Hoại tử khớp háng: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Hoại tử khớp háng là tình trạng phần chỏm xương đùi bị thiếu máu nuôi kéo dài, khiến mô xương dần chết đi, gây đau vùng háng, cứng khớp và khó khăn khi đi lại. Bệnh có thể xuất phát từ chấn thương vùng háng, lạm dụng rượu bia, sử dụng corticoid kéo dài hoặc liên quan đến các bệnh lý nền như lupus ban đỏ, bệnh hồng cầu hình liềm hay rối loạn đông máu.

Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc, vật lý trị liệu, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP hoặc can thiệp chuyên sâu để bảo tồn khớp. Trong bài viết này, MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và hướng điều trị hiệu quả, an toàn.

Hoại tử khớp háng có thể xuất hiện ở cả người trẻ

1. Hoại tử khớp háng là gì?

Hoại tử khớp háng (Avascular Necrosis – AVN) là tình trạng phần xương đùi tại khớp háng bị chết do thiếu máu nuôi dưỡng. Khi dòng máu bị gián đoạn, mô xương dần suy yếu, sụp lún và cuối cùng là phá hủy cấu trúc khớp.

Quá trình hoại tử khớp háng thường trải qua 4 giai đoạn, từ những thay đổi nhỏ không thể thấy trên X-quang cho đến tình trạng thoái hóa khớp háng toàn diện.

>> Xem thêm: Thoái hóa khớp háng ở người trẻ

4 giai đoạn phát triển của hoại tử khớp háng

2. Nguyên nhân phổ biến dẫn đến hoại tử khớp háng

Chấn thương vùng háng: Gãy cổ xương đùi hoặc trật khớp háng có thể làm tổn thương hệ thống mạch máu nuôi chỏm xương đùi. Khi máu không được cung cấp đầy đủ, tế bào xương dần chết đi, dẫn đến hoại tử khớp háng.

Sử dụng corticosteroid kéo dài: Đây là nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị bỏ qua. Corticoid có thể làm rối loạn chuyển hóa lipid, tăng áp lực trong tủy xương và cản trở dòng máu nuôi xương, từ đó gây hoại tử khớp háng.

Lạm dụng rượu bia: Sử dụng đồ uống có cồn trong thời gian dài làm tăng tích tụ mỡ trong lòng mạch, gây tắc nghẽn vi tuần hoàn. Điều này khiến lượng máu đến nuôi xương giảm, làm tăng nguy cơ gây bệnh.

Sở thích uống rượu bia là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến hoại tử khớp háng ở người trẻ

Các bệnh lý nền: Một số bệnh như lupus ban đỏ hệ thống, bệnh hồng cầu hình liềm hoặc rối loạn đông máu có thể làm giảm khả năng lưu thông máu, gây thiếu máu nuôi xương và dẫn đến hoại tử.

Rối loạn chuyển hóa và tăng áp lực nội xương: Tình trạng tích tụ mỡ trong tủy xương hoặc các bất thường chuyển hóa có thể làm tăng áp lực trong xương, chèn ép mạch máu và gây thiếu máu cục bộ.

Nguyên nhân vô căn: Trong khoảng 20-30% trường hợp, hoại tử khớp háng xảy ra mà không xác định được nguyên nhân cụ thể, khiến việc phát hiện sớm trở nên đặc biệt quan trọng.

3. Triệu chứng thường gặp của hoại tử khớp háng

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc điều trị hoại tử khớp háng là bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Phần lớn bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển đến mức gây đau đáng kể. Người bệnh sẽ cảm thấy:

• Đau vùng bẹn: Cơn đau thường khởi phát ở bẹn, có thể lan xuống đùi hoặc mông.
• Đau khi vận động: Đau tăng khi đi bộ, đứng lâu và giảm khi nghỉ ngơi.
• Hạn chế tầm vận động: Khó khăn khi xoay chân, khép chân hoặc ngồi xổm.
• Cơn đau về đêm: Ở giai đoạn nặng, ngay cả khi nằm nghỉ, người bệnh vẫn cảm thấy đau khớp háng dữ dội.

Người bệnh nên để ý các cơn đau để phát hiện sớm hoại tử khớp háng

Hoại tử khớp háng là bệnh lý rất nguy hiểm. Nếu không điều trị, hơn 80% bệnh nhân sẽ bị sụp chỏm xương đùi trong vòng 2 năm kể từ khi có triệu chứng đầu tiên. Điều này dẫn đến viêm khớp háng biến dạng và mất hoàn toàn khả năng đi lại. Bệnh nhân nên đi khám khớp háng ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu:

• Cơn đau bẹn kéo dài trên 2 tuần.
• Đã từng bị chấn thương khớp háng trước đó.
• Đang điều trị bằng thuốc có chứa Corticoid kéo dài.

4. Phương pháp chẩn đoán hoại tử khớp háng

Để xác định chính xác mức độ bệnh lý, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh. Trong đó, các kỹ thuật dưới đây đóng vai trò quan trọng:

• X-quang: Đây là phương pháp cơ bản, dễ thực hiện và thường được chỉ định đầu tiên. Tuy nhiên, X-quang chỉ phát hiện rõ hoại tử khớp háng ở giai đoạn muộn khi đã có biến dạng như xẹp chỏm xương đùi, hẹp khe khớp hoặc dấu hiệu thoái hóa.
• Cộng hưởng từ (MRI): Được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán sớm hoại tử khớp háng. Phương pháp này có thể phát hiện những thay đổi rất nhỏ trong tủy xương và tình trạng thiếu máu nuôi xương ngay từ khi chưa có triệu chứng rõ ràng. MRI giúp phát hiện bệnh ngay cả khi X-quang chưa ghi nhận bất thường, từ đó tăng cơ hội điều trị bảo tồn.
• Chụp CT: Cung cấp hình ảnh chi tiết về cấu trúc xương, đặc biệt hữu ích trong việc đánh giá mức độ sụp lún của chỏm xương đùi và tổn thương bề mặt khớp. Kỹ thuật này thường được sử dụng để hỗ trợ lập kế hoạch điều trị hoặc trước khi can thiệp ngoại khoa.

Cần lưu ý hoại tử khớp háng ở giai đoạn sớm có thể cho hình ảnh X-quang hoàn toàn bình thường

5. Hoại tử khớp háng có chữa khỏi không?

Nhiều người khi được chẩn đoán hoại tử khớp háng sẽ lo lắng liệu bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn hay không. Thực tế, khả năng điều trị phụ thuộc rất lớn vào giai đoạn phát hiện bệnh.

Bệnh nhân nên đi khám sớm nếu có dấu hiệu nghi ngờ để được các chuyên gia tư vấn

Nếu hoại tử khớp háng được phát hiện sớm (giai đoạn 1-2), việc điều trị có thể giúp kiểm soát bệnh, bảo tồn khớp và làm chậm quá trình phá hủy xương. Ngược lại, khi bệnh đã tiến triển (giai đoạn 3-4), cấu trúc khớp bị tổn thương nghiêm trọng, việc điều trị thường nhằm giảm đau và phục hồi chức năng, nhiều trường hợp cần can thiệp phẫu thuật.

Tùy vào giai đoạn, các bác sĩ sẽ áp dụng:

Điều trị nội khoa

• Dùng thuốc: Nhằm cải thiện tuần hoàn và làm chậm tiến triển bệnh. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần theo dõi chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả và hạn chế tác dụng phụ.
• Thuốc chống loãng xương: Giúp giảm tiêu xương, tăng độ chắc của xương.
• Thuốc hạ mỡ máu: Giúp giảm mỡ trong máu và trong tủy xương, hạn chế tình trạng tắc mạch nhỏ nuôi xương.
• Thuốc giãn mạch: Tăng lưu lượng máu đến vùng khớp háng, cải thiện nuôi dưỡng xương, hỗ trợ làm chậm quá trình hoại tử.
• Hạn chế tì đè: Việc giảm áp lực lên vùng hoại tử khớp háng là rất quan trọng. Người bệnh sẽ được hướng dẫn sử dụng nạng hoặc dụng cụ hỗ trợ khi di chuyển để tránh dồn lực lên khớp, từ đó hạn chế nguy cơ xẹp chỏm xương và làm chậm tiến triển của bệnh.
• Vật lý trị liệu: Các bài tập phục hồi chức năng giúp duy trì tầm vận động của khớp háng, tăng sức mạnh cơ quanh khớp và giảm cứng khớp.
• Y học tái tạo: Các liệu pháp như huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) đang được nghiên cứu và ứng dụng, cho thấy hiệu quả kích thích quá trình tái tạo mô, cải thiện môi trường nuôi dưỡng khớp và góp phần làm chậm tiến triển bệnh lý.

Các bài tập vật lý trị liệu giúp người bệnh hoại tử khớp háng duy trì khả năng vận động lâu dài

Điều trị ngoại khoa

• Khoan giải áp: Bác sĩ sẽ tạo các lỗ nhỏ vào chỏm xương đùi nhằm giảm áp lực bên trong xương, đồng thời kích thích hình thành mạch máu mới. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả trong giai đoạn sớm của hoại tử khớp háng.
• Ghép xương: Sử dụng xương tự thân hoặc vật liệu thay thế để hỗ trợ vùng xương bị tổn thương, giúp tăng độ vững chắc và cải thiện cấu trúc xương bị ảnh hưởng bởi hoại tử khớp háng.
• Thay khớp háng toàn phần: Đây là giải pháp cuối cùng khi hoại tử khớp háng đã phá hủy hoàn toàn cấu trúc khớp. Phẫu thuật giúp loại bỏ phần khớp bị hư hỏng, thay bằng khớp nhân tạo, từ đó giảm đau rõ rệt và phục hồi chức năng vận động.

Người bệnh cần tuân thủ theo yêu cầu của bác sĩ sau quá trình thay khớp háng để tránh biến chứng không đáng có

6. Cách phòng ngừa hoại tử khớp háng

Chúng ta hoàn toàn có thể giảm khả năng hoại tử khớp háng nếu chủ động thay đổi lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ sớm.

• Hạn chế rượu bia: Việc sử dụng rượu kéo dài có thể làm tăng tích tụ mỡ trong mạch máu, gây cản trở lưu thông máu đến xương.
• Không lạm dụng corticosteroid: Corticoid cần được sử dụng theo đúng chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý dùng kéo dài có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn xương và làm tăng nguy cơ hoại tử khớp háng.
• Bảo vệ khớp háng, tránh chấn thương: Khi chơi thể thao hoặc lao động nặng, cần sử dụng các biện pháp bảo hộ phù hợp.
• Duy trì vận động hợp lý: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe giúp tăng cường lưu thông máu và duy trì sức khỏe xương khớp, từ đó giảm nguy cơ hoại tử khớp háng.
• Kiểm soát cân nặng: Thừa cân làm tăng áp lực lên khớp háng, lâu dài có thể ảnh hưởng đến cấu trúc xương và làm tăng nguy cơ bệnh lý.
• Khám sức khỏe định kỳ: Những người có yếu tố nguy cơ như dùng corticoid dài ngày, uống rượu bia thường xuyên hoặc có bệnh lý nền nên kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm hoại tử khớp háng và can thiệp kịp thời.

Người bệnh nên tái khám định kỳ để theo dõi và tầm soát bệnh hiệu quả

7. Khám và điều trị hoại tử khớp háng hiệu quả tại MSC Clinic

Tại MSC Clinic, hoại tử khớp háng được tiếp cận theo hướng bảo tồn cấu trúc khớp và phục hồi chức năng toàn diện, giúp người bệnh hạn chế tối đa nguy cơ phải phẫu thuật thay khớp.

Quy trình thăm khám được thực hiện kỹ lưỡng với các bước:

• Khám lâm sàng với bác sĩ chuyên khoa: Bệnh nhân được các bác sĩ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp trực tiếp thăm khám, đánh giá mức độ đau, khả năng vận động và chức năng khớp háng nhằm xác định tình trạng hoại tử.
• Chỉ định chụp MRI: Trong trường hợp nghi ngờ hoặc cần đánh giá chuyên sâu, bác sĩ sẽ chỉ định chụp MRI tại cơ sở chuyên môn bên ngoài nhằm phát hiện sớm các vùng xương bị thiếu máu nuôi, ngay cả khi X-quang chưa ghi nhận bất thường.
• Tìm hiểu tận gốc nguyên nhân: Bác sĩ sẽ hỏi kỹ về thói quen sinh hoạt (như uống rượu, hút thuốc) để đưa ra lời khuyên ngăn ngừa bệnh tái phát.

Sau gần 6 tháng kiên trì điều trị tại MSC Clinic, tình trạng hoại tử khớp háng của bệnh nhân đã có sự cải thiện rõ rệt

Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám

• BSCKII Trần Trọng Thắng: Giám đốc chuyên môn MSC Clinic, Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, chuyên môn vững vàng ở 3 lĩnh vực cơ xương khớp, chấn thương chỉnh hình và phục hồi chức năng.
• ThS.BS Nguyễn Trần Trung: Phó trưởng khoa Cơ xương khớp tại Bệnh viện E, có thế mạnh về điều trị bệnh lý cơ xương khớp bằng y học tái tạo.
• Cùng đội ngũ cố vấn chuyên môn quy tụ các giáo sư, tiến sĩ, trưởng khoa cơ xương khớp tại các bệnh viện trung ương.

Bác sĩ Trần Trọng Thắng trực tiếp khám và tư vấn phác đồ điều trị cho bệnh nhân

Liệu pháp y học tái tạo tiên tiến kết hợp phục hồi chức năng cá nhân hóa

Tại MSC Clinic, phác đồ điều trị hoại tử khớp háng được kết hợp giữa y học tái tạo và phục hồi chức năng giúp mang lại hiệu quả toàn diện:

• Tăng cường lưu thông máu, thúc đẩy hình thành mạch máu mới giúp cải thiện nguồn nuôi dưỡng đến vùng xương bị hoại tử, từ đó hỗ trợ làm chậm tiến triển bệnh.
• Kích thích tái tạo xương và sụn, góp phần phục hồi cấu trúc và chức năng khớp háng.
• Cung cấp dưỡng chất cần thiết cho tế bào khớp, đồng thời giảm viêm, nhờ đó tạo môi trường thuận lợi để tế bào phát triển khỏe mạnh, hạn chế phản ứng viêm gây đau và phá hủy khớp.
• Giảm đau rõ rệt, cải thiện khả năng vận động giúp người bệnh nâng cao chất lượng cuộc sống.

Điều trị hoại tử khớp háng bằng y học tái tạo trong phòng tiêm vô khuẩn nhằm hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng

Sự kết hợp này giúp kiểm soát tốt hoại tử khớp háng, đặc biệt ở giai đoạn sớm, đồng thời hỗ trợ người bệnh duy trì vận động và hạn chế nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật.

Nếu bạn đang gặp các dấu hiệu nghi ngờ hoại tử khớp háng hoặc đã được chẩn đoán nhưng chưa tìm được hướng điều trị hiệu quả, hãy đặt lịch khám tại MSC Clinic ngay hôm nay để được tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa và lựa chọn giải pháp điều trị phù hợp nhất cho tình trạng của mình.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN