Đứt dây chằng chéo sau nguy hiểm hơn bạn nghĩ: Cách điều trị và phòng ngừa tái phát 

Bạn có đang cảm thấy khớp gối đau nhức, lỏng lẻo sau một chấn thương? Rất có thể bạn đã bị đứt dây chằng chéo sau – một chấn thương cần được điều trị kịp thời. Đứt dây chằng chéo sau có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng cách. Tại Phòng khám Đa khoa MSC, với đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp hàng đầu và trang thiết bị hiện đại, chúng tôi sẽ giúp bạn giải quyết dứt điểm nỗi lo này.

Đứt dây chằng chéo sau đầu gối tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe

1. Dây chằng chéo sau là gì? Tầm quan trọng của dây chằng chéo sau

Xương vùng khớp gối được liên kết với nhau thông qua hệ thống dây chằng phức tạp. Bao gồm:

• Hệ thống dây chằng bên: dây chằng bên trong và ngoài khớp gối. 
• Hệ thống dây chằng chéo: dây chằng chéo trước và dây chằng chéo sau bên trong khớp gối.

Trong đó, dây chằng chéo sau nằm ở phía sau đầu gối, ở vị trí trung tâm của khớp gối, nối liền giữa xương đùi và xương chày. Dây chằng chéo sau có cấu tạo gồm hai bó sợi dày, chạy từ trước ra sau.

Vị trí dây chằng chéo sau 

Vai trò quan trọng của dây chằng chéo sau là ngăn cản xương chày bị trượt ra phía sau so với xương đùi, đặc biệt khi gối ở tư thế gập. Mặc dù dây chằng chéo sau khỏe hơn dây chằng chéo trước nhưng nó vẫn rất dễ bị tổn thương do các tác động mạnh. Khi bị đứt dây chằng chéo sau, khớp gối sẽ trở nên lỏng lẻo, gây mất ổn định và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động của người bệnh.

Đứt dây chằng chéo sau đầu gối khiến khớp gối trở nên lỏng lẻo, ảnh hưởng khả năng vận động 

2. Nguyên nhân – Triệu chứng đứt dây chằng chéo sau

2.1. Nguyên nhân đứt dây chằng chéo sau

Chấn thương đứt dây chằng chéo sau đầu gối thường xảy ra do một lực tác động rất mạnh vào khớp gối trong các trường hợp như:

• Tai nạn giao thông: Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu. Khi đầu gối xảy ra va chạm mạnh, dân chằng rất dễ bị tổn thương.
• Chấn thương trong thể thao: Các môn thể thao có tính đối kháng cao như bóng đá, bóng rổ… hoặc đòi hỏi động tác sải chân rộng đột ngột như tennis, bóng chuyền… có nguy cơ cao gây chấn thương chân. Chấn thương thường xảy ra khi bạn ngã, đập mạnh đầu gối xuống đất trong tư thế gập hoặc khi có một lực tác động trực tiếp vào đầu gối.
• Duỗi gối quá mức: Dây chằng chéo sau có thể bị tổn thương khi đầu gối bị duỗi thẳng quá mức, ví dụ như khi tiếp đất không đúng cách sau một cú nhảy.

»» Xem thêm: Đứt dây chằng chéo: Nguyên nhân, phương pháp điều trị và phục hồi

Các tư thế khi chơi tennis làm tăng nguy cơ chấn thương đứt dây chằng chéo sau

2.2. Triệu chứng nhận biết đứt dây chằng chéo sau

Tình trạng đứt dây chằng chéo sau khớp gối thường kèm theo tổn thương của các dây chằng khác, sụn hoặc phá vỡ một phần xương bên dưới. Các triệu chứng thường được chia thành hai giai đoạn:

Triệu chứng cấp tính (ngay sau khi chấn thương):

• Đau vùng khớp gối: Cơn đau có thể từ nhẹ đến dữ dội, tùy thuộc vào mức độ đứt dây chằng chéo sau.
• Sưng tấy và bầm tím: Khớp gối sẽ sưng lên nhanh chóng do chảy máu trong khớp. Có thể xuất hiện các vết bầm tím xung quanh vùng bị thương.
• Hạn chế vận động: Người bệnh gặp khó khăn trong việc duỗi thẳng hoặc gập gối hoàn toàn.

Triệu chứng mạn tính (sau một thời gian):

• Đau dai dẳng: Tổn thương không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến các triệu chứng như đau và sưng nề kéo dài tại khớp gối, gây khó khăn trong việc gập duỗi gối và di chuyển.
• Cảm giác “lệch” gối: Người bệnh có thể cảm thấy khớp gối bị trượt hoặc sụp xuống khi di chuyển.

Nếu chỉ có đứt dây chằng chéo sau mà không có tổn thương các bộ phận khác của đầu gối, các triệu chứng có thể khó nhận ra. Bệnh nhân chỉ phát hiện ra khi cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn và khớp gối ngày càng không ổn định. Do đó, việc đi thăm khám sớm ngay khi thấy các dấu hiệu nghi ngờ là rất quan trọng để được chẩn đoán chính xác mức độ chấn thương.

Người bị đứt dây chằng chéo sau sẽ rất khó gập gối hoàn toàn

3. Chẩn đoán và phân loại mức độ đứt dây chằng chéo sau

3.1. Chẩn đoán

Khi nghi ngờ một người bị chấn thương đứt dây chằng chéo sau khớp gối, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng. Các nghiệm pháp đặc hiệu như nghiệm pháp ngăn kéo sau sẽ được thực hiện để kiểm tra độ vững của khớp gối. 

Để có chẩn đoán chính xác nhất, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như:

• Chụp X-quang: Để đánh giá tình trạng chấn thương dây chằng chéo sau, đồng thời phát hiện các mảnh xương bị gãy nếu có. Tư thế chụp X-quang của bạn có thể là đứng và gập gối 45 độ.
• Siêu âm: Được áp dụng để đánh giá tổn thương và tình trạng mạch máu ở khớp gối.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Hình ảnh MRI cho phép bác sĩ thấy rõ tình trạng của vết rách dây chằng chéo sau hoặc các tổn thương sụn, đứt các dây chằng khác, hình ảnh tràn dịch khớp hoặc bị tụ máu trong khớp gối. 
• Chụp cắt lớp vi tính (CT): Với các chấn thương dây chằng chéo sau mạn tính kèm theo các cơn đau tái phát, sưng tấy, mất vững… bác sĩ cần phải chụp cắt lớp xương đầu gối để tìm kiếm vị trí tổn thương.

Hình ảnh đứt dây chằng chéo sau trên MRI

3.2. Phân loại mức độ đứt dây chằng chéo sau

Dựa vào mức độ tổn thương của dây chằng chéo sau, chấn thương được phân loại thành 4 mức độ:

• Độ I: Dây chằng chéo bị rách một phần, khớp đầu gối vẫn được giữ vững.
• Độ II: Dây chằng bị rách một phần hoặc bán phần và gối lỏng hơn độ I.
• Độ III: Dây chằng chéo bị đứt hoàn toàn làm khớp gối trở nên lỏng lẻo, mất ổn định.
• Độ IV: Đây là trường hợp nghiêm trọng nhất khi dây chằng sau bị tổn thương cùng với một hoặc nhiều dây chằng khác ở đầu gối.

4. Biến chứng của đứt dây chằng chéo sau

Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, chấn thương đứt dây chằng chéo sau có thể dẫn tới các biến chứng như:

• Mất vững khớp gối: Dây chằng chéo sau có vai trò giữ vững khớp gối, ngăn xương chày trượt ra sau. Khi dây chằng bị đứt, chức năng này sẽ mất đi, khiến khớp gối trở nên lỏng lẻo. Tình trạng này gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt khi đi lại, lên xuống cầu thang hoặc thực hiện các động tác đòi hỏi sự linh hoạt của khớp gối.
• Thoái hóa sụn và khớp gối: Sự mất ổn định khớp gối kéo dài có thể dẫn đến tổn thương sụn và viêm khớp, gây đau đớn và hạn chế vận động, cuối cùng có thể dẫn đến thoái hóa khớp. 
• Tổn thương sụn chêm và dây chằng khác: Khi dây chằng chéo sau bị đứt, các cấu trúc khác của khớp gối phải “gồng gánh” thay. Điều này làm tăng nguy cơ tổn thương sụn chêm, dây chằng bên hoặc các dây chằng khác trong khớp gối, khiến tình trạng bệnh trở nên phức tạp hơn.
• Tàn phế và nguy cơ phẫu thuật thay khớp: Trong các trường hợp nặng, khi các tổn thương khớp gối nghiêm trọng, có thể dẫn đến mất chức năng vận động hoàn toàn và cần phải phẫu thuật thay khớp nhân tạo. 
• Teo cơ và yếu chân: Để hạn chế cơn đau, người bệnh thường có xu hướng hạn chế vận động chân bị chấn thương. Lâu dần sẽ khiến các cơ ở vùng đùi và cẳng chân bị teo nhỏ và yếu đi.
• Đau mạn tính và tràn dịch khớp: Khớp gối mất vững, kết hợp với các tổn thương thứ phát (sụn khớp, sụn chêm), gây ra những cơn đau dai dẳng, kéo dài. Tình trạng này có thể kèm theo tràn dịch khớp gối, khiến khớp bị sưng và đau nhiều hơn, đặc biệt sau khi vận động mạnh.

Đứt dây chằng chéo sau có thể dẫn tới biến chứng teo cơ, yếu chân

5. Phương pháp điều trị đứt dây chằng chéo sau

5.1. Điều trị bảo tồn 

Phương pháp này thường được áp dụng cho các trường hợp đứt dây chằng ở mức độ nhẹ (độ I, độ II) hoặc đứt bán phần. Khi đó, khớp gối vẫn còn vững và không có các tổn thương phối hợp khác.

Nguyên tắc R.I.C.E: 

Đây là phương pháp sơ cứu ban đầu rất quan trọng để giảm sưng và đau ngay sau khi bị đứt dây chằng chéo sau, gồm:

• R (Rest – Nghỉ ngơi): Hạn chế các hoạt động gây áp lực lên khớp gối.
• I (Ice – Chườm lạnh): Chườm đá lên vùng bị thương khoảng 15-20 phút mỗi lần, lặp lại nhiều lần trong ngày.
• C (Compression – Băng ép): Quấn băng thun quanh khớp gối để giảm sưng.
• E (Elevation – Kê cao): Kê chân bị thương cao hơn tim khi nằm nghỉ để máu lưu thông tốt hơn, giúp giảm sưng.

Xử lý chấn thương tức thời với nguyên tắc R.I.C.E

Dùng nẹp cố định: 

Sử dụng nẹp chuyên dụng để cố định khớp gối, ngăn chặn tình trạng di lệch ra sau của xương chày và bảo vệ dây chằng khỏi các tổn thương nặng hơn.

Vật lý trị liệu: 

Khi tình trạng sưng và đau đã giảm, các bài tập vật lý trị liệu sẽ giúp tăng cường sức mạnh cho các nhóm cơ xung quanh khớp gối. Tập luyện phù hợp giúp cải thiện phạm vi chuyển động và phục hồi chức năng của khớp gối. 

Bạn lưu ý các bài tập luyện cần có sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên có kinh nghiệm, tránh tự ý tập luyện có thể gây ra chấn thương.

Bài tập vật lý trị liệu cần có sự hướng dẫn của kỹ thuật viên có kinh nghiệm

5.2. Phẫu thuật

Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo sau thường được chỉ định trong một số trường hợp nặng hơn, chẳng hạn như:

• Đứt dây chằng toàn phần (độ III).
• Đứt dây chằng kèm theo tổn thương các dây chằng khác, sụn chêm hoặc các cấu trúc khác trong khớp gối.
• Khớp gối mất vững, lỏng lẻo nhiều và ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày.
• Bệnh nhân là vận động viên hoặc có nhu cầu vận động thể thao cường độ cao.

Phẫu thuật nội soi chữa đứt dây chằng chéo sau là phương pháp phổ biến nhất hiện nay. Bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ nội soi để quan sát và tái tạo dây chằng bị đứt. Dây chằng mới thường được lấy từ gân tự thân của người bệnh (như gân bánh chè, gân mác dài,…) hoặc gân từ người hiến. Sau phẫu thuật, bệnh nhân sẽ cần nghỉ dưỡng khoảng 5 ngày để phục hồi.

»» MSC Clinic giải đáp: Đứt dây chằng chéo trước có cần mổ không?

Phẫu thuật nội soi chữa đứt dây chằng sau được chỉ định trong các trường hợp nhất định

6. Phòng ngừa tái chấn thương đứt dây chằng chéo sau

Để phòng ngừa tái chấn thương dây chằng chéo sau, việc kết hợp giữa việc phục hồi chức năng đúng cách và duy trì sinh hoạt phù hợp là rất quan trọng. Dưới đây là các biện pháp hiệu quả bạn nên thực hiện:

Tập luyện phục hồi chức năng đúng cách

Đây là yếu tố tiên quyết. Dù bạn đang điều trị bảo tồn hay phẫu thuật, việc tuân thủ tuyệt đối chương trình vật lý trị liệu là bắt buộc. Một chương trình phục hồi chức năng được thiết kế riêng sẽ giúp bạn:

• Tăng cường sức mạnh cơ bắp
• Cải thiện sự thăng bằng và khả năng giữ vững
• Nâng cao phạm vi chuyển động của khớp gối

Điều quan trọng là chương trình phục hồi chức năng này cần được thiết kế đúng với tình trạng chấn thương và thể trạng của bạn.

Khởi động kỹ lưỡng trước khi tập luyện thể thao:

Trước khi bắt đầu bất kỳ hoạt động thể chất nào, hãy dành ít nhất 5-10 phút để khởi động. Làm “nóng” các cơ trước khi tập luyện không chỉ giúp bạn chơi linh hoạt hơn mà còn hạn chế đáng kể nguy cơ chấn thương.

Sử dụng dụng cụ hỗ trợ:

Khi quay trở lại các hoạt động thể thao, bạn có thể cân nhắc sử dụng nẹp gối chuyên dụng. Nẹp gối có thể mang lại cảm giác an toàn và hỗ trợ thêm cho khớp gối, đặc biệt trong giai đoạn đầu sau phục hồi.

Sử dụng nẹp cố định khớp gối hỗ trợ giai đoạn sau phục hồi 

Lắng nghe cơ thể:

Không nên cố gắng tập luyện hoặc chơi thể thao khi cảm thấy đau ở gối. Đau là dấu hiệu cảnh báo của cơ thể. Hãy nghỉ ngơi, chườm đá và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu nếu cơn đau kéo dài.

Tránh các hoạt động có rủi ro cao:

Hạn chế các động tác gây áp lực lớn lên khớp gối, như chạy xuống dốc mạnh hoặc các tư thế tiếp đất không cân bằng, đặc biệt là trong giai đoạn đầu phục hồi.

7. Điều trị đứt dây chằng chéo sau tại MSC Clinic

MSC Clinic ứng dụng y học hiện đại trong phác đồ điều trị và hồi phục đứt dây chằng chéo sau:

Liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu PRP: 

Là giải pháp nổi bật với ưu điểm an toàn, không kích ứng, đào thải nhờ được tách chiết từ máu tự thân. Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu vào vị trí khớp gối có dây chằng bị tổn thương sẽ giúp giảm đau và viêm nhanh chóng. Các yếu tố tăng trưởng sẽ kích thích tế bào tái tạo và tăng sinh, từ đó giúp dây chằng lành lại và khỏe hơn. 

»» Có thể bạn tìm kiếm: Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP bao lâu thì có kết quả?

Liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu PRP là phương pháp điều trị bảo tồn khi đứt dây chằng chéo sau không cần phẫu thuật

Với trường hợp đứt dây chằng chéo toàn phần cần phải phẫu thuật, liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu PRP đẩy nhanh tốc độ tái tạo mô, hình thành mạch máu mới và làm lành vết thương sau mổ.

Liệu pháp M-MSC Therapy: 

Với tổn thương giãn hoặc đứt dây chằng bán phần, phương pháp này giúp đẩy máu đi nuôi dưỡng dây chằng, làm liền sẹo, giảm thiểu các tổn thương thứ cấp do giãn dây chằng, ngăn ngừa phát sinh mô xơ hóa và giảm nguy cơ phẫu thuật.

Với các bệnh nhân sau phẫu thuật điều trị đứt dây chằng chéo sau, liệu pháp M-MSC Therapy kích thích khả năng tái tạo mô tự nhiên của cơ thể, giúp giảm viêm và các tác dụng phụ hậu phẫu. Từ đó, bệnh nhân được rút ngắn thời gian phục hồi và hạn chế nguy cơ tái phát tổn thương.

Đặc biệt các phương pháp kể trên sẽ được kết hợp tập vật lý trị liệu để giảm đau, viêm, lấy lại sức mạnh cơ bắp và phục hồi chức năng khớp gối tại MSC Clinic. Dựa vào mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe người bệnh, các bác sĩ sẽ thiết kế riêng bài tập phù hợp. Trong quá trình thực hành, chuyên gia vật lý trị liệu hoặc kỹ thuật viên được đào tạo bài sẽ bản trực tiếp hướng dẫn và theo dõi bệnh nhân.

Bệnh nhân được thực hành bài tập dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên kinh nghiệm

Đứt dây chằng chéo sau hoàn toàn có thể được điều trị hiệu quả nếu bạn hành động kịp thời. Đừng vì chủ quan mà đánh đổi sức khỏe lâu dài của khớp gối. 

Nếu bạn đang gặp phải những triệu chứng đáng lo ngại, hãy đến ngay MSC Clinic để được thăm khám và tư vấn chuyên sâu. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống máy móc hiện đại, chúng tôi cam kết mang đến phác đồ điều trị tối ưu, giúp bạn sớm phục hồi và trở lại cuộc sống năng động.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long