nguyên nhân chính xác gây viêm sụn sườn vẫn chưa được xác định cụ thể, nhưng có thể liên quan đến chấn thương, bệnh lý nhiễm trùng hoặc căng cơ quá mức:

• Chấn thương vùng ngực: Những va chạm vật lý trực tiếp do tai nạn giao thông, chấn thương thể thao hoặc té ngã đập ngực có thể làm tổn thương hệ thống sụn ức và xuất hiện hiện tượng này.
• Căng cơ và vận động quá sức: Các bài tập thể hình đòi hỏi sức mạnh thân trên (như chống đẩy, nâng tạ nặng) hoặc các công việc lao động tay chân nặng nhọc có thể gây căng thẳng quá mức cho lồng ngực, dẫn đến viêm sụn sườn.
• Cơn ho dữ dội, kéo dài: Những bệnh lý đường hô hấp cấp mạn  tính như viêm phổi, viêm phế quản gây ra các đợt ho gắt dai dẳng có thể làm cơ lồng ngực bị căng giãn quá mức, tạo áp lực lớn lên sụn và bộc phát viêm ở sụn sườn.
• Các bệnh lý viêm khớp toàn thân: Thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp hoặc viêm cột sống dính khớp có thể là yếu tố góp phần gây viêm sụn sườn.

Không nên chủ quan khi ho kèm đau ngực, đặc biệt nếu cơn đau kéo dài hoặc tái phát nhiều lần

Ngoài các nguyên nhân trực tiếp, một số yếu tố dưới đây có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm sụn sườn, bao gồm:

• Độ tuổi: Bệnh thường gặp ở người trên 40 tuổi, đặc biệt là phụ nữ.
• Hút thuốc lá kéo dài.
• Thừa cân béo phì.

Việc nhận biết các yếu tố nguy cơ giúp người bệnh chủ động phòng ngừa và thăm khám sớm khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ viêm sụn sườn.

3. Viêm sụn sườn có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, viêm sụn sườn là bệnh lý lành tính. Tuy nhiên, bệnh có thể gây đau kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt, lao động và chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị đúng cách.

Điều đáng lưu ý là triệu chứng đau ngực do viêm sụn sườn rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tim mạch hoặc hô hấp nguy hiểm. Vì vậy, người bệnh không nên tự chẩn đoán tại nhà mà cần đi khám để xác định chính xác nguyên nhân, đặc biệt khi đau ngực dữ dội, kèm khó thở, vã mồ hôi, đau lan lên vai hoặc cánh tay trái. Phần lớn các trường hợp viêm sụn sườn sẽ cải thiện sau vài tuần đến vài tháng với các phương pháp điều trị bảo tồn như nghỉ ngơi, dùng thuốc theo chỉ định và tránh các hoạt động làm tăng áp lực lên thành ngực. Nếu cơn đau kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên tái khám để được đánh giá và điều chỉnh phác đồ điều trị.

Người bệnh có triệu chứng đau ngực nên đi khám để được đánh giá và điều chỉnh phác đồ điều trị

4. Chẩn đoán bệnh viêm sụn sườn

Vì viêm sụn sườn không hiển thị rõ ràng trên các xét nghiệm hình ảnh học thông thường, nên việc chẩn đoán tình trạng này cần dựa vào phương pháp loại trừ và khám lâm sàng tỉ mỉ.

Khám lâm sàng và hỏi tiền sử bệnh

Bác sĩ sẽ hỏi tiền sử bệnh và tiến hành ấn nhẹ vào các khớp sụn sườn dọc theo xương ức của bạn. Nếu cơn đau xuất hiện đúng vị trí khi ấn, đây là dấu hiệu giúp định hướng chẩn đoán viêm sụn sườn.

Các xét nghiệm cận lâm sàng

Để đảm bảo triệu chứng đau ngực không phải do các nguyên nhân nguy hiểm khác, bác sĩ có thể chỉ định:

– Xét nghiệm thường quy:

• Điện tâm đồ (ECG): Loại trừ hiện tượng thiếu máu cơ tim, rối loạn nhịp tim hoặc nhồi máu cơ tim.
• Chụp X-quang ngực thẳng: Loại trừ các tổn thương ở phổi (viêm phổi, tràn dịch màng phổi, tràn khí màng phổi) hoặc gãy xương sườn.
• Xét nghiệm máu:

• Kiểm tra các chỉ số viêm (CRP, tốc độ lắng máu ESR): Đánh giá tình trạng viêm nhiễm.
• Men tim (Troponin, CK-MB): Loại trừ hoại tử cơ tim nếu nghi ngờ hội chứng mạch vành cấp.
• Công thức máu toàn bộ: Phát hiện nhiễm trùng hoặc thiếu máu.

– Xét nghiệm bổ sung (khi có chỉ định):

• Siêu âm tim: Nếu nghi ngờ bệnh lý màng tim, cơ tim hoặc bệnh van tim.
• Xét nghiệm D-dimer: Nếu nghi ngờ thuyên tắc phổi (đau ngực, khó thở đột ngột, yếu tố nguy cơ huyết khối).
• Xét nghiệm chức năng tuyến giáp (TSH, T3, T4): Rối loạn tuyến giáp có thể gây đau ngực không điển hình.
• Xét nghiệm tự kháng thể (RF, anti-CCP, ANA): Nếu nghi ngờ bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp hoặc lupus ban đỏ hệ thống.

– Chẩn đoán hình ảnh nâng cao (trong trường hợp đặc biệt):

• Chụp CT hoặc MRI ngực: Chỉ áp dụng trong các trường hợp nghi ngờ nhiễm trùng sụn sườn hoặc nghi ngờ có khối u đặc biệt.
• Siêu âm thành ngực: Có thể phát hiện viêm hoặc tổn thương tại khớp sụn sườn trong một số trường hợp khó chẩn đoán.

Lưu ý: Không phải tất cả bệnh nhân đều cần làm đầy đủ các xét nghiệm trên. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm phù hợp dựa trên tiền sử bệnh, yếu tố nguy cơ và mức độ nghi ngờ bệnh lý nguy hiểm. Việc chẩn đoán chính xác giúp phân biệt viêm sụn sườn với các bệnh lý nguy hiểm khác.

Chụp X-quang ngực được chỉ định khi cần loại trừ các bệnh lý hoặc chấn thương vùng ngực có triệu chứng tương tự viêm sụn sườn

5. Một số phương pháp điều trị viêm sụn sườn

5.1. Nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động

Trong giai đoạn đau cấp, người bệnh nên nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế các hoạt động làm tăng áp lực lên thành ngực như mang vác vật nặng, tập luyện cường độ cao, chống đẩy hoặc thực hiện các động tác xoay, vặn người mạnh. Nếu viêm sụn sườn liên quan đến ho kéo dài hoặc bệnh lý hô hấp, cần điều trị nguyên nhân để giảm kích thích lên vùng sụn sườn và hạn chế nguy cơ tái phát.

5.2. Sử dụng thuốc

Thuốc là lựa chọn điều trị nhằm kiểm soát triệu chứng. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau như paracetamol hoặc thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, naproxen để giảm đau và giảm viêm.

Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ, đặc biệt ở người có tiền sử loét dạ dày, tá tràng, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, suy gan hoặc suy thận.

Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài vì có thể làm tăng nguy cơ gây ra tác dụng phụ

5.3. Nhiệt trị liệu

Nhiệt trị liệu là một trong những phương pháp hỗ trợ giúp giảm đau ở người bị viêm sụn sườn, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài hoặc kèm co cứng cơ vùng ngực. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ hoặc kỹ thuật viên phục hồi chức năng có thể chỉ định chườm nóng, hồng ngoại hoặc sóng ngắn nhằm tăng tuần hoàn máu tại chỗ, thư giãn cơ và giảm cảm giác đau.

Mỗi lần điều trị thường kéo dài khoảng 15-20 phút, có thể kết hợp với các bài tập kéo giãn nhẹ để nâng cao hiệu quả. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý áp dụng nhiệt trị liệu khi vùng ngực đang sưng nóng, nghi ngờ nhiễm trùng hoặc vừa mới bị chấn thương cấp.

5.4. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Ở những trường hợp đau kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định chương trình vật lý trị liệu nhằm cải thiện chức năng vận động và giảm đau. Các phương pháp thường được áp dụng bao gồm bài tập kéo giãn cơ ngực, tăng cường độ linh hoạt của vai và lồng ngực, kết hợp với các kỹ thuật hỗ trợ như kích thích điện thần kinh qua da (TENS) khi phù hợp.

Việc tập luyện cần được hướng dẫn bởi kỹ thuật viên có chuyên môn để tránh thực hiện sai kỹ thuật, làm triệu chứng trở nên nặng hơn

5.5. Tiêm corticosteroid

Áp dụng nếu các biện pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả hoặc cơn đau kéo dài ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt. Mục đích của phương pháp này là giảm viêm và giảm đau tại chỗ.

Đây không phải là phương pháp điều trị thường quy và chỉ được chỉ định trong một số trường hợp chọn lọc sau khi đã loại trừ các nguyên nhân đau ngực khác. Lưu ý thủ thuật tiêm cần được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn để đảm bảo hiệu quả và hạn chế các biến chứng.

Viêm sụn sườn có thể gây nhiều ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và dễ bị nhầm với các bệnh lý nguy hiểm. Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và điều trị hiệu quả ngay từ đầu. Đặt lịch khám tại MSC Clinic ngay hôm nay để được bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp tư vấn, chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, giúp bạn nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường.