int(19503)

Viêm gan B có di truyền không? Giải đáp từ chuyên gia

Viêm gan B có di truyền không? Giải đáp từ chuyên gia

Khi trong gia đình có cha mẹ hoặc người thân mắc bệnh viêm gan B, nhiều người lo lắng liệu căn bệnh này có truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác hay không. Đặc biệt khi Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ người nhiễm HBV cao và bệnh có khả năng dẫn đến tử vong. Vậy viêm gan B có di truyền không? Bài viết dưới đây của MSC Clinic sẽ giúp bạn làm rõ vấn đề này dưới góc nhìn khoa học.

Viêm gan B là căn bệnh nguy hiểm do có khả năng lây truyền giữa người và người

Viêm gan B là căn bệnh nguy hiểm do có khả năng lây truyền giữa người và người

1. Tổng quan về bệnh viêm gan B

Viêm gan B là bệnh lý truyền nhiễm nguy hiểm do virus viêm gan B (Hepatitis B Virus – HBV) tấn công và gây tổn thương tế bào gan. Virus này có khả năng nhân lên mạnh mẽ trong cơ thể người, làm suy giảm chức năng gan, từ đó gây ra các rối loạn chuyển hóa quan trọng do cơ thể đảm nhiệm.

Điểm đáng lo ngại nhất của viêm gan B chính là tính chất thầm lặng của nó. Phần lớn người nhiễm virus ở giai đoạn đầu không có triệu chứng rõ rệt, khiến người bệnh chủ quan và vô tình lây truyền cho người xung quanh hoặc để bệnh chuyển biến nặng.

  • Giai đoạn cấp tính: Hệ miễn dịch của một số người bệnh có thể tự đào thải virus trong vòng dưới 6 tháng. Tuy nhiên, nếu xảy ra ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ, tỷ lệ chuyển sang mạn tính là rất cao (lên tới 90%).
  • Giai đoạn mạn tính: Virus tồn tại trong cơ thể trên 6 tháng, âm thầm tàn phá cấu trúc gan. Theo thời gian, viêm gan B mạn tính có thể tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời.

Viêm gan B do virus HBV gây ra, có thể diễn tiến cấp tính hoặc mạn tính và chuyển sang các giai đoạn nghiêm trọng hơn

Viêm gan B do virus HBV gây ra, có thể diễn tiến cấp tính hoặc mạn tính và chuyển sang các giai đoạn nghiêm trọng hơn

 

>> Tìm hiểu thêm: Dấu hiệu viêm gan B qua từng giai đoạn và thời điểm cần thăm khám

2. Bệnh viêm gan B có di truyền không?

Đối với câu hỏi “Viêm gan B có di truyền không?”, các chuyên gia khẳng định rằng đây không phải là bệnh di truyền. 

Cần làm rõ rằng di truyền là các bệnh xuất phát từ đột biến gen hoặc bất thường nhiễm sắc thể được truyền từ cha mẹ sang con, ví dụ như bệnh máu khó đông, mù màu, tan máu bẩm sinh Thalassemia… Những bệnh này không do vi sinh vật gây ra và không thể lây từ người này sang người khác qua tiếp xúc thông thường.

Trong khi đó, viêm gan B không nằm trong mã di truyền của con người, mà xảy ra do virus HBV xâm nhập từ bên ngoài vào cơ thể thông qua các con đường cụ thể. Nếu một người sinh ra trong gia đình có người nhiễm HBV nhưng chưa từng tiếp xúc với máu, dịch tiết chứa virus hoặc chưa từng lây từ mẹ lúc sinh, người này hoàn toàn có thể không nhiễm viêm gan B.

Nhiều người lo lắng viêm gan B có di truyền không do bệnh có yếu tố gia đình

Nhiều người lo lắng viêm gan B có di truyền không do bệnh có yếu tố gia đình

Nhầm lẫn phổ biến trên xuất phát từ hiện tượng tập trung trong gia đình (familial clustering). Trên thực tế, có không ít trường hợp nhiễm mắc viêm gan B được phát hiện ở nhiều thành viên trong cùng gia đình, khiến nhiều người cho rằng đây là bệnh di truyền qua huyết thống.

Tuy nhiên, nguyên nhân thực sự dẫn đến hiện tượng này không phải do gen, mà là do:

  • Lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình mang thai và sinh nở: Đây là con đường phổ biến nhất khiến các thế hệ trong một gia đình cùng mắc bệnh.
  • Sử dụng chung vật dụng cá nhân trong sinh hoạt: Các thành viên trong gia đình thường có thói quen dùng chung các vật dụng như dao cạo râu, khăn mặt, bấm móng tay… Nếu tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể, virus HBV có thể dễ dàng lây từ người bệnh sang người khỏe mạnh.

3. Các con đường lây truyền chính của viêm gan B

Hiểu rõ các con đường lây truyền giúp chúng ta chủ động phòng tránh hiệu quả thay vì lo sợ về một căn bệnh “di truyền” mơ hồ. Virus viêm gan B lây qua 3 con đường chính sau đây:

3.1. Lây truyền từ mẹ sang con

Đây là con đường lây truyền chiếm tỷ lệ cao nhất tại các quốc gia lưu hành dịch tễ viêm gan B như Việt Nam. Virus sẽ xâm nhập vào cơ thể trẻ sơ sinh chủ yếu trong lúc sinh thường hoặc sinh mổ khi tiếp xúc với dịch âm đạo và máu của mẹ.

HBV có thể lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh đẻ

HBV có thể lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh đẻ

3.2. Lây truyền qua đường máu

Trường hợp này xảy ra khi máu của người bệnh thâm nhập vào cơ thể người lành qua các vết thương hở, trầy xước niêm mạc do:

  • Dùng chung bơm kim tiêm.
  • Thực hiện xăm hình, xỏ khuyên, châm cứu, cạo râu tại các cơ sở không đảm bảo tiệt trùng dụng cụ y tế.
  • Truyền máu hoặc các sản phẩm từ máu chưa được sàng lọc kỹ virus viêm gan B.
  • Dùng chung các vật dụng cá nhân có dính máu/dịch cơ thể như dao cạo râu, bàn chải đánh răng, bấm móng tay.

Người lành dùng chung vật dụng dính máu với người bị viêm gan B sẽ có nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn

Người lành dùng chung vật dụng dính máu với người bị viêm gan B sẽ có nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn

3.3. Lây truyền qua đường quan hệ tình dục

Quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ (bao cao su) với người nhiễm viêm gan B có nguy cơ lây nhiễm rất cao. Virus có thể tồn tại trong tinh dịch, dịch âm đạo và xâm nhập qua các vết trầy xước vi thể ở niêm mạc sinh dục trong quá trình quan hệ.

Ngoài ra, cần lưu ý HBV không lây truyền qua các tiếp xúc thông thường như ăn uống chung, ngủ chung, ôm, hôn, bắt tay, nói chuyện, ho, hắt hơi. Vì vậy, khi đã chủ động phòng bệnh đúng cách, các thành viên khỏe mạnh trong gia đình hoàn toàn có thể an tâm sinh hoạt cùng người bệnh mà không lo nhiễm virus.

Quan hệ tình dục không an toàn có thể dẫn tới lây nhiễm HBV

Quan hệ tình dục không an toàn có thể dẫn tới lây nhiễm HBV

 

>> Tìm hiểu thêm: Xơ gan có phải là ung thư gan không?

4. Cách phòng ngừa lây truyền viêm gan B hiệu quả

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa, vì vậy chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình bằng các biện pháp sau:

4.1. Tiêm vaccine viêm gan B đầy đủ

Đây là lá chắn bảo vệ hiệu quả và an toàn nhất hiện nay. Vaccine viêm gan B nên được tiêm cho:

  • Trẻ sơ sinh: Cần được tiêm mũi vaccine viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, kết hợp tiêm huyết thanh kháng viêm gan B (HBIG) nếu người mẹ bị nhiễm virus có tải lượng cao. Đây là thời điểm vàng để cắt đứt đường lây từ mẹ sang con.
  • Người lớn chưa có kháng thể: Cần thực hiện xét nghiệm tầm soát trước, sau đó tiêm đủ phác đồ theo khuyến cáo của cơ quan y tế để tạo miễn dịch bền vững.

Trẻ sơ sinh và người trưởng thành chưa có kháng thể cần tiêm vaccine viêm gan B để phòng ngừa mắc bệnh

Trẻ sơ sinh và người trưởng thành chưa có kháng thể cần tiêm vaccine viêm gan B để phòng ngừa mắc bệnh

4.2. Dự phòng lây nhiễm từ mẹ sang con trong thai kỳ

Phụ nữ có kế hoạch mang thai nên xét nghiệm HBsAg để biết tình trạng nhiễm HBV. Nếu đã mắc bệnh, cần được theo dõi sát sao bởi bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm/gan mật và định kỳ kiểm tra nồng độ tải lượng virus (HBV-DNA), đánh giá chức năng gan.

Nếu tải lượng virus vượt ngưỡng nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kháng vi rút dự phòng trong giai đoạn nhất định để giảm thiểu tối đa khả năng lây truyền sang con.

Mẹ mắc viêm gan B được kiểm soát nồng độ tải lượng virus hiệu quả có thể giảm tối đa nguy cơ lây truyền sang con

Mẹ mắc viêm gan B được kiểm soát nồng độ tải lượng virus hiệu quả có thể giảm tối đa nguy cơ lây truyền sang con

4.3. Tránh tiếp xúc với máu và dịch cơ thể

Để giảm nguy cơ lây nhiễm trong gia đình và cộng đồng, cần hết sức lưu ý:

  • Không dùng chung các vật dụng có thể dính máu.
  • Chọn cơ sở y tế, nha khoa, xăm mình, châm cứu đảm bảo tiệt trùng dụng cụ.
  • Sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục.
  • Đeo găng tay khi xử lý máu, băng gạc hoặc vết thương hở.
  • Rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với máu; xử lý vật dụng dính máu bằng dung dịch khử khuẩn phù hợp.
  • Không hiến máu hoặc hiến tạng khi đang nhiễm HBV theo quy định y tế.

4.4. Tầm soát, điều trị và theo dõi định kỳ

Người đã nhiễm HBV cần được theo dõi định kỳ để đánh giá chức năng gan, tải lượng virus, tình trạng xơ gan và nguy cơ ung thư gan. Tuân thủ điều trị kháng virus khi có chỉ định, giúp ức chế virus, giảm viêm gan và giảm nguy cơ biến chứng.

Tầm soát định kỳ khi thuộc nhóm có nguy cơ giúp phát hiện sớm và kiểm soát virus HBV kịp thời

Tầm soát định kỳ khi thuộc nhóm có nguy cơ giúp phát hiện sớm và kiểm soát virus HBV kịp thời

Người chưa nhiễm bệnh nên khám sức khỏe định kỳ hàng năm (ít nhất 1 lần/năm) hoặc thăm khám sớm khi có các triệu chứng nghi ngờ tổn thương gan như vàng da, vàng mắt, mệt mỏi kéo dài, đau tức hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu. Đặc biệt, nếu trong gia đình có người mắc viêm gan B, nên xét nghiệm HBsAg, anti-HBs và anti-HBc theo tư vấn của bác sĩ.

Như vậy, câu trả lời cho “Viêm gan B có di truyền không?” chính là đây hoàn toàn không phải bệnh di truyền. Việc hiểu đúng bản chất bệnh giúp chúng ta loại bỏ nỗi lo lắng, chú trọng vào việc chủ động phòng ngừa bệnh để từ đó bảo vệ an toàn và duy trì một cuộc sống khỏe mạnh cho bản thân, gia đình và đặc biệt là thế hệ tương lai.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

  • Hotline: 0975.576.376
  • Địa chỉ: TT20-21-22-23, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
  • Fanpage: MSC International Clinic Vietnam
  • Website: www.mscclinic.vn

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và cung cấp thông tin. Đây không phải là tư vấn y tế chuyên nghiệp và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý áp dụng phương pháp điều trị khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Chia sẻ:

Chi tiết dịch vụ

Tìm hiểu thêm

Các dịch vụ khác

Các chuyên khoa

Tab 1
Tab 2
Tab 3

Bài viết liên quan

Hiểu đúng về gan nhiễm mỡ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong tế bào gan, thường liên quan đến rối...


Các bệnh về gan thường gặp: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa

Gan là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như thải độc, chuyển hóa chất dinh dưỡng, sản...


Viêm gan E là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

Viêm gan E là bệnh ít được nhắc đến hơn viêm gan B hay C. Vì vậy, khi được bác...


Chụp MRI não cho biết những gì?

Não bộ là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng của cơ thể, vì vậy việc phát hiện...


ALT trong xét nghiệm máu là gì? Chỉ số ALT bao nhiêu là bình thường?

Nhiều người nhận phiếu kết quả xét nghiệm máu và thấy dòng “ALT” in đậm, nhưng không biết con số...


Viêm gan B thể hoạt động: Nguyên nhân, dấu hiệu và hướng xử lý

Viêm gan B thể hoạt động là tình trạng virus HBV đang nhân lên và gây tổn thương gan, làm...


Tổn thương gan có hồi phục được không? Dấu hiệu và cách xử trí

Tổn thương gan là tình trạng khá phổ biến nhưng thường diễn tiến âm thầm, khiến nhiều người không nhận...


Viêm gan cấp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Viêm gan cấp là tình trạng viêm và tổn thương tế bào gan xuất hiện trong thời gian ngắn, có...


Xét nghiệm viêm gan C: Các loại xét nghiệm, ý nghĩa kết quả và lưu ý

Xét nghiệm viêm gan C là phương pháp giúp phát hiện tình trạng nhiễm virus viêm gan C và hỗ...


Xem thêm
bác sĩ hiển thị footer
Để lại nhu cầu khám
Chọn ngày khám
Đặt lịch ngay
Hướng dẫn thăm khám