Hội chứng ống cổ chân là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Hội chứng ống cổ chân là tình trạng dây thần kinh chày sau bị chèn ép khi đi qua ống cổ chân, gây đau, tê bì, nóng rát hoặc châm chích ở cổ chân và lòng bàn chân, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng đi lại nếu không được điều trị kịp thời. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chấn thương cổ chân, viêm gân, viêm bao hoạt dịch, u nang hoạt dịch, bàn chân bẹt, thoái hóa khớp hoặc các bệnh lý toàn thân như đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp. Tùy nguyên nhân và mức độ chèn ép, người bệnh có thể được điều trị bằng nghỉ ngơi, dùng thuốc, vật lý trị liệu, dụng cụ chỉnh hình, tiêm điều trị hoặc phẫu thuật giải ép khi cần thiết.

Trong bài viết dưới đây, MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ hội chứng ống cổ chân là gì, dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân gây bệnh cũng như các phương pháp điều trị hiện nay.

Hội chứng ống cổ chân là tình trạng dây thần kinh chày bị chèn ép tại vùng cổ chân, gây đau, tê hoặc nóng rát bàn chân

1. Hội chứng ống cổ chân là gì?

Hội chứng ống cổ chân là tình trạng dây thần kinh chày bị chèn ép khi đi qua ống cổ chân, gây đau, tê hoặc nóng rát lan xuống bàn chân và các ngón chân.

Ống cổ chân là một cấu trúc giải phẫu nằm ở mặt trong cổ chân, phía sau mắt cá trong. Ống cổ chân được tạo thành bởi mặt trong các xương cổ chân ở một phía và dải chằng cổ chân ở phía còn lại. Bên trong khu vực này chứa dây thần kinh chày, các gân cơ, mạch máu và được bao bọc bởi các cấu trúc mô mềm tạo thành một “đường hầm” tương đối hẹp.

Khi áp lực bên trong ống cổ chân tăng lên hoặc không gian này bị thu hẹp do tổn thương, viêm hoặc bất thường cấu trúc, dây thần kinh chày có thể bị chèn ép. Tình trạng này làm gián đoạn quá trình dẫn truyền tín hiệu thần kinh và gây ra các triệu chứng đặc trưng ở cổ chân và bàn chân.

Về cơ chế bệnh sinh, hội chứng ống cổ chân có nhiều điểm tương đồng với hội chứng ống cổ tay. Tuy nhiên, thay vì ảnh hưởng đến bàn tay, bệnh lý này tác động chủ yếu đến vùng cổ chân và bàn chân.

2. Dấu hiệu hội chứng ống cổ chân

Triệu chứng của hội chứng ống cổ chân có thể xuất hiện từ từ và tiến triển trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Đây cũng là lý do khiến nhiều người bệnh dễ nhầm lẫn với các bệnh lý cơ xương khớp hoặc thần kinh khác.

2.1. Đau vùng cổ chân hoặc gan bàn chân

Đau hoặc khó chịu vùng cổ chân trong và gan bàn chân là triệu chứng thường gặp của hội chứng ống cổ chân

Đây là triệu chứng phổ biến nhất. Người bệnh thường cảm thấy đau ở mặt trong cổ chân hoặc gan bàn chân. Cơn đau có thể âm ỉ kéo dài hoặc xuất hiện từng đợt tùy thuộc vào mức độ chèn ép thần kinh. Một số trường hợp mô tả cảm giác đau như điện giật hoặc đau nhói dọc theo đường đi của dây thần kinh.

>> Đọc thêm: Chẩn đoán và điều trị viêm gan bàn chân

2.2. Tê hoặc châm chích bàn chân

Nhiều người bệnh xuất hiện cảm giác tê râm ran, như kiến bò hoặc châm chích ở gan bàn chân và các ngón chân. Triệu chứng này thường rõ hơn sau khi đi lại nhiều hoặc đứng trong thời gian dài.

2.3. Cảm giác nóng rát bàn chân

Không ít trường hợp người bệnh mô tả bàn chân như đang bị bỏng hoặc nóng ran, đặc biệt vào buổi tối. Đây là dấu hiệu thường gặp khi dây thần kinh bị kích thích kéo dài.

2.4. Triệu chứng tăng lên khi đi lại hoặc đứng lâu

Các hoạt động làm tăng áp lực lên cổ chân có thể khiến triệu chứng trở nên rõ rệt hơn. Người bệnh thường cảm thấy đau hoặc tê tăng lên khi đi bộ đường dài, đứng lâu hoặc tham gia các hoạt động thể chất.

Các hoạt động áp lực lên cổ chân như tham gia hoạt động thể chất khiến triệu chứng rõ rệt hơn

2.5. Đau về đêm

Một số trường hợp có thể bị đánh thức bởi cảm giác đau hoặc tê ở bàn chân vào ban đêm. Điều này khiến chất lượng giấc ngủ suy giảm và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

3. Nguyên nhân gây hội chứng ống cổ chân

Hội chứng ống cổ chân xuất hiện khi dây thần kinh chày bị chèn ép trong quá trình đi qua ống cổ chân. Nhiều nguyên nhân khác nhau có thể làm tăng áp lực trong khu vực này.

3.1. Chấn thương cổ chân

Các chấn thương như bong gân cổ chân, gãy xương hoặc va đập mạnh có thể làm thay đổi cấu trúc giải phẫu quanh ống cổ chân và gây chèn ép thần kinh. Đây là nguyên nhân khá thường gặp ở người trẻ tuổi hoặc người chơi thể thao.

>> Tìm hiểu thêm: Chơi pickleball bị đau cổ chân phải làm gì?

3.2. Viêm gân cổ chân và viêm bao hoạt dịch

Tình trạng viêm quanh các gân hoặc bao hoạt dịch vùng cổ chân có thể gây sưng nề mô mềm và làm giảm không gian trong ống cổ chân. Khi đó, dây thần kinh chày dễ bị chèn ép hơn.

Viêm gân, viêm bao hoạt dịch hoặc u nang hoạt dịch là những nguyên nhân gây hẹp ống cổ chân

3.3. U nang hoạt dịch hoặc khối mô mềm

Các khối u lành tính như u nang hoạt dịch, u mỡ hoặc các bất thường mô mềm khác có thể chiếm chỗ trong ống cổ chân và tạo áp lực lên dây thần kinh.

3.4. Bàn chân bẹt

Người có bàn chân bẹt thường thay đổi cơ học vận động của cổ chân và bàn chân. Theo thời gian, tình trạng này có thể làm tăng áp lực lên dây thần kinh chày và góp phần gây hội chứng ống cổ chân.

Bàn chân bẹt và các bất thường cơ học bàn chân có thể làm tăng áp lực lên dây thần kinh vùng cổ chân

3.5. Thoái hóa hoặc biến dạng khớp cổ chân

Các bệnh lý thoái hóa khớp cổ chân hoặc biến dạng sau chấn thương có thể làm thay đổi cấu trúc giải phẫu và gây chèn ép thần kinh.

3.6. Một số bệnh lý toàn thân

Đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp hoặc các bệnh lý gây phù nề mô mềm cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng ống cổ chân. Những bệnh lý này có thể khiến dây thần kinh chày sau dễ bị chèn ép hơn do tăng tính nhạy cảm của dây thần kinh hoặc do viêm, phù nề và xơ hóa các mô xung quanh.

4. Hội chứng ống cổ chân có nguy hiểm không?

Hội chứng ống cổ chân không phải là bệnh lý đe dọa tính mạng, nhưng có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động nếu không được điều trị đúng cách. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng thường chỉ xuất hiện thoáng qua. Tuy nhiên, khi tình trạng chèn ép thần kinh kéo dài, người bệnh có thể đối mặt với nhiều vấn đề như:

• Đau mạn tính vùng bàn chân.
• Tê kéo dài.
• Giảm cảm giác.
• Yếu cơ bàn chân.
• Khó khăn khi đi lại hoặc vận động.

Trong một số trường hợp nặng, tổn thương thần kinh kéo dài có thể làm giảm chức năng vận động và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Đây là lý do người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng đau hoặc tê bàn chân kéo dài.

Tình trạng chèn ép thần kinh kéo dài có thể gây đau mạn tính vùng bàn chân và ảnh hưởng đến khả năng đi lại

5. Chẩn đoán hội chứng ống cổ chân

Việc chẩn đoán chính xác đóng vai trò quan trọng bởi triệu chứng của hội chứng ống cổ chân khá dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh hoặc cơ xương khớp khác.

• Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, vị trí đau, thời gian xuất hiện và các yếu tố làm tăng hoặc giảm triệu chứng. Đồng thời, bác sĩ cũng đánh giá khả năng vận động và cảm giác vùng bàn chân.
• Nghiệm pháp Tinel: Đây là một nghiệm pháp thường được sử dụng để đánh giá tình trạng kích thích thần kinh. Khi gõ nhẹ vào vị trí dây thần kinh chày, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác tê hoặc điện giật lan xuống bàn chân.
• Siêu âm: Siêu âm giúp phát hiện các bất thường phần mềm như viêm gân, u nang hoạt dịch hoặc tình trạng chèn ép thần kinh.
• Chụp MRI: MRI cho phép đánh giá chi tiết cấu trúc mô mềm quanh ống cổ chân và tìm kiếm nguyên nhân gây chèn ép.
• Điện cơ và đo tốc độ dẫn truyền thần kinh: Đây là phương pháp có giá trị trong việc đánh giá mức độ tổn thương thần kinh và hỗ trợ chẩn đoán xác định.

Nghiệm pháp Tinel được sử dụng để phát hiện tình trạng kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh chày

6. Điều trị hội chứng ống cổ chân

Mục tiêu điều trị là giảm áp lực lên dây thần kinh chày, kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa tổn thương thần kinh kéo dài.

6.1. Điều trị bảo tồn

Phần lớn trường hợp được điều trị bằng các biện pháp bảo tồn trong giai đoạn đầu. Người bệnh thường được khuyến cáo hạn chế các hoạt động làm tăng áp lực lên cổ chân, điều chỉnh giày dép phù hợp và kiểm soát các yếu tố nguy cơ liên quan.

Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm trong một số trường hợp cần thiết nhằm giảm triệu chứng.

6.2. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị. Các bài tập phù hợp giúp cải thiện chức năng vận động, giảm áp lực lên dây thần kinh và hỗ trợ phục hồi mô mềm quanh cổ chân. Ngoài ra, một số phương pháp vật lý trị liệu còn giúp giảm đau và cải thiện tuần hoàn tại chỗ.

Vật lý trị liệu giúp cải thiện chức năng vận động và hỗ trợ giảm triệu chứng đau, tê bàn chân

6.3. Điều chỉnh dụng cụ hỗ trợ

Người có bàn chân bẹt hoặc bất thường cơ học bàn chân có thể được chỉ định sử dụng lót giày chỉnh hình nhằm giảm áp lực lên ống cổ chân. Đây là biện pháp thường được áp dụng trong các trường hợp có yếu tố cơ học liên quan.

6.4. Tiêm can thiệp

Trong một số trường hợp được lựa chọn phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp tiêm nhằm hỗ trợ giảm phản ứng viêm và giảm áp lực lên dây thần kinh. Việc chỉ định cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa sau khi đánh giá đầy đủ tình trạng bệnh.

6.5. Phẫu thuật giải ép thần kinh

Phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc khi điều trị bảo tồn (thường ít nhất 3-6 tháng) mà không mang lại hiệu quả hoặc các triệu chứng kéo dài nhiều tháng gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và vận động. Người bệnh thường xuất hiện các dấu hiệu chèn ép thần kinh rõ rệt như đau kéo dài vùng cổ chân hoặc gan bàn chân, tê bì thường xuyên, cảm giác nóng rát, châm chích lan xuống các ngón chân, giảm cảm giác ở bàn chân hoặc triệu chứng ngày càng nặng hơn khi đi lại, đứng lâu.

Trong một số trường hợp, tình trạng chèn ép kéo dài còn có thể dẫn đến yếu cơ bàn chân, giảm sức mạnh khi vận động hoặc ảnh hưởng đến dáng đi.

Mục tiêu của phẫu thuật là giải phóng dây thần kinh khỏi các cấu trúc gây chèn ép, từ đó giảm áp lực lên thần kinh, cải thiện triệu chứng và hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh kéo dài.

Phẫu thuật giải ép thần kinh có thể được cân nhắc trong những trường hợp chèn ép kéo dài hoặc đáp ứng kém với điều trị bảo tồn

7. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Nhiều người có xu hướng bỏ qua các triệu chứng như tê lòng bàn chân, nóng rát hoặc đau âm ỉ vùng cổ chân vì nghĩ rằng chỉ là tình trạng mỏi chân thông thường. Tuy nhiên, nếu những biểu hiện này kéo dài nhiều tuần, tái phát thường xuyên hoặc có xu hướng nặng dần theo thời gian, người bệnh nên chủ động đi khám.

Đặc biệt, khi các triệu chứng bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng đi lại, gây khó chịu vào ban đêm hoặc không cải thiện dù đã nghỉ ngơi và điều chỉnh sinh hoạt, việc thăm khám chuyên khoa sẽ giúp xác định nguyên nhân chính xác và tránh bỏ sót các bệnh lý thần kinh hoặc cơ xương khớp cần được điều trị sớm. Đây cũng là cách giúp hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh kéo dài và bảo tồn tốt hơn chức năng vận động của bàn chân.

Việc chẩn đoán sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân và hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh kéo dài

8. Thăm khám và điều trị hội chứng ống cổ chân tại MSC Clinic

Các triệu chứng đau, tê hoặc nóng rát bàn chân có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác nhau như hội chứng ống cổ chân, bệnh lý cột sống thắt lưng hoặc các rối loạn thần kinh ngoại biên. Vì vậy, việc thăm khám và đánh giá chính xác nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị.

Tại MSC International Clinic, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp giàu kinh nghiệm, trong đó có BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn Phòng khám Đa khoa MSC, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Cơ xương khớp và Phục hồi chức năng.

Không chỉ chú trọng chuyên môn, MSC Clinic còn đầu tư hệ thống phòng khám và phòng thủ thuật theo tiêu chuẩn vô khuẩn, không gian khám hiện đại, quy trình khép kín cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng tổn thương trước khi đưa ra hướng điều trị.

Đồng hành cùng bác sĩ là đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp đang công tác tại các bệnh viện tuyến trung ương, giúp người bệnh được tiếp cận với quy trình đánh giá toàn diện và cá thể hóa.

Runner Hùng Hải được đánh giá toàn diện nguyên nhân đau, tê bàn chân bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp

Là người thường xuyên luyện tập với cường độ cao, Runner Hùng Hải từng xuất hiện tình trạng đau và tê bàn chân ảnh hưởng đến quá trình chạy bộ. Sau khi được thăm khám tại MSC Clinic, bác sĩ đã đánh giá toàn diện nguyên nhân gây triệu chứng, loại trừ các bệnh lý liên quan và xây dựng hướng điều trị phù hợp kết hợp theo dõi phục hồi. Đây cũng là minh chứng cho vai trò của việc chẩn đoán đúng nguyên nhân ngay từ đầu, đặc biệt ở những người thường xuyên vận động hoặc chơi thể thao.

Hội chứng ống cổ chân là tình trạng chèn ép dây thần kinh chày tại vùng cổ chân, có thể gây đau, tê hoặc nóng rát bàn chân kéo dài. Mặc dù không phải là bệnh lý quá phổ biến, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, bệnh có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.

Khi xuất hiện các triệu chứng đau hoặc tê bàn chân kéo dài, người bệnh nên chủ động thăm khám tại MSC Clinic để được xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN