Bệnh xơ gan có lây không? Chuyên gia giải đáp & cách phòng tránh

Giải đáp thắc mắc “Bệnh xơ gan có lây không?” thì câu trả lời là xơ gan không lây trực tiếp từ người sang người, nhưng một số nguyên nhân gây xơ gan, đặc biệt là viêm gan virus B và C, có khả năng lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục hoặc từ mẹ sang con. Vì vậy, chủ động phòng ngừa viêm gan virus, hạn chế rượu bia, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, giữ cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, không tự ý sử dụng thuốc và kiểm tra sức khỏe gan định kỳ là những cách thiết thực để bảo vệ lá gan. Trong bài viết này, MSC Clinic sẽ giải đáp chi tiết bệnh xơ gan có lây không, các con đường lây truyền của viêm gan virus và những biện pháp giúp phòng ngừa, bảo vệ sức khỏe gan hiệu quả.

Bệnh xơ gan có lây không? Nguyên nhân và cách phòng ngừa bệnh là gì?

1. Tổng quan về bệnh xơ gan

Bệnh xơ gan là tình trạng gan bị tổn thương kéo dài, khiến các tế bào gan khỏe mạnh dần được thay thế bằng mô sẹo. Đây là giai đoạn tiến triển của nhiều bệnh gan mạn tính, làm thay đổi cấu trúc và suy giảm chức năng gan. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh xơ gan là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 10 ở nam giới và thứ 12 ở nữ giới trên toàn cầu.

Bệnh xơ gan thường hình thành sau quá trình tổn thương gan kéo dài do lạm dụng rượu bia, béo phì, nhiễm virus viêm gan hoặc các bệnh lý gan mạn tính khác. Khi tình trạng viêm và tổn thương tái diễn, mô sẹo ngày càng tích tụ, làm cản trở dòng máu qua gan và ảnh hưởng đến chức năng của cơ quan này.

Hình ảnh so sánh giữa gan khỏe mạnh và xơ gan

Đáng chú ý, xơ gan có thể tiến triển âm thầm và không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi bệnh nặng hơn, người bệnh có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như chảy máu do giãn tĩnh mạch thực quản, nhiễm trùng dịch ổ bụng, bệnh não gan và ung thư gan.

Tổn thương do xơ gan thường khó phục hồi hoàn toàn, đặc biệt khi bệnh đã chuyển biến nặng. Tuy nhiên, phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân có thể giúp làm chậm tiến triển, hạn chế tổn thương tiếp theo và giảm nguy cơ biến chứng. Trong một số trường hợp, tình trạng xơ hóa có thể được cải thiện khi nguyên nhân gây tổn thương được kiểm soát hiệu quả. Bên cạnh vấn đề điều trị, nhiều người cũng quan tâm đến việc bệnh xơ gan có lây không và liệu xơ gan có lây truyền từ người sang người không.

>> Tìm hiểu thêm: Xơ gan có phải là ung thư gan?

2. Bệnh xơ gan có lây không?

Virus viêm gan B, C có thể lây truyền từ người sang người và chuyển thành xơ gan

Bệnh xơ gan không lây truyền trực tiếp từ người sang người. Người khỏe mạnh không thể lây bệnh xơ gan chỉ vì tiếp xúc, ăn uống hoặc sinh hoạt cùng người bệnh. Tuy nhiên, một số loại virus gây viêm gan, đặc biệt là viêm gan B và viêm gan C, lại có khả năng chuyển biến thành xơ gan. HBV và HCV có thể lây qua:

• Đường máu: Dùng chung kim tiêm, dao cạo râu, bàn chải đánh răng hoặc tiếp xúc với máu có chứa virus; sử dụng dụng cụ xăm, xỏ khuyên không được tiệt trùng cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
• Đường tình dục: Có thể lây qua quan hệ tình dục không an toàn.
• Từ mẹ sang con: Có thể truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở.

>> Xem thêm: Cần làm gì khi bị viêm gan B?

3. Nguyên nhân gây bệnh xơ gan

Tổn thương gan do rượu bia làm tăng nguy cơ dẫn tới xơ gan

Bệnh xơ gan thường không xuất hiện đột ngột mà là hậu quả của quá trình tổn thương và viêm gan kéo dài. Khi các tế bào gan liên tục bị tổn thương, mô sẹo dần hình thành và thay thế mô gan khỏe mạnh, khiến chức năng gan suy giảm. Có nhiều nguyên nhân khác nhau có thể dẫn đến bệnh xơ gan:

• Sử dụng rượu bia: Uống rượu bia trong thời gian dài và lượng lớn có thể gây tổn thương gan mạn tính, làm tăng nguy cơ viêm gan do rượu và tiến triển thành xơ gan.
• Gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa (MASLD): Lượng mỡ tích tụ quá mức trong gan, thường liên quan đến thừa cân, rối loạn mỡ máu, đường huyết hoặc huyết áp cao, có thể gây viêm, tổn thương gan kéo dài và dẫn đến xơ hóa.
• Viêm gan C mạn tính: Khi virus viêm gan C tồn tại kéo dài, tình trạng viêm mạn tính có thể gây tổn thương tế bào gan và thúc đẩy quá trình hình thành mô sẹo (xơ hóa). Xơ hóa tiến triển theo thời gian có thể dẫn đến xơ gan, đặc biệt khi không được phát hiện và điều trị.
• Viêm gan B mạn tính: Nhiễm virus viêm gan B kéo dài có thể duy trì tình trạng viêm và tổn thương tế bào gan, từ đó kích thích quá trình xơ hóa. Nếu tổn thương và xơ hóa tiếp diễn trong thời gian dài, cấu trúc gan có thể bị biến đổi và tiến triển thành xơ gan.
• Bệnh lý tự miễn: Một số bệnh tự miễn như viêm gan tự miễn, viêm đường mật nguyên phát hoặc viêm đường mật xơ hóa nguyên phát có thể gây tổn thương gan hoặc đường mật kéo dài, thúc đẩy quá trình xơ hóa và chuyển thành xơ gan.
• Rối loạn di truyền: Một số bệnh di truyền gây rối loạn chuyển hóa hoặc tích tụ các chất bất thường trong gan, từ đó dẫn đến tổn thương gan mạn tính và thúc đẩy quá trình xơ hóa. Các tình trạng điển hình gồm bệnh Wilson, bệnh hemochromatosis di truyền, thiếu alpha-1 antitrypsin và một số bệnh chuyển hóa glycogen.
• Viêm gan do lạm dụng thuốc và hóa chất độc hại: Tiếp xúc lâu dài với một số chất độc hoặc sử dụng một số loại thuốc không đúng cách có thể gây tổn thương gan và xơ hóa gan.
• Bệnh lý tim mạch: Các bệnh lý gây ứ máu trong gan (suy tim sung huyết) hoặc giảm lượng máu đến gan (thiếu máu cục bộ mạn tính) cũng có thể gây tổn thương gan và dẫn đến xơ hóa.

>> Đọc thêm: Xơ gan có mấy giai đoạn?

Các dấu hiệu phổ biến nhất của bệnh xơ gan

4. Cách phòng ngừa bệnh xơ gan

Chủ động chăm sóc sức khỏe gan và phát hiện sớm các bệnh lý về gan là cách hiệu quả để giảm nguy cơ xơ gan. Một số biện pháp giúp bảo vệ gan bao gồm:

• Hạn chế hoặc tránh tiêu thụ rượu bia: Uống nhiều rượu bia trong thời gian dài có thể gây tổn thương gan. Nếu đã mắc bệnh gan, nên tránh hoàn toàn đồ uống có cồn.
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein nạc. Hạn chế thực phẩm nhiều chất béo, đồ chiên rán và thực phẩm không đảm bảo vệ sinh.
• Duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên: Kiểm soát cân nặng, kết hợp vận động đều đặn giúp giảm nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ và các rối loạn chuyển hóa có thể gây tổn thương gan.
• Phòng ngừa viêm gan virus: Tiêm đầy đủ vaccine phòng viêm gan B. Đồng thời thực hiện phòng ngừa lây truyền virus viêm gan bằng cách không dùng chung vật dụng cá nhân có thể dính máu và dịch cơ thể, quan hệ tình dục an toàn.
• Không tự ý sử dụng thuốc: Một số loại thuốc có thể gây tổn thương gan nếu sử dụng không đúng cách. Vì vậy, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thuốc, đặc biệt khi đã có bệnh lý về gan.
• Khám sức khỏe và kiểm tra gan định kỳ: Bệnh xơ gan và một số bệnh gan khác có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài. Thăm khám định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề về gan và có hướng điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển thành xơ gan.

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh, đặc biệt với một bệnh lý nghiêm trọng như xơ gan. Chủ động bảo vệ gan bằng lối sống lành mạnh, kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh và thăm khám định kỳ không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

>> Chuyên gia giải đáp: Chế độ ăn cho người xơ gan

“Bệnh xơ gan có lây không?” là vấn đề được nhiều bệnh nhân quan tâm khi thăm khám và kiểm tra sức khỏe lá gan tại MSC Clinic

Tại MSC Clinic, người bệnh được thăm khám và tư vấn bởi đội ngũ bác sĩ Nội khoa có chuyên môn và kinh nghiệm, trong đó có:

• PGS.TS.BSCKII Đỗ Tuấn Anh – Nguyên chủ nhiệm khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Quân Y 103, Học viện Quân y với hơn 35 năm kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý truyền nhiễm, gan và chuyển hóa.
• BS.CKII Lê Trí Hải – 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Nội tổng hợp – Hồi sức cấp cứu, từng công tác tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn.

MSC Clinic thực hiện đo độ đàn hồi mô gan trong quá trình tầm soát sức khỏe gan, giúp đánh giá mức độ xơ hóa và phát hiện sớm những bất thường về gan. Với những trường hợp đã có tổn thương gan, bên cạnh điều trị nguyên nhân, người bệnh sẽ được tư vấn phác đồ y học tái tạo cá nhân hóa nhằm:

• Thúc đẩy loại bỏ toàn bộ độc tố có hại tích tụ và gây tổn thương gan
• Hỗ trợ tái tạo mô gan, kích thích sản sinh tế bào gan mới khỏe mạnh
• Phục hồi chức năng, tăng cường hàng rào bảo vệ gan khỏi các tác nhân xấu

Lộ trình chăm sóc sức khỏe lá gan sẽ được cá nhân hóa theo tình trạng và nhu cầu của người bệnh và không nhằm thay thế chỉ định y khoa. Cùng với đó, các bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh duy trì lối sống khoa học, chế độ dinh dưỡng lành mạnh và vận động phù hợp để nâng cao hiệu quả điều trị.

Bác sĩ trực tiếp thăm khám, tư vấn và theo dõi quá trình hồi phục của người bệnh

Xơ gan không phải là bệnh lây truyền, nhưng một số nguyên nhân gây xơ gan như viêm gan B và viêm gan C có khả năng lây nhiễm. Vì vậy, khi tìm hiểu bệnh xơ gan có lây không, người bệnh cần xác định nguyên nhân gây bệnh và chủ động thăm khám để được đánh giá mức độ tổn thương gan, theo dõi và điều trị phù hợp.