Chụp MRI phổi: Tìm hiểu công dụng, độ an toàn và chi phí thực hiện

Chụp MRI phổi thường được người bệnh tìm hiểu khi đang có nốt phổi, ho kéo dài hoặc cần theo dõi bất thường ở lồng ngực. Nhiều người cũng băn khoăn liệu chụp MRI có phù hợp hơn CT không, có an toàn không và chi phí thực tế bao nhiêu.

Bài viết dưới đây, MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu chụp MRI phổi được dùng trong những trường hợp nào, có những giới hạn gì, cần chuẩn bị ra sao và mức giá tham khảo hiện nay.

Chụp MRI phổi sử dụng từ trường và sóng radio để khảo sát các cấu trúc trong lồng ngực

1. Chụp cộng hưởng từ là gì?

Chụp cộng hưởng từ (MRI – Magnetic Resonance Imaging) là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng từ trường mạnh và sóng tần số vô tuyến (radio) để tạo hình ảnh chi tiết các cơ quan, mô bên trong cơ thể. MRI không sử dụng tia X nên không gây phơi nhiễm bức xạ ion hóa như X-quang hoặc CT.

MRI có ưu thế trong đánh giá mô mềm, nhưng việc khảo sát nhu mô phổi gặp nhiều khó khăn do phổi chứa nhiều không khí, mật độ proton thấp và có sự khác biệt từ tính giữa khí với mô. Chuyển động liên tục của phổi theo nhịp thở và ảnh hưởng từ hoạt động của tim cũng có thể làm giảm chất lượng hình ảnh.

Vì vậy, MRI phổi thường được chỉ định trong những tình huống cần đánh giá bổ sung, thay vì thay thế CT ngực trong chẩn đoán thường quy.

2. Khi nào được chỉ định MRI phổi?

Bác sĩ thường chỉ định chụp MRI phổi khi người bệnh có các triệu chứng nghi ngờ hoặc cần theo dõi ung thư phổi như ho dai dẳng, ho ra máu, đau tức ngực và sụt cân bất thường. Phương pháp này cũng được áp dụng để đánh giá các bệnh lý màng phổi, thành ngực, u trung thất, hoặc giúp phân biệt tổn thương lành tính và ác tính khi các phương pháp chẩn đoán khác chưa cho kết quả rõ ràng.

>> Tìm hiểu thêm: Chụp MRI có phát hiện ung thư không? Giải đáp từ chuyên gia

3. Chụp MRI phổi có tác dụng gì?

Chụp MRI phổi không phải phương pháp đầu tay để khảo sát hầu hết bệnh lý nhu mô phổi, nhưng có giá trị bổ sung trong một số trường hợp nhờ khả năng phân biệt mô mềm tốt và không sử dụng bức xạ ion hóa.

Một số công dụng chính gồm:

• Đánh giá khối u và mức độ xâm lấn: MRI giúp quan sát mối liên quan của khối u với thành ngực, trung thất, màng phổi, cột sống và đám rối thần kinh, đặc biệt hữu ích với những khối u nằm ở đỉnh phổi hoặc vị trí giải phẫu phức tạp để hỗ trợ lập kế hoạch điều trị.
• Khảo sát trung thất và các cấu trúc mô mềm quanh phổi: MRI cung cấp hình ảnh có độ tương phản mô mềm tốt, hỗ trợ đánh giá một số khối trung thất, tổn thương màng phổi, thành ngực và các cấu trúc lân cận.
• Theo dõi một số nốt phổi: MRI có khả năng phát hiện khá tốt các nốt có kích thước lớn hơn, trong khi độ nhạy giảm với nốt nhỏ. Một phân tích tổng hợp năm 2024 ghi nhận độ nhạy khoảng 98,5% đối với nốt từ 8-10 mm trở lên, nhưng chỉ khoảng 80,5% với các nốt nhỏ hơn 8 mm. Vì vậy, MRI có thể được cân nhắc trong một số trường hợp theo dõi nhưng chưa thay thế CT trong phát hiện nốt phổi nhỏ.
• Theo dõi người cần chụp nhiều lần: Trong những chỉ định phù hợp, MRI có thể giúp hạn chế phơi nhiễm bức xạ ion hóa ở trẻ em hoặc người cần chẩn đoán hình ảnh nhiều lần. Tuy nhiên, việc lựa chọn MRI phải bảo đảm phương pháp này cung cấp đủ thông tin cần thiết cho chẩn đoán và theo dõi.

Chụp MRI phổi có giá trị bổ sung, trong khi CT thường phù hợp hơn để phát hiện các nốt phổi nhỏ

Tuy nhiên, CT vẫn là phương pháp tham chiếu trong đánh giá nhiều bệnh lý phổi, đặc biệt khi cần phát hiện nốt nhỏ, khảo sát chi tiết nhu mô phổi, tổn thương kính mờ, khí phế thũng hoặc bệnh phổi kẽ. MRI cũng chưa phải phương pháp tiêu chuẩn để tầm soát ung thư phổi.

4. Chụp MRI phổi có an toàn không?

Chụp MRI phổi nhìn chung là kỹ thuật an toàn khi được chỉ định đúng và tuân thủ quy trình sàng lọc trước chụp. Phương pháp này không sử dụng bức xạ ion hóa nên không gây phơi nhiễm tia X như chụp X-quang hoặc CT.

Tuy vậy, sự an toàn của MRI còn phụ thuộc vào thiết bị cấy ghép trong cơ thể, tình trạng sức khỏe và việc có sử dụng thuốc đối quang từ hay không.

4.1. Những trường hợp cần thông báo trước khi chụp

• Có thiết bị hoặc vật liệu kim loại trong cơ thể: Máy tạo nhịp tim, máy khử rung, ốc tai điện tử, kẹp mạch máu, vật liệu cố định xương hoặc mảnh kim loại cần được kiểm tra tính tương thích trước khi chụp. Việc chụp chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ điều kiện an toàn của nhà sản xuất và quy trình chuyên môn của cơ sở y tế. Không được tự kết luận thiết bị an toàn chỉ vì đã cấy ghép từ lâu hoặc thuộc thế hệ mới. 
• Có tiền sử mảnh kim loại trong mắt hoặc cơ thể: Đặc biệt ở người từng làm nghề cơ khí, hàn cắt kim loại hoặc từng bị dị vật kim loại.
• Sợ không gian kín: Người bệnh có thể cảm thấy lo lắng khi nằm trong khoang máy; bác sĩ hoặc kỹ thuật viên có thể hướng dẫn biện pháp hỗ trợ phù hợp.
• Đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai: MRI không tiêm thuốc tương phản chưa được chứng minh gây hại cho thai khi sử dụng trong thực hành lâm sàng phù hợp, nhưng vẫn cần thông báo trước để bác sĩ cân nhắc chỉ định.

Trước khi chụp MRI phổi, cần kiểm tra tính tương thích của thiết bị cấy ghép với môi trường từ trường

4.2. MRI phổi có tiêm thuốc tương phản có an toàn không?

Một số trường hợp cần tiêm thuốc tương phản chứa gadolinium để làm rõ khối u, mạch máu hoặc đặc điểm tổn thương. Phần lớn người bệnh dung nạp tốt, phản ứng dị ứng nặng rất hiếm.

Người có suy thận nặng, tổn thương thận cấp cần thông báo trước để bác sĩ cân nhắc chỉ định và lựa chọn loại thuốc phù hợp. Gadolinium cũng có thể lưu lại một lượng nhỏ trong mô sau nhiều lần sử dụng, vì vậy chỉ nên dùng khi thực sự cần thiết.

5. Chụp MRI phổi giá bao nhiêu?

Tại Việt Nam, dịch vụ này thường được niêm yết dưới tên chụp MRI lồng ngực hoặc chụp cộng hưởng từ lồng ngực. Theo một số bảng giá đang được công bố, chi phí tham khảo hiện nay khoảng:

Mức giá thực tế có thể thay đổi tùy cơ sở thực hiện, hệ thống máy MRI, kỹ thuật chụp, có sử dụng thuốc tương phản hay không và các dịch vụ đi kèm. Vì vậy, trước khi chụp, người bệnh nên hỏi rõ giá đã bao gồm thuốc tương phản và các chi phí liên quan hay chưa để dự trù chính xác.

Chi phí chụp MRI phổi phụ thuộc vào kỹ thuật thực hiện, cơ sở chụp và việc sử dụng thuốc đối quang từ

>> Tìm hiểu thêm: Chụp MRI tim là gì? Khi nào cần chụp và phát hiện được bệnh gì?

6. Lưu ý khi chụp MRI phổi

Để quá trình chụp MRI phổi diễn ra an toàn và hình ảnh đạt chất lượng tốt, người bệnh nên lưu ý một số điểm trước, trong và sau khi thực hiện. 

6.1. Trước khi chụp MRI phổi

• Mang theo kết quả cũ: X-quang, CT, MRI hoặc các xét nghiệm liên quan giúp bác sĩ đối chiếu tổn thương và lựa chọn kỹ thuật chụp phù hợp.
• Thông báo về thiết bị, vật liệu kim loại trong cơ thể: Đặc biệt là máy tạo nhịp tim, máy khử rung, ốc tai điện tử, kẹp mạch máu, stent, dụng cụ cố định xương hoặc tiền sử có dị vật kim loại. Không phải mọi thiết bị đều chống chỉ định MRI, nhưng cần kiểm tra tính tương thích trước khi chụp.

• Thông báo nếu đang mang thai, có bệnh thận hoặc từng dị ứng thuốc tương phản: Những thông tin này đặc biệt quan trọng nếu dự kiến sử dụng gadolinium.
• Thông báo nếu sợ không gian kín: Nhân viên y tế có thể hướng dẫn cách giảm lo lắng hoặc cân nhắc biện pháp hỗ trợ khi cần.
• Hỏi trước về việc nhịn ăn: MRI thông thường không phải lúc nào cũng cần nhịn ăn, nhưng một số cơ sở có thể yêu cầu nếu dự kiến tiêm thuốc tương phản, dùng thuốc an thần hoặc gây mê.

Trước khi chụp MRI phổi, người bệnh cần tháo vật dụng kim loại và thông báo về thiết bị cấy ghép

6.2. Trong khi chụp

Trước khi vào phòng MRI, người bệnh cần tháo trang sức, đồng hồ, kẹp tóc, điện thoại, thẻ từ và các vật dụng kim loại theo hướng dẫn.

Trong quá trình chụp, cần nằm yên và phối hợp với kỹ thuật viên. Với MRI phổi, người bệnh có thể được yêu cầu nín thở trong những khoảng ngắn để hạn chế hình ảnh bị nhòe do chuyển động hô hấp. Máy MRI phát ra tiếng động lớn trong lúc hoạt động, vì vậy người bệnh thường được cung cấp nút bịt tai hoặc tai nghe.

Thời gian chụp thay đổi tùy kỹ thuật và có sử dụng thuốc tương phản hay không, thường kéo dài hơn CT.

Khi chụp MRI phổi, người bệnh cần nằm yên và có thể được hướng dẫn nín thở để hạn chế nhiễu ảnh 

6.3. Sau khi chụp MRI phổi

Nếu không dùng thuốc an thần, người bệnh thường có thể sinh hoạt và ăn uống bình thường ngay sau khi chụp.

Trường hợp có tiêm thuốc tương phản, người bệnh có thể được theo dõi trong thời gian ngắn tại cơ sở y tế. Nên duy trì lượng nước phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ; riêng người có bệnh tim hoặc bệnh thận cần tuân theo khuyến cáo cá nhân thay vì tự tăng lượng nước uống.

Nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường sau tiêm như khó thở, nổi mề đay, sưng môi hoặc chóng mặt nhiều, cần thông báo ngay cho nhân viên y tế.

Sau chụp MRI phổi, người bệnh không dùng thuốc an thần thường có thể trở lại sinh hoạt bình thường 

Chụp MRI phổi là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh có giá trị, nhưng không phải để thay cho CT mà để trả lời những câu hỏi mà CT chưa đủ. Nếu bạn đang có triệu chứng hô hấp kéo dài, nốt phổi cần theo dõi hoặc kết quả hình ảnh chưa rõ, hãy trao đổi với bác sĩ để chọn đúng loại chẩn đoán hình ảnh, thay vì tự yêu cầu chụp MRI chỉ vì nghĩ rằng đây là phương pháp “hiện đại và an toàn hơn”.