Các khớp nào thường bị bong gân? Dấu hiệu và phòng ngừa

Các khớp nào thường bị bong gân thì thường là cổ chân, cổ tay, đầu gối và các khớp ngón tay, đặc biệt khi vận động mạnh, chơi thể thao hoặc gặp chấn thương bất ngờ. Bong gân thường gây đau tại khớp tổn thương, sưng tấy, xuất hiện vết bầm tím, hạn chế vận động; một số trường hợp có thể cảm thấy khớp không ổn định hoặc nghe thấy tiếng bất thường khi cử động. Để giảm nguy cơ bong gân, mỗi người nên duy trì tập luyện phù hợp, khởi động kỹ trước khi vận động, lựa chọn giày dép phù hợp, chú ý kỹ thuật khi tập luyện và dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý để cơ thể phục hồi. Khi khớp đau, sưng hoặc khó vận động sau chấn thương, thăm khám sớm giúp đánh giá đúng mức độ tổn thương và có hướng chăm sóc phù hợp. Cùng MSC Clinic tìm hiểu các khớp nào thường bị bong gân, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả qua bài viết dưới đây.

Các khớp nào thường bị bong gân? Dấu hiệu và cách phòng ngừa như thế nào?

1. Bong gân là tình trạng gì?

Dây chằng là những dải mô liên kết chắc khỏe có vai trò nối các xương lại với nhau, giúp giữ cho khớp ổn định và kiểm soát phạm vi chuyển động, tránh tình trạng khớp bị lệch hoặc di chuyển quá mức. Bong gân xảy ra khi một khớp bị xoắn, vặn đột ngột hay chịu lực tác động vượt quá khả năng chịu đựng của dây chằng, như trong lúc chơi thể thao, vận động sai tư thế, lao động hoặc sinh hoạt hằng ngày. Tùy vào mức độ tổn thương, bong gân có thể chỉ khiến dây chằng bị căng giãn nhẹ hoặc nghiêm trọng hơn là rách một phần, thậm chí đứt hoàn toàn.

Bong gân ở khớp cổ chân – Một trong các khớp thường bị bong gân

Tình trạng bong gân có thể khác nhau, phụ thuộc vào vị trí tổn thương và tình trạng của dây chằng sau chấn thương. Những trường hợp nhẹ có thể hồi phục sau một thời gian nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách, trong khi các trường hợp nặng hơn có thể gây đau kéo dài, ảnh hưởng đến sự ổn định của khớp và khả năng vận động nếu không được điều trị phù hợp.

2. Các khớp nào thường bị bong gân?

Bất kỳ khớp nào được hỗ trợ bởi dây chằng đều có khả năng bị bong gân khi chịu tác động mạnh, chuyển động đột ngột hoặc vượt quá phạm vi vận động bình thường. Tuy nhiên, một số khớp có nguy cơ ảnh hưởng đến gân cao hơn do thường xuyên phải chịu lực và tham gia vào nhiều hoạt động hằng ngày.

Vị trí các khớp thường bị bong gân

2.1. Khớp cổ chân

Trong số các khớp nào thường bị bong gân, khớp cổ chân là một trong những vị trí dễ tổn thương nhất, xảy ra khi bàn chân bị lật, xoay hoặc tiếp đất sai tư thế. Bong gân cổ chân thường gặp ở người chơi thể thao, chạy bộ hoặc di chuyển trên địa hình không bằng phẳng.

2.2. Khớp cổ tay

Bong gân cổ tay thường xảy ra sau những cú ngã chống tay, va chạm hoặc khi cổ tay bị uốn cong quá mức, khiến dây chằng quanh khớp bị kéo căng hoặc tổn thương.

2.3. Khớp đầu gối

Khớp gối có nhiều dây chằng quan trọng giúp duy trì sự ổn định. Các động tác xoay người đột ngột, đổi hướng nhanh hoặc va chạm khi chơi thể thao có thể làm tổn thương các dây chằng này, nên dẫn đến bong gân đầu gối.

2.4. Khớp ngón tay

Các khớp ngón tay dễ bị bong gân do va đập, kẹt ngón hoặc chịu lực mạnh trong sinh hoạt, lao động và chơi thể thao. Đặc biệt là ngón tay cái, do đóng vai trò quan trọng trong việc cầm nắm và vận động bàn tay, nên có thể bị bong gân ngón tay khi bẻ cong quá mức hoặc chịu tác động trực tiếp.

3. Dấu hiệu nhận biết các khớp thường bị bong gân

Dấu hiệu bong gân có thể khác nhau tùy vào vị trí bị tổn thương và mức độ nghiêm trọng của chấn thương. Các biểu hiện điển hình thường gặp là:

• Đau tại khớp bị tổn thương: Cơn đau có thể xuất hiện ngay sau chấn thương, thường rõ rệt hơn khi vận động, chạm vào vùng bị thương hoặc cố gắng chịu lực lên khớp.
• Sưng tấy quanh khớp: Xung quanh các khớp bị bong gân có thể sưng lên do phản ứng viêm của cơ thể sau khi dây chằng tổn thương.
• Xuất hiện các vết bầm tím: Tình trạng này xảy ra do các mạch máu nhỏ quanh khu vực tổn thương bị ảnh hưởng, thường xuất hiện sau vài giờ hoặc vài ngày.
• Hạn chế khả năng vận động: Người bị bong gân ở các khớp có thể gặp khó khăn khi cử động, giảm khả năng di chuyển hoặc không thể thực hiện các hoạt động bình thường như trước.
• Cảm giác khớp không ổn định: Trong một số trường hợp, khớp bị bong gân có thể cảm thấy yếu, không vững hoặc khó chịu khi đứng, đi lại hay sử dụng khớp.
• Âm thanh bất thường khi chấn thương xảy ra: Một số người có thể nghe hoặc cảm nhận tiếng “rắc” tại thời điểm bị thương. Đây có thể là dấu hiệu dây chằng bị tổn thương nghiêm trọng hơn.

Khớp ngón tay bị bong gân và sưng đau do chịu lực mạnh

4. Biện pháp phòng tránh bong gân ở các khớp

Bong gân diễn ra khi dây chằng bị kéo căng quá mức hoặc chịu tác động đột ngột trong quá trình vận động. Tuy nhiên, bạn có thể giảm nguy cơ gặp phải chấn thương này bằng cách chăm sóc khớp đúng cách và xây dựng thói quen vận động an toàn:

• Duy trì tập luyện thường xuyên để tăng sức mạnh cho cơ bắp, giúp các khớp được nâng đỡ tốt hơn và giảm áp lực lên dây chằng.
• Luôn khởi động trước khi vận động hoặc chơi thể thao, đồng thời giãn cơ sau khi tập để cơ thể thích nghi tốt hơn với cường độ vận động.

Khởi động trước và giãn cơ sau khi hoạt động thể thao để phòng tránh các khớp bị bong gân

• Lựa chọn giày dép phù hợp với từng hoạt động, đặc biệt khi chạy bộ hoặc chơi các môn thể thao có nhiều động tác đổi hướng.
• Cẩn thận khi di chuyển trên bề mặt trơn trượt, gồ ghề để tránh các tình huống xoắn, vặn khớp đột ngột.
• Nghỉ ngơi hợp lý, tránh tập luyện quá sức hoặc tiếp tục vận động khi khớp đang có dấu hiệu đau, mỏi.

5. Khám và điều trị bong gân tại MSC Clinic

Tình trạng bong gân nếu không được xử lý đúng cách có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày của người bệnh. Tùy vào vị trí tổn thương và mức độ nghiêm trọng, thời gian hồi phục ở mỗi người sẽ khác nhau.

Đối với trường hợp bong gân nhẹ hoặc chưa có biến chứng, MSC Clinic ưu tiên phương pháp điều trị bảo tồn kết hợp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng cá nhân hóa. Các bài tập được thiết kế phù hợp với từng vị trí tổn thương, giúp bệnh nhân:

• Giảm đau, giảm sưng viêm và cải thiện khả năng vận động của khớp.
• Tăng cường sức mạnh của nhóm cơ hỗ trợ, giúp khớp ổn định hơn.
• Phục hồi chức năng dây chằng, giảm nguy cơ tái bong gân.

BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn MSC Clinic trực tiếp khám cho bệnh nhân

Đội ngũ điều dưỡng, kỹ thuật viên được đào tạo bài bản sẽ phối hợp theo dõi và hỗ trợ người bệnh trong suốt quá trình thăm khám và điều trị. Việc tập luyện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ và kỹ thuật viên giúp người bệnh phục hồi đúng cách, tránh tình trạng đau kéo dài hoặc hạn chế vận động sau chấn thương.

Trong trường hợp các khớp bị bong gân kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc xuất hiện tổn thương mô mềm như viêm gân, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp y học tái tạo nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi. Các phương pháp này được bác sĩ đánh giá và chỉ định dựa trên tình trạng cụ thể của từng người bệnh, nhằm tối ưu hiệu quả điều trị.

• Tiêm PRP (huyết tương giàu tiểu cầu): Sử dụng các yếu tố tăng trưởng từ chính máu của người bệnh để hỗ trợ tái tạo mô gân, dây chằng, giảm viêm và thúc đẩy quá trình hồi phục
• Huyết tương tăng trưởng nội sinh: Bổ sung các yếu tố tăng trưởng nội sinh giúp hỗ trợ sửa chữa mô tổn thương, đặc biệt trong những trường hợp khả năng phục hồi mô giảm.

Bác sĩ thực hiện tiêm PRP – Phương pháp hỗ trợ điều trị cho bong gân khớp cổ chân

Tại MSC Clinic, người bệnh được trực tiếp thăm khám và theo dõi bởi đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp giàu kinh nghiệm:

• BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn phòng khám, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội.
• ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E.
• TS.BS Trần Nam Chung – Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Đại học Y Dược, ĐHQGHN (cơ sở Linh Đàm).
• TS.BS.TTƯT Hữu Thị Chung – Nguyên Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E.
• BSCKII Nguyễn Đức Hiếu – Từng công tác tại Bệnh viện Đại học Y, Bệnh viện Thanh Oai, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc.

Với quy trình thăm khám bài bản và phác đồ điều trị cá nhân hóa, MSC Clinic hướng đến mục tiêu giúp người bệnh giảm đau, phục hồi vận động và duy trì sự ổn định của khớp lâu dài.

Runner Hùng Hải lựa chọn đồng hành cùng MSC Clinic sau khi bị bong gân ở khớp cổ chân tại giải chạy

Các khớp nào thường bị bong gân là vấn đề nhiều người quan tâm khi gặp chấn thương. Người bệnh không nên chủ quan, bởi nếu không được điều trị đúng cách có thể ảnh hưởng đến chức năng khớp về lâu dài. Liên hệ MSC Clinic để được bác sĩ đánh giá tình trạng các khớp bị bong gân và tư vấn phương án điều trị phù hợp, giúp phục hồi an toàn và hiệu quả.