Đứt dây chằng chéo: Nguyên nhân, phương pháp điều trị và phục hồi

Đứt dây chằng chéo là một chấn thương nghiêm trọng ảnh hưởng đến sự ổn định của khớp gối, thường gặp ở người chơi thể thao hoặc gặp tai nạn. Nếu không xử trí kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến đau nhức kéo dài, hạn chế vận động và tăng nguy cơ thoái hóa khớp sớm. Việc điều trị phục hồi chức năng cũng rất quan trọng để giúp người bệnh duy trì và tăng cường chức năng khớp gối. Cùng MSC Clinic tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Đứt dây chằng chéo là tình trạng gì? 

Dây chằng là những dải mô cứng giúp liên kết các xương trong cơ thể người. Dây chằng chéo đóng vai trò cấu trúc quan trọng của khớp gối, bao gồm:

• Dây chằng chéo trước (ACL): Kết nối xương đùi và xương chày tại khớp gối, giúp kiểm soát chuyển động trước-sau của xương chày và ngăn không cho nó trượt quá mức về phía trước.
• Dây chằng chéo sau (PCL): Nằm phía sau dây chằng chéo trước, giúp ngăn xương chày trượt quá mức về phía sau so với xương đùi.

Dây chằng chéo trước và sau có nhiệm vụ giữ ổn định và linh hoạt cho khớp gối

Cả hai dây chằng này giao nhau theo hình chữ “X”, tạo sự ổn định cho khớp gối, hỗ trợ vận động linh hoạt và giữ vững khớp khi đi lại, chạy nhảy hay xoay người. Trường hợp đầu gối chịu áp lực lớn sẽ xảy ra tình trạng đứt dây chằng chéo và tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng sẽ được chia làm 3 cấp độ: độ 1, 2 là đứt bán phần, độ 3 là đứt toàn phần hay đứt hoàn toàn.

2. Dấu hiệu đứt dây chằng chéo

Tình trạng dây chằng chéo đứt rời có thể nhận biết thông qua các biểu hiện như:

• Âm thanh “lục cục” hoặc tiếng “rắc” tại đầu gối
• Cơn đau xuất hiện ngay lập tức sau chấn thương, đặc biệt là khi cố gắng đứng dậy hoặc di chuyển
• Vùng đầu gối sưng lên nhanh chóng do máu chảy vào khoang khớp 
• Cảm thấy khớp gối mất ổn định, không chắc chắn khi di chuyển, khó đứng vững
• Cứng khớp, khó co hoặc duỗi khớp như bình thường

»» Đọc thêm về: Đứt dây chằng bán phần

Triệu chứng sưng, đau, cứng khớp có thể cảm nhận được ngay sau khi dây chằng chéo bị đứt

3. Nguyên nhân gây đứt dây chằng chéo

Đứt dây chằng chéo thường xảy ra khi khớp gối chịu lực tác động mạnh trong các tình huống tập luyện thể thao, tai nạn giao thông, tai nạn lao động với các hoạt động như:

• Va chạm trực diện vào đầu gối
• Bất ngờ tăng tốc hoặc đổi hướng
• Té ngã, rơi đột ngột hoặc tiếp đất sai tư thế
• Dừng đột ngột khi đang vận động nhanh

Trường hợp rách dây chằng chéo nhưng không xử lý triệt để, vẫn tiếp tục hoạt động thể chất với cường độ cao cũng sẽ dẫn tới đứt dây chằng sau một vài năm.

Vận động viên thể thao là nhóm đối tượng dễ bị đứt dây chằng chéo 

Ngoài ra, một số yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ chấn thương dây chằng chéo bao gồm:

• Đặc điểm giải phẫu khớp gối, khác biệt về sức mạnh cơ bắp và ảnh hưởng của hormone khiến nữ giới dễ chịu tổn thương dây chằng hơn nam giới.
• Người cao tuổi có mô liên kết yếu dần theo thời gian.
• Người bị thoái hóa khớp gối, có tiền sử chấn thương khớp gối hoặc có cơ đùi yếu.
• Vận động sai tư thế, không sử dụng thiết bị bảo hộ hoặc tập luyện trên mặt phẳng không bằng phẳng.
• Đi giày dép quá chật hoặc quá rộng, ảnh hưởng đến việc di chuyển, vận động

4. Phương pháp xử trí đứt dây chằng chéo

4.1. Điều trị đứt dây chằng chéo đầu gối

Do dây chằng đã đứt không thể tự liền trở lại nên phẫu thuật chính là giải pháp xử trí tối ưu nhất, đặc biệt là với các vận động viên thể thao muốn quay trở lại tập luyện, thi đấu và hạn chế biến chứng thoái hóa khớp.

»» Có thể bạn chư biết: Giãn dây chằng đầu gối nên làm gì?

Phẫu thuật nội soi mang lại hiệu quả tái tạo dây chằng cao và không gây biến chứng 

Phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng là hình thức phẫu thuật phổ biến nhất, áp dụng cho cả tình trạng đứt dây chằng toàn phần và bán phần, với độ an toàn cao, giảm nguy cơ nhiễm trùng, ít đau và sẹo nhỏ. Phương pháp này sẽ thay thế dây chằng bị đứt bằng dây chằng khác cấu tạo từ gân tự thân được lấy từ gân bánh chè, gân mác dài, gân tứ đầu đùi… Người bệnh phục hồi nhanh và dây chằng duy trì độ vững chắc lâu dài.

4.2. Phục hồi chức năng sau phẫu thuật đứt dây chằng chéo

– Tập phục hồi chức năng theo giai đoạn

Thông thường sẽ mất ít nhất 9 tháng để hồi phục sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo. Trong thời gian này, việc phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng giúp bệnh nhân nhanh chóng lấy lại khả năng vận động cho khớp gối.

Tập phục hồi chức năng cần có sự hướng dẫn, hỗ trợ của chuyên gia 

Việc tập luyện cần được thực hiện sớm ngay sau khi phẫu thuật nhằm đạt hiệu quả hỗ trợ người bệnh vận động trong biên độ bình thường, giảm sưng viêm, khôi phục sức mạnh gân, cơ, ngăn ngừa teo cơ cũng như cải thiện chức năng của dây chằng. Khi ở viện, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp hoặc chuyên viên vật lý trị liệu để thực hiện đúng kỹ thuật, tránh xảy ra chấn thương và tiếp tục duy trì tập luyện tại nhà. 

– Tiêm nội khớp

Tiêm nội khớp cũng là một phương pháp phổ biến được thực hiện sau phẫu thuật cơ xương khớp, giúp giảm đau, sưng viêm và phục hồi gân, cơ hiệu quả. MSC Clinic hiện áp dụng 2 liệu pháp y học tái tạo trong điều trị đứt dây chằng chéo gối:

»» MSC giải đáp: Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP bao lâu thì có kết quả?

Bệnh nhân tổn thương dây chằng tiêm PRP tại MSC Clinic

• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Sản phẩm PRP được tách chiết từ máu tự thân của người bệnh, dồi dào tiểu cầu và yếu tố tăng trưởng sẽ kích thích cơ chế tự chữa lành của cơ thể, giảm đau, sưng viêm, đẩy nhanh quá trình phục hồi mô tổn thương và tái tạo mô mới, giúp dây chằng tăng cường độ chắc khỏe và bám vào xương nhanh hơn. Liệu pháp này có độ an toàn cao, không gây kích ứng hay đào thải.
• M-MSC Therapy: Đây là phương pháp độc quyền của MSC Clinic, giúp tái tạo mạch máu để nuôi dưỡng, biệt hóa dây chằng chéo, làm liền sẹo và các tổn thương bao hoạt dịch nhanh chóng, giảm thiểu phát sinh mô xơ hóa, khôi phục đồng thời cấu trúc và chức năng khớp gối sau phẫu thuật. 

Anh Bùi Mạnh Quân – Founder The Bad God, Founder/Manager MSW Town – là một trường hợp điều trị phục hồi sau phẫu thuật dây chằng chéo thành công tại MSC Clinic. Từ tình trạng khớp gối lỏng lẻo như cụ ông 60 tuổi kéo dài suốt 9 năm, sau liệu trình y học tái tạo với liệu pháp M-MSC Therapy, anh Quân đã được dứt điểm các cơn đau và phù nề, khớp gối linh hoạt, trơn tru hơn, những tiếng “khục khục” trước đây biến mất hoàn toàn.

Xem chi tiết về hành trình phục hồi sau phẫu thuật đứt dây chằng chéo của anh Bùi Mạnh Quân

5. Tái tạo dây chằng tổn thương tại MSC Clinic

MSC Clinic là phòng khám cơ xương khớp có chất lượng dịch vụ và hiệu quả điều trị tương đương các bệnh viện đầu ngành, cung cấp lộ trình xử trí toàn diện, tối ưu cho các bệnh lý cơ xương khớp, bao gồm đứt dây chằng chéo, với thế mạnh về:

• Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm: Gồm BS.CKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc Chuyên môn tại Phòng khám Đa khoa MSC, Nguyên phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội với 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp; ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E; cùng đội ngũ cố vấn chuyên môn là các trưởng, phó khoa tại các bệnh viện cơ xương khớp tuyến đầu.
• Phác đồ điều trị tối ưu: MSC Clinic tiên phong ứng dụng y học tái tạo trong điều trị các tình trạng hư hỏng dây chằng chéo. Phác đồ cá nhân hóa được xây dựng theo từng giai đoạn cho mỗi bệnh nhân giúp khôi phục chức năng vận động toàn bộ khớp gối và không để lại di chứng.

Đội ngũ bác sĩ tại MSC Clinic là những chuyên gia cơ xương khớp dày dặn kinh nghiệm 

• Cơ sở vật chất tối tân: MSC Clinic sở hữu phòng tiêm nội khớp vô khuẩn theo tiêu chuẩn phòng phẫu thuật, đảm bảo an toàn cho người bệnh trong quá trình điều trị. Phòng phục hồi chức năng được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, nhập khẩu từ nước ngoài và đầy đủ các thiết bị hỗ trợ quá trình tập luyện.
• Dịch vụ chăm sóc 24/7 trước, trong và sau điều trị: Bệnh nhân được theo dõi chặt chẽ để đảm bảo kết quả tốt nhất, đồng thời nhận được sự hỗ trợ 24/7 từ đội ngũ bác sĩ.

Đứt dây chằng chéo không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nếu không được can thiệp đúng cách. Việc điều trị và phục hồi chức năng kịp thời giúp người bệnh khôi phục tốt hơn, giảm nguy cơ tái chấn thương. 

Khách hàng muốn tìm hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe xương khớp của bản thân cũng như phương pháp điều trị phù hợp, hãy liên hệ với MSC Clinic để được hỗ trợ: 

PHÒNG KHÁM ĐA KHOA MSC

• Hotline: 0975 576 376
• Địa chỉ: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội
• Fanpage: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• Website: https://mscclinic.vn/