Viêm bao gân chân và cách điều trị hiệu quả

Viêm bao gân chân là tình trạng viêm xảy ra tại lớp màng mỏng bao quanh các gân ở vùng cổ chân, bàn chân hoặc gót chân. Bệnh có thể ảnh hưởng đến khả năng đi lại, chạy nhảy hoặc thậm chí gây đau ngay cả khi nghỉ ngơi nếu không được điều trị đúng cách. Cùng MSC Clinic tìm hiểu rõ hơn về bệnh lý viêm gân, từ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết đến các phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả.

1. Viêm bao gân chân là gì?

Bao gân chân là lớp màng mỏng bao quanh các gân ở vùng bàn chân, cổ chân và gót chân. Chức năng chính của bao gân là bảo vệ gân và tạo điều kiện cho gân trượt mượt mà trong quá trình co duỗi, giúp chân vận động linh hoạt khi đi, đứng, chạy, nhảy.

Cấu trúc bao gân chân bao gồm hai lớp: Lớp ngoài và lớp trong. Bao gân lớp ngoài có tác dụng bảo vệ gân khỏi ma sát và va chạm. Lớp trong (lớp hoạt dịch) tiết ra dịch bôi trơn, giúp giảm ma sát giữa gân và các cấu trúc xung quanh như xương, cơ, dây chằng.

Viêm bao gân gót chân

Vị trí các bao gân chân thường gặp bao gồm: bao gân cổ chân (bao quanh các gân duỗi, gân gập cổ chân), bao gân gót chân (quanh gân Achilles – gân lớn nối bắp chân với gót) và bao gân bàn chân (quanh các gân gập ngón chân, gân gan chân)

Khi bao gân bị viêm, người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ hoặc nhói khi di chuyển, kèm theo sưng nhẹ, cứng khớp và cảm giác lạo xạo quanh gân. Viêm bao gân chân thường gặp ở người chơi thể thao, người đứng lâu, đi lại nhiều hoặc mang giày không phù hợp. Các vùng viêm tương ứng với vị trí của các bao gân tại chân:

• Viêm bao gân cổ chân: ảnh hưởng đến các gân quanh vùng cổ chân, gây đau khi xoay hoặc gập duỗi cổ chân.
• Viêm bao gân gót chân: thường gặp nhất là gân Achilles – gân lớn nối bắp chân với gót chân.
• Viêm bao gân bàn chân: ảnh hưởng đến mặt dưới bàn chân, thường liên quan đến gân gan chân.

2. Viêm gân và viêm bao gân

Viêm gân và viêm bao gân là hai tình trạng thường đi kèm hoặc dễ bị nhầm lẫn vì chúng xảy ra ở cùng một hệ thống – đó là gân và bao gân. Gân là cấu trúc giúp nối cơ với xương, còn bao gân là lớp màng mỏng bao quanh gân.

Khi gân bị tổn thương do vận động quá mức, va chạm hoặc viêm mạn tính, tình trạng viêm có thể lan sang bao gân, dẫn đến viêm bao gân. Ngược lại, nếu bao gân bị viêm trước (do cọ xát hoặc nhiễm trùng), gân bên trong cũng có thể bị kích thích và viêm theo. Chính vì vậy, trong thực tế lâm sàng, hai bệnh lý này thường song hành hoặc ảnh hưởng lẫn nhau, cần được đánh giá và điều trị đồng thời để tránh tái phát hoặc biến chứng.

3. Triệu chứng viêm bao gân chân

Dấu hiệu lâm sàng của bệnh phụ thuộc chủ yếu vào vị trí gân chịu tổn thương và bị viêm. Triệu chứng phổ biến nhất là tình trạng đau ở bàn chân hoặc mắt cá chân.

»» Đọc thêm: Sưng gân chân – Nguyên nhân, điều trị và giải pháp

Các vị trí đau thường gặp do viêm bao gân chân

Người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Đau âm ỉ hoặc đau nhói tại vùng bị viêm, nhất là khi vận động.
• Cơn đau dọc theo chiều dài của gân hoặc nơi gân bám vào xương.
• Sưng nhẹ quanh gân, có thể nóng đỏ.
• Tình trạng căng cứng gân sau một thời gian không hoạt động chân. Ví dụ như cứng chân vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu.
• Hạn chế khả năng đi lại, đặc biệt là khi leo cầu thang hoặc chạy bộ.

4. Nguyên nhân gây viêm bao gân chân

Viêm bao gân chân xuất hiện khi bao gân bị kích thích cơ học (do ma sát, áp lực lặp đi lặp lại) hoặc do phản ứng viêm từ bên trong cơ thể. Bao gân sưng lên, tiết dịch, làm giảm khả năng bôi trơn, khiến gân cọ xát nhiều hơn và gây đau. Nếu không điều trị, quá trình viêm có thể lan rộng, gây dính gân hoặc đứt gân.

Chạy bộ với cường độ cao, mang giày không phù hợp có thể là nguyên nhân gây viêm bao gân chân

Các nguyên nhân gây viêm bao gân chân phổ biến bao gồm:

• Chấn thương hoặc vận động quá mức: Thường gặp ở người chạy bộ, nhảy, chơi thể thao cường độ cao.
• Tư thế không phù hợp: Tư thế sai lệch khi đi đứng hoặc mang giày không phù hợp.
• Thoái hóa: Tuổi tác khiến bao gân dễ bị mòn, mất đàn hồi.
• Bệnh lý nền: Như viêm khớp dạng thấp, gout, tiểu đường có thể làm tăng nguy cơ viêm.
• Nhiễm trùng: Hiếm gặp nhưng có thể xảy ra sau chấn thương hở hoặc phẫu thuật.

Tương ứng với nguyên nhân gây bệnh, đối tượng có nguy cơ cao bị viêm bao gân chân bao gồm: người chơi thể thao (đặc biệt là chạy bộ, nhảy xa, bóng đá), người phải đứng hoặc đi lại nhiều giờ mỗi ngày, nhân viên phục vụ, người làm việc trên bề mặt cứng, người mang giày cao gót thường xuyên. Ngoài ra, người trung niên trở lên – khi hệ thống gân và bao gân bắt đầu lão hóa – cũng dễ gặp tình trạng này do khả năng phục hồi mô bị suy giảm.

5. Phương pháp chẩn đoán

Để chẩn đoán viêm gân bàn chân, bác sĩ cần kiểm tra các dấu hiệu lâm sàng kết hợp với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.

• Khám lâm sàng: Trong hạng mục này, bác sĩ sẽ sờ hoặc ấn vào các bộ phận của bàn chân như mắt cá chân hoặc bắp chân để kiểm tra vị trí viêm gân và tình trạng sưng, đau các vùng xung quanh vị trí tổn thương và biên độ vận động.
• Siêu âm gân: Bác sĩ thực hiện phương pháp siêu âm nhằm mục đích phát hiện viêm, sưng, tụ dịch quanh bao gân.
• MRI (Cộng hưởng từ): Đánh giá chi tiết cấu trúc mô mềm, loại trừ tổn thương khác.
• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu được chỉ định trong trường hợp nghi ngờ viêm do bệnh lý tự miễn.

6. Điều trị viêm bao gân chân

Việc điều trị viêm bao gân chân cần tập trung vào giảm viêm, giảm đau, phục hồi vận động và ngăn ngừa tái phát. Trong hầu hết các trường hợp, nếu phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách, bệnh có thể cải thiện rõ rệt chỉ sau vài tuần.

6.1. Điều trị không dùng thuốc

• Nghỉ ngơi hợp lý: Hạn chế tối đa vận động tại vùng chân bị viêm. Tránh các hoạt động gây tăng tải như đi bộ nhiều, chạy, leo cầu thang.
• Chườm lạnh: Áp túi đá lên vùng đau trong 15–20 phút mỗi lần, vài lần mỗi ngày, đặc biệt trong 48 giờ đầu để giảm sưng và viêm.
• Vật lý trị liệu: Trong các trường hợp nặng hơn, bệnh nhân có thể được chỉ định tập vật lý trị liệu với sự hỗ trợ của siêu âm, sóng xung kích, laser trị liệu,… để nhanh chóng hồi phục phần bao gân tổn thương

6.2. Điều trị bằng thuốc

Dựa trên những triệu chứng lâm sàng, chủ yếu là mức độ cơn đau của người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định những loại thuốc giảm đau hoặc chống viêm phù hợp. Thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen thường được sử dụng cho các ca viêm bao gân chân. Ngoài ra, để giảm đau, bệnh nhân có thể sử dụng thuốc bôi dạng gel hoặc miếng dán. 

Khi sử dụng Ibuprofen hoặc bất kỳ thuốc chống viêm NSAID khác, người bệnh cần lưu ý uống thuốc theo phác đồ chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý uống thuốc có thể gây ra bệnh đau dạ dày, ảnh hưởng đến gan, thận hoặc những bệnh lý khác.

»» Có thể bạn chưa biết: Viêm gân gót chân uống thuốc gì để giảm đau nhanh?

Thuốc giảm đau, kháng viêm ibuprofen dùng cho trường hợp viêm bao gân chân

6.3. Tiêm nội khớp điều trị viêm bao gân chân

Tiêm nội khớp là một trong số biện pháp điều trị viêm bao gân chân hiệu quả hiện nay được các bác sĩ chuyên khoa lựa chọn. Biện pháp này giúp giảm đau nhanh chóng, kiểm soát viêm và hỗ trợ phục hồi mô tổn thương.

Tuy nhiên, thuốc tiêm cho từng bệnh nhân sẽ không giống nhau và được chỉ định tùy theo tình trạng của bệnh nhân. Một thuốc tiêm điều trị viêm bao gân chân gồm:

• Tiêm kháng viêm – giảm đau: Sử dụng thuốc kháng viêm corticosteroid để giảm nhanh tình trạng viêm bao gân cấp tính. Phương pháp này thường chỉ định trong giai đoạn đau nhiều, có giới hạn về số lần tiêm để tránh tác dụng phụ.
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Sử dụng chính máu tự thân của bệnh nhân, được ly tâm để tách lấy phần giàu tiểu cầu, sau đó tiêm vào vị trí bao gân bị tổn thương. PRP giúp giảm đau từ từ, kích hoạt quá trình tự sửa chữa của mô, giảm viêm tự nhiên và rút ngắn thời gian hồi phục.
• Tiêm huyết tương tăng trưởng nội sinh: Đây là phương pháp cải tiến từ PRP, với nồng độ cao hơn của các yếu tố tăng trưởng, có lợi cho mô gân – bao gân, giúp đẩy nhanh tốc độ phục hồi

6.4. Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương án cuối cùng, được chỉ định trong trường hợp không đáp ứng được với những phương pháp điều trị nội khoa khác hoặc trong trường hợp tình trạng viêm đau kéo dài liên tục quá 6 tháng. Phương pháp phẫu thuật sẽ giúp người bệnh thuyên giảm hoặc loại bỏ cơn đau này. Tuy nhiên, nếu không thực sự cần thiết, người bệnh nên chữa viêm bao gân chân bằng các phương pháp nội khoa để tránh tiêu tốn thời gian, chi phí cùng nguy cơ gặp các biến chứng khác. Người bệnh cần thăm khám kỹ lưỡng với bác sĩ chuyên khoa để thống nhất giải pháp phù hợp cho tình trạng của mình.

6.5. Chăm sóc bệnh nhân viêm bao gân chân tại nhà

Để phục hồi tổn thương bao gân nhanh chóng và tránh bệnh tái đi tái lại, người bệnh cần lưu ý luôn mang giày dép phù hợp, tránh giày đế cứng, cao gót hoặc giày quá chật. Trong quá trình điều trị,  việc cố gắng vận động sớm có thể khiến tình trạng viêm kéo dài hoặc tái phát. Vậy nên, bệnh nhân không được cố gắng vận động mạnh khi chưa hết đau. Sau giai đoạn cấp, cần tăng cường các bài tập phục hồi nhẹ nhàng dưới hướng dẫn của chuyên gia phục hồi chức năng.

Với các trường hợp viêm kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc có yếu tố bệnh lý nền (như viêm khớp dạng thấp), người bệnh nên tái khám chuyên khoa cơ xương khớp để đánh giá chuyên sâu và điều trị bài bản hơn.

7. Phòng ngừa viêm bao gân chân

Viêm bao gân chân có thể tái phát nếu không được phòng ngừa đúng cách, đặc biệt ở những người có lối sống vận động nhiều hoặc từng bị tổn thương gân trước đó. Việc duy trì thói quen chăm sóc chân đúng cách không chỉ giúp giảm nguy cơ viêm tái phát mà còn góp phần bảo vệ toàn bộ hệ vận động của bạn về lâu dài. Những lưu ý quan trọng để phòng ngừa viêm bao gân chân bao gồm:

• Khởi động kỹ trước khi tập thể dục.
• Tăng cường sức mạnh cơ chân bằng bài tập phù hợp.
• Tránh đi bộ hoặc chạy trên địa hình quá cứng hoặc không đều.
• Lựa chọn giày phù hợp, có độ đàn hồi tốt.
• Kiểm soát cân nặng và điều trị các bệnh lý mạn tính đi kèm.
• Lắng nghe cơ thể, hạn chế các động tác làm việc, tập thể thao gắng sức.

8. Điều trị viêm bao gân chân tại MSC Clinic

Tại MSC Clinic, người bệnh viêm bao gân chân sẽ được tiếp cận với các phương pháp điều trị hiện đại, ít xâm lấn, giúp giảm đau nhanh chóng, phục hồi hiệu quả mà không cần phẫu thuật.

• Tiên phong ứng dụng y học tái tạo trong điều trị viêm bao gân:

MSC Clinic là một trong những đơn vị tiên phong áp dụng y học tái tạo vào điều trị các bệnh lý gân – bao gân. Các phương pháp như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), huyết tương tăng trưởng nội sinh, M-MSC Therapy,… giúp kích thích quá trình tự chữa lành mô tổn thương, giảm viêm, tái tạo lớp hoạt dịch quanh bao gân và phục hồi chức năng vận động tự nhiên cho vùng chân bị viêm.

»» Tìm hiểu thêm: Chẩn đoán và điều trị viêm gân bàn chân: Giải pháp y học tái tạo tại MSC Clinic

Ứng dụng y học tái tạo trong điều trị bệnh lý cơ xương khớp tại MSC Clinic

• Phối hợp đa phương pháp điều trị tối ưu:

Bên cạnh y học tái tạo, người bệnh còn được kết hợp phục hồi chức năng với các bài tập phục hồi được cá nhân hóa theo từng tình trạng cụ thể. Phác đồ điều trị được điều chỉnh linh hoạt dựa trên mức độ tổn thương và khả năng đáp ứng của từng bệnh nhân.

• Đội ngũ chuyên gia hàng đầu – chuyên sâu về cơ xương khớp và chấn thương:

Dẫn đầu chuyên môn phòng khám là BSCKII Trần Trọng Thắng – chuyên gia có hơn 30 năm kinh nghiệm, từng là Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, nổi bật trong điều trị các tổn thương gân cơ và phục hồi sau chấn thương thể thao.

PGS.TS.BS Mai Hồng – Nguyên Trưởng khoa Cơ Xương Khớp Bệnh viện Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Loãng xương Hà Nội, chuyên gia hàng đầu với nhiều đóng góp quan trọng trong nghiên cứu và điều trị cơ xương khớp.

BS.CKI Nguyễn Đức Hiếu – Bác sĩ Nội Cơ Xương Khớp, Phòng khám MSC; tốt nghiệp Học viện Quân Y và Đại học Y Hà Nội; từng công tác tại nhiều bệnh viện lớn như Đại học Y, Thanh Oai, Thu Cúc.

Bên cạnh đó, MSC Clinic còn có ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E, giàu kinh nghiệm trong điều trị nội khoa các bệnh lý cơ xương khớp.

• Cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại:

Toàn bộ hệ thống máy móc tại MSC Clinic được đầu tư đồng bộ từ các quốc gia dẫn đầu công nghệ y tế như Đức, Nhật Bản, Pháp, cho phép bác sĩ chẩn đoán chính xác, đánh giá mức độ viêm bao gân bằng hình ảnh học và đưa ra phác đồ điều trị cá nhân hóa với hiệu quả tối ưu.

Trang thiết bị hiện đại nhập khẩu từ Đức, Nhật, Pháp,… hỗ trợ khám và điều trị hiệu quả, chính xác

• Chăm sóc 5 sao – theo dõi sát quá trình hồi phục:

Bệnh nhân không chỉ được điều trị, mà còn được chăm sóc tận tâm, theo dõi tiến trình phục hồi kỹ lưỡng qua từng giai đoạn. Từ điều dưỡng đến kỹ thuật viên phục hồi chức năng đều đảm bảo tiêu chuẩn chuyên môn cao và luôn sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh trong suốt quá trình điều trị.

Liên hệ ngay với MSC Clinic để được tư vấn điều trị viêm bao gân chân hiệu quả và phòng ngừa biến chứng bền vững, lâu dài:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long