Các phương pháp xử lý khi gặp chấn thương trong thể thao

Chấn thương là điều khó tránh khỏi khi tham gia các hoạt động thể thao, đặc biệt ở những môn đòi hỏi vận động mạnh như bóng đá, bóng rổ, điền kinh hay tennis. Một số chấn thương có thể nhẹ và tự hồi phục, nhưng cũng có trường hợp nghiêm trọng nếu không được xử lý đúng cách có thể dẫn đến biến chứng lâu dài. Hiểu rõ cách nhận diện và phương pháp xử lý khi gặp chấn thương sẽ giúp người chơi thể thao nhanh chóng phục hồi và tránh nguy cơ tái phát.

Sau đây là các phương pháp xử lý khi gặp chấn thương phổ biến khi chơi thể thao. Bạn cũng có thể áp dụng khi gặp các chấn thương tương tự khác trong đời sống như tai nạn, ngã,…

1. Phương pháp sơ cứu chấn thương: Nguyên tắc R.I.C.E

Khi gặp chấn thương, điều quan trọng nhất ngay từ đầu là can thiệp kịp thời để hạn chế tổn thương lan rộng. Phương pháp sơ cứu phổ biến nhất được áp dụng trong hầu hết các trường hợp là nguyên tắc R.I.C.E:

• Rest (Nghỉ ngơi): Ngừng ngay các hoạt động gây áp lực lên vùng bị thương để tránh tổn thương nặng hơn.
• Ice (Chườm đá): Chườm lạnh trong 15–20 phút mỗi lần, lặp lại 3–4 lần/ngày để giảm sưng và đau.
• Compression (Băng ép): Dùng băng thun hoặc băng cố định để hạn chế sưng và hỗ trợ khu vực tổn thương.
• Elevation (Kê cao): Nâng cao vùng bị thương khi nghỉ ngơi để giảm sưng và thúc đẩy tuần hoàn máu.

Phương pháp sơ cứu khi gặp chấn thương R.I.C.E

2. Các loại chấn thương thường gặp và cách xử lý

2.1. Bong gân và giãn dây chằng

Bong gân và giãn dây chằng là loại chấn thương chân khi bóng đá phổ biến nhất. Bong gân là tình trạng tổn thương dây chằng do bị kéo giãn quá mức hoặc rách một phần/toàn bộ, thường xảy ra do xoay người đột ngột, tiếp đất sai tư thế hoặc va chạm mạnh. Trong khi đó, giãn dây chằng là một dạng nhẹ hơn của bong gân, khi dây chằng chỉ bị kéo giãn nhưng không rách.

• Để xử lý tình trạng này, đầu tiên người bệnh cần áp dụng nguyên tắc R.I.C.E ngay lập tức.
• Sau khi cố định vị trí tổn thương, nếu đau nhiều, sưng to hoặc mất khả năng vận động, người bệnh cần đi khám để kiểm tra mức độ tổn thương và có hướng điều trị phù hợp.

2.2. Rách sụn chêm

Sụn chêm là bộ phận giúp khớp gối hấp thụ lực và ổn định vận động. Rách sụn chêm có thể xảy ra ở nhiều mức độ: từ rách nhỏ (chỉ gây đau nhẹ) đến rách lớn (gây kẹt khớp, hạn chế vận động).

• Sau khi chấn thương sụn chêm, người bệnh cần được nghỉ ngơi, chườm lạnh, dùng thuốc giảm đau khi cần thiết.
• Vết rách nhỏ có thể được điều trị bảo tồn bằng vật lý trị liệu.
• Trong trường hợp nặng, cần phẫu thuật nội soi để khâu hoặc loại bỏ phần sụn bị tổn thương.

»» Tìm hiểu thêm: Đứt dây chằng vai: Nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và phòng tránh

Phương pháp xử lý khi gặp chấn thương rách sụn chêm 

2.3. Trật khớp

Trật khớp là tình trạng các đầu xương bị lệch khỏi vị trí ban đầu do va chạm mạnh hoặc sai tư thế. Trật khớp có thể chia thành trật một phần (bán trật) hoặc trật hoàn toàn (các đầu xương không còn tiếp xúc nhau).

• Nguyên tắc khi xử lý trật khớp là không tự ý nắn chỉnh khớp, tránh làm tổn thương nặng hơn.
• Người bệnh cần được cố định khớp và đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ can thiệp nắn chỉnh.
• Sau đó, người bệnh có thể được hướng dẫn các bài tập phục hồi chức năng để tránh mất ổn định khớp.

2.4. Gãy xương, rạn xương

Gãy xương, rạn xương là chấn thương nghiêm trọng trong thể thao, biểu hiện thông qua tình trạng đau dữ dội, sưng tấy, biến dạng xương hoặc mất khả năng vận động. Xử lý gãy xương, rạn xương đòi hỏi sự nhanh chóng và chính xác cao.

• Người bệnh cần cố định vùng bị thương bằng nẹp hoặc băng trước khi di chuyển đến bệnh viện.
• Sau khi xác định tổn thương, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị thích hợp, bao gồm bó bột hoặc phẫu thuật cố định bằng đinh, nẹp kim loại tùy theo mức độ nghiêm trọng.

»» Xem thêm: Phục hồi sau gãy xương bàn chân: Lưu ý quan trọng từ chuyên gia

Phim Xquang thể hiện chấn thương gãy xương chày

2.5. Viêm cân gan chân

Viêm cân gan chân thường gặp ở những người chạy nhiều, xảy ra khi mô liên kết ở lòng bàn chân bị viêm. Cảm giác đau thường xuất hiện ở gót chân, đặc biệt vào buổi sáng.

• Người bị viêm cân gan chân cần được nghỉ ngơi, giảm tải các hoạt động gây áp lực lên bàn chân.
• Tùy theo mức độ viêm mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị như sử dụng miếng lót hỗ trợ vòm chân, tập vật lý trị liệu, thực hiện các bài tập kéo giãn cân gan chân để giảm áp lực,…

2.6. Viêm gân Achilles

Gân Achilles nằm ở mặt sau gót chân, dễ bị viêm khi vận động quá mức. Người bệnh có thể cảm thấy đau khi chạy hoặc nhảy.

• Điều trị viêm gân Achilles không quá phức tạp, người bệnh cần nghỉ ngơi, chườm đá tránh vận động mạnh, tham khảo ý kiến bác sĩ về việc dùng thuốc kháng viêm và thực hiện bài tập kéo giãn để giúp gân hồi phục.

»» Có thể bạn chưa biết: Cách xử lý những chấn thương chân khi đá bóng dễ gặp phải 

Phương pháp xử lý khi gặp chấn thương viêm gân Achilles không quá phức tạp

2.7. Đau thắt lưng cột sống

Đau thắt lưng có thể do căng cơ, sai tư thế khi chơi thể thao hoặc từ các tổn thương tích tụ từ trước tại vị trí này.

• Khi cảm nhận thấy cơn đau thắt lưng cột sống, điều người bệnh cần làm là nghỉ ngơi, tránh mang vác nặng hoặc xoay người đột ngột.
• Chườm nóng/lạnh để giảm đau và căng cơ.
• Kết hợp vật lý trị liệu và các bài tập tăng cường cơ lưng.

3. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Không phải tất cả chấn thương trong thể thao đều cần can thiệp y tế ngay lập tức, nhưng có một số dấu hiệu cảnh báo cho thấy chấn thương nghiêm trọng hơn và cần được bác sĩ thăm khám. Người bệnh nên đi khám bác sĩ nếu gặp các tình trạng sau:

• Cơn đau kéo dài hoặc ngày càng tăng.
• Sưng, bầm tím nhiều hoặc khớp bị biến dạng
• Không thể chịu lực lên chân hoặc khớp
• Khớp lỏng lẻo, mất vững, cử động khó khăn
• Đau lan xuống các vùng khác của cơ thể
• Chấn thương không cải thiện dù đã tự điều trị

Việc đi khám sớm giúp phát hiện và điều trị chấn thương kịp thời, tránh để lại di chứng lâu dài hoặc biến chứng nguy hiểm.

BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn MSC Clinic khám và điều trị chấn thương cho bệnh nhân

4. Xử lý và điều trị khi gặp chấn thương tại MSC Clinic

Nếu bạn gặp chấn thương khi chơi thể thao và có các triệu chứng như đau kéo dài, sưng viêm, hạn chế vận động hoặc tái phát chấn thương nhiều lần, hãy đến với MSC Clinic tại địa chỉ số 204 Nguyễn Tuân – Thanh Xuân – Hà Nội để được hướng dẫn xử lý kịp thời.

Tại MSC Clinic, bệnh nhân chấn thương sẽ được thăm khám và điều trị chuyên sâu, nhanh chóng, đảm bảo hiệu quả cao và bền vững:

• Thăm khám kịp thời, chẩn đoán chính xác bởi đội ngũ bác sĩ đầu ngành:

 Ngay khi đến MSC Clinic, bạn sẽ được tiếp nhận nhanh chóng và thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp giàu kinh nghiệm, trong đó có BSCKII. Trần Trọng Thắng (nguyên Giám đốc BV Phục hồi chức năng Hà Nội) và ThS.BS Nguyễn Trần Trung (Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, BV E). Các bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng chấn thương thông qua thăm khám lâm sáng và sử dụng các phương pháp chẩn đoán hiện đại như siêu âm cơ xương khớp, X-quang, MRI (nếu cần).

»» Mời bạn đọc thêm: MSC Clinic: Phòng khám chấn thương thể thao uy tín tại Hà Nội

Bệnh nhân thăm khám cận lâm sàng, chụp X-quang để xác định mức độ tổn thương tại MSC Clinic

• Phác đồ điều trị cá nhân hóa, phù hợp với tình trạng bệnh:

Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhất với tình trạng và nhu cầu vận động của bệnh nhân. Tại MSC Clinic, bệnh nhân được ưu tiên điều trị bằng phương pháp điều trị bảo tồn, ứng dụng y học tái tạo kết hợp với vật lý trị liệu và phục hồi chức năng. Các phương pháp xâm lấn tối thiểu giúp rút ngắn thời gian hồi phục, nhanh chóng lấy lại độ linh hoạt của xương khớp, giảm thiểu nguy cơ phẫu thuật và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát chấn thương.

• Chăm sóc tận tình bởi đội ngũ bác sĩ cá nhân

Mỗi bệnh nhân tại MSC Clinic đều có bác sĩ chăm sóc riêng, theo sát từng giai đoạn hồi phục. Toàn bộ quá trình trước, trong và sau điều trị, bệnh nhân sẽ được hướng dẫn, giải đáp mọi thắc mắc 24/7.

•  Cơ sở vật chất hiện đại, dịch vụ chuẩn 5 sao

Hệ thống máy móc chẩn đoán và điều trị tại MSC Clinic được đầu tư đồng bộ, nhập khẩu trực tiếp từ những nước dẫn đầu về công nghệ như Đức, Nhật Bản, Pháp,… giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng chấn thương và đưa ra phác đồ tối ưu. 

ThS.BS Nguyễn Trần Trung (Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, BV E) tư vấn phương pháp xử lý khi gặp chấn thương cho người chơi thể thao

• Hàng ngàn khách hàng đã phục hồi thành công tại MSC Clinic

Rất nhiều vận động viên và người chơi thể thao đã lựa chọn MSC Clinic để điều trị chấn thương. Trong đó có thể kể đến như VĐV Hùng Hải – hồi phục hoàn toàn sau chấn thương nghiêm trọng tại giải chạy Doi Inthanon Thailand, Nguyễn Tiến Chung – điều trị đứt dây chằng chéo trước mà không cần phẫu thuật, anh Đỗ Hoàng Việt – chấn thương khớp vai.

Chia sẻ của anh Đỗ Hoàng Việt về hiệu quả điều trị chấn thương khớp vai sau khi chơi cầu lông

5. Cách phòng tránh chấn thương trong thể thao

Chấn thương có thể xảy ra với bất kỳ ai khi chơi thể thao, nhưng chúng ta có thể giảm thiểu nguy cơ bằng cách áp dụng những biện pháp phòng tránh sau:

• • Khởi động kỹ trước khi chơi thể thao: khởi động làm nóng tất cả các khớp, đặc biệt là các khớp lớn như gối, vai, cổ chân, cẳng tay; kéo giãn cơ; thực hiện động tác mô phỏng chuyển động của môn thể thao bạn chơi.
  • Rèn luyện thể lực và sức bền: Duy trì chế độ tập luyện đều đặn, tránh tập luyện quá sức trong thời gian ngắn.
  • Sử dụng trang bị bảo hộ phù hợp: Đi giày thể thao đúng loại và vừa vặn với bàn chân;  sử dụng băng bảo vệ khớp gối, cổ chân hoặc găng tay; các môn như xe đạp, trượt ván,… cần đội mũ bảo hiểm và đồ bảo hộ thích hợp.
  • Tập kỹ thuật đúng cách: Học và thực hành đúng kỹ thuật là yếu tố quan trọng để tránh chấn thương. Nếu thực hiện sai tư thế, bạn có thể gây áp lực không cần thiết lên khớp và dây chằng. Hãy tham khảo huấn luyện viên hoặc chuyên gia để chỉnh sửa kỹ thuật nếu cần.

• Nghỉ ngơi và phục hồi hợp lý: Khi có dấu hiệu đau nhức hay xuống sức, chúng ta cần dừng lại các hoạt động thể thao và nghỉ ngơi. Bên cạnh đó, sau mỗi buổi tập, cơ thể cũng cần nghỉ ngơi để phục hồi.

• Nếu cơ bắp quá tải, có thể sử dụng phương pháp phục hồi như chườm đá, massage hoặc tắm nước ấm để thư giãn cơ bắp. Ngoài ra, dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi sau khi chơi thể thao. Tăng cường dinh dưỡng với thực đơn đa dạng, giàu protein, canxi và vitamin D là cách để tái tạo năng lượng và sức bền của xương khớp.

Chấn thương trong thể thao là điều không ai mong muốn, nhưng nếu chẳng may gặp phải, việc áp dụng phương pháp xử lý khi gặp chấn thương đúng cách sẽ giúp giảm thiểu tổn thương và rút ngắn thời gian hồi phục. Từ các biện pháp sơ cứu ban đầu đến điều trị chuyên sâu, mỗi bước đều đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe xương khớp và duy trì khả năng vận động lâu dài.

Nếu bạn đang gặp phải chấn thương hoặc có dấu hiệu đau nhức, hạn chế vận động, hãy liên hệ ngay MSC Clinic để được tư vấn và đặt lịch khám. Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng các phương pháp điều trị tiên tiến tại MSC sẽ giúp bạn phục hồi nhanh chóng và trở lại với niềm đam mê thể thao một cách an toàn nhất.

PHÒNG KHÁM ĐA KHOA MSC

• Hotline: 0975 576 376
• Địa chỉ: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội
• Fanpage: https://www.facebook.com/mscclinicvn     
• Website: https://mscclinic.vn/