Phồng đĩa đệm: Nguyên nhân, dấu hiệu và phương pháp điều trị

Phồng đĩa đệm (hay còn gọi là phình đĩa đệm) là tình trạng phổ biến trong xã hội hiện đại, ảnh hưởng đến hàng triệu người mỗi năm. Dù thường được xem là giai đoạn nhẹ của thoát vị đĩa đệm nhưng nếu không được nhận biết và xử lý kịp thời, nó có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng về vận động. Cùng MSC Clinic tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Phồng đĩa đệm là gì?

Để hiểu về phồng đĩa đệm, trước hết chúng ta cần biết cấu tạo của cột sống. Giữa các đốt sống là các đĩa đệm đóng vai trò như những bộ phận giảm xóc tự nhiên. Mỗi đĩa đệm gồm hai phần chính:

• Bao xơ bên ngoài: Lớp sụn dai, bền.
• Nhân nhầy bên trong: Có dạng gel giúp giảm áp lực.

Phồng đĩa đệm xảy ra khi đĩa đệm bị suy yếu, lớp bao xơ bị giãn ra hoặc biến dạng, khiến đĩa đệm phình ra ngoài vị trí bình thường nhưng nhân nhầy vẫn nằm trong bao xơ. Tình trạng này này xảy ra trước thoát vị đĩa đệm – khi nhân nhầy đã thực sự thoát ra ngoài qua vết rách của bao xơ.

Phồng đĩa đệm là giai đoạn trước thoát vị đĩa đệm

2. Phồng đĩa đệm có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của phồng đĩa đệm phụ thuộc vào vị trí và mức độ chèn ép:

• Nguy cơ chuyển thành thoát vị: Đây là mối nguy lớn nhất. Khi bao xơ đã yếu, chỉ cần chịu một tác động mạnh (bê vác nặng, té ngã), nó sẽ rách và gây thoát vị thực thụ.
• Chèn ép dây thần kinh: Dù chưa thoát vị, phần đĩa đệm lồi ra vẫn có thể đè lên các rễ thần kinh xung quanh, gây đau nhức kéo dài và tê bì.
• Hẹp ống sống: Nếu đĩa đệm phồng vào phía trong ống sống, nó làm hẹp không gian chứa tủy sống, gây đau đớn dữ dội hoặc rối loạn cảm giác.
• Ảnh hưởng chất lượng sống: Những cơn đau âm ỉ khiến người bệnh mất ngủ, giảm khả năng làm việc và dễ rơi vào trạng thái trầm cảm, mệt mỏi kinh niên.

>> Tìm hiểu thêm: Thoát vị đĩa đệm gây tê chân

Phồng đĩa đệm có nguy cơ chuyển thành thoát vị đĩa đệm và gây chèn ép các dây thần kinh

3. Nguyên nhân gây phồng đĩa đệm

Có rất nhiều yếu tố cộng hưởng dẫn đến tình trạng này, bao gồm:

• Lão hóa tự nhiên: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Theo thời gian, đĩa đệm mất đi lượng nước cần thiết, trở nên khô và kém đàn hồi, dễ bị biến dạng dưới áp lực cơ thể.
• Sai tư thế trong thời gian dài: Như ngồi quá lâu, ngồi nghiêng một bên, gù lưng, cúi đầu… hoặc bê vác vật nặng sai cách khiến cột sống chịu áp lực gấp nhiều lần và rất dễ tổn thương.
• Chấn thương: Tai nạn giao thông, tai nạn lao động hoặc va chạm khi chơi thể thao có thể làm thay đổi cấu trúc đĩa đệm đột ngột.
• Di truyền và cơ địa: Nếu gia đình có tiền sử mắc các bệnh về cột sống, bạn có nguy cơ bị phồng đĩa đệm cao hơn người bình thường do cấu trúc bao xơ yếu từ nhỏ.
• Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể quá lớn tạo ra một gánh nặng thường trực lên các đốt sống lưng, đặc biệt là vùng thắt lưng (L4-L5, L5-S1).

Việc ngồi sai tư thế trong thời gian dài gây áp lực cho đĩa đệm dẫn tới phồng đĩa đệm

4. Dấu hiệu nhận biết phồng đĩa đệm

Phồng đĩa đệm thường không gây đau ngay lập tức nếu chưa chèn lên dây thần kinh. Tuy nhiên, hãy cảnh giác nếu bạn có các triệu chứng sau:

Tại vùng cổ (phồng đĩa đệm cổ):

• Đau mỏi vùng vai gáy thường xuyên.
• Tê lan xuống cánh tay, bàn tay và các ngón tay.
• Yếu cơ tay, khó khăn khi cầm nắm vật nặng.

Tại vùng lưng (phồng đĩa đệm thắt lưng):

• Đau thắt lưng: Cơn đau có thể âm ỉ hoặc nhói lên khi cúi người hoặc hắt hơi.
• Đau thần kinh tọa: Cơn đau lan từ mông xuống đùi, bắp chân và gót chân.
• Cảm giác châm chích: Như có luồng điện hoặc cảm giác kiến bò chạy dọc chân.

Lưu ý: Triệu chứng thường trở nên tồi tệ hơn khi bạn ngồi lâu, đứng lâu hoặc thực hiện các cử động vặn người.

Cơn đau thắt lưng âm ỉ là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ phồng đĩa đệm

5. Chẩn đoán phồng đĩa đệm

Để đưa ra phác đồ điều trị chính xác, các bác sĩ cần thực hiện các bước kiểm tra chuyên sâu:

• Khám lâm sàng: Bác sĩ kiểm tra phản xạ, sức mạnh cơ bắp và khả năng vận động của các khớp.
• Chụp X-quang: Giúp loại trừ các nguyên nhân như gãy xương hoặc hẹp khe khớp.
• Chụp MRI: Cho hình ảnh chi tiết về đĩa đệm, mức độ phồng và vị trí chèn ép thần kinh.
• Chụp CT: Thường dùng khi người bệnh không thể chụp MRI, giúp quan sát cấu trúc xương và vôi hóa.

6. Phương pháp điều trị phồng đĩa đệm

6.1. Thay đổi lối sống

• Tập các bài tập tăng cường cơ lõi như Yoga, bơi lội hoặc Pilates. Cơ bụng và cơ lưng khỏe mạnh sẽ đóng vai trò như một chiếc nẹp tự nhiên, gánh vác bớt áp lực cho cột sống. Bạn nên ưu tiên các động tác kéo giãn nhẹ nhàng và tránh tuyệt đối các tư thế vặn xoắn quá mức hoặc gập lưng đột ngột.
• Kiểm soát cân nặng để giảm tải cho cột sống. Một chế độ ăn giàu chất xơ, canxi và vitamin D sẽ hỗ trợ rất tốt cho việc duy trì cân nặng lý tưởng và sự dẻo dai của khung xương.

>> Tìm hiểu thêm: Thoát vị đĩa đệm kiêng những gì

Chế độ ăn tốt cho xương khớp 

6.2. Dùng thuốc

Các loại thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAIDs), thuốc giãn cơ hoặc vitamin nhóm để hỗ trợ phục hồi thần kinh. Đặc biệt, các vitamin nhóm B đóng vai trò thiết yếu trong việc tái tạo bao myelin, giúp giảm cảm giác tê bì và châm chích ở các chi. Lưu ý việc dùng thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ lên dạ dày và thận.

6.3. Phương pháp tiêm

• Tiêm ngoài màng cứng (corticoid): Thuốc được đưa vào khoang ngoài màng cứng quanh tủy sống, gần rễ thần kinh bị chèn ép do phồng vị đĩa đệm giúp giảm viêm, giảm đau thần kinh tọa.
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Sử dụng các yếu tố tăng trưởng từ máu tự thân để kích thích tế bào sụn và bao xơ tự sửa chữa các vết nứt, rách. Phương pháp này không chỉ giảm viêm an toàn mà còn giúp củng cố độ bền của bao xơ, ngăn chặn nhân nhầy thoát ra ngoài gây thoát vị hoàn toàn.

Phương pháp tiêm mang lại hiệu quả tích cực cho tình trạng phồng đĩa đệm

6.4. Vật lý trị liệu

Đây là phương pháp cốt lõi để điều trị phồng đĩa đệm mà không cần dùng thuốc lâu dài:

• Kéo giãn cột sống: Giúp tạo khoảng trống giữa các đốt sống, tạo áp suất âm để đĩa đệm vào vị trí cũ. Phương pháp này giúp giải phóng sự chèn ép lên các rễ thần kinh, từ đó giảm đau một cách tự nhiên và bền vững. Tuy nhiên, lực kéo cần được tính toán chính xác dựa trên trọng lượng cơ thể và tình trạng bệnh lý của mỗi người.
• Nhiệt trị liệu: Sử dụng tia hồng ngoại hoặc sóng ngắn để tăng cường lưu thông máu, giảm co thắt cơ. Nhiệt độ thích hợp sẽ làm giãn mạch, thúc đẩy quá trình chuyển hóa dinh dưỡng để nuôi dưỡng đĩa đệm bị tổn thương.

>> Xem thêm: Bài tập cho người thoát vị đĩa đệm tại nhà giúp giảm đau hiệu quả

Các bài tập kéo giãn cột sống giúp giảm đau tự nhiên

6.5. Can thiệp ngoại khoa

Chỉ được chỉ định khi điều trị bảo tồn thất bại sau 3-6 tháng hoặc bệnh nhân có dấu hiệu liệt, mất kiểm soát đại tiểu tiện. Các kỹ thuật hiện đại như mổ nội soi hoặc vi phẫu giúp hạn chế tối đa xâm lấn, giảm đau đớn và rút ngắn thời gian hồi phục cho bệnh nhân.

Tuy nhiên, phẫu thuật thường là lựa chọn cuối cùng vì nó không thể ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ bệnh tái phát tại các vị trí đốt sống khác.

7. Khám và điều trị phồng đĩa đệm tại MSC Clinic

MSC Clinic là địa chỉ uy tín chuyên điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, trong đó có phồng đĩa đệm bằng phương pháp bảo tồn, giúp bệnh nhân giảm đau nhanh và phục hồi vận động mà không cần can thiệp phẫu thuật.

Ứng dụng Y học tái tạo – Phục hồi đĩa đệm tối đa 

Thay vì chỉ giảm triệu chứng tạm thời, MSC Clinic tiên phong sử dụng các liệu pháp sinh học để sửa chữa cấu trúc bao xơ bị tổn thương:

• Tiêm PRP (Huyết tương giàu tiểu cầu): Sử dụng máu tự thân để kích thích tái tạo các sợi collagen, giúp bao xơ đĩa đệm chắc khỏe, ngăn chặn nhân nhầy thoát ra ngoài.
• Liệu pháp huyết tương nội sinh & M-MSC Therapy: Kết hợp yếu tố sinh học và vật lý trị liệu chủ động để đẩy nhanh quá trình tự chữa lành, giảm chèn ép thần kinh một cách tự nhiên.

Chia sẻ từ bệnh nhân điều trị thoát vị đĩa đệm tại MSC Clinic

Phác đồ cá nhân hóa từ đội ngũ chuyên gia

BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn Phòng khám Đa khoa MSC, Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội sẽ trực tiếp khám, tư vấn và xây dựng lộ trình điều trị riêng biệt cho từng người bệnh. Phác đồ kết hợp giữa y học tái tạo, thuốc và điều chỉnh lối sống sẽ hướng tới đạt hiệu quả tối ưu cho từng mức độ phồng đĩa đệm.

Tại MSC Clinic còn quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên gia đầu ngành đã và đang công tác tại Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện E giúp bệnh nhân được chẩn đoán chính xác, tiếp cận với các phương pháp điều trị tiên tiến và theo sát quá trình phục hồi sau điều trị.

Hệ thống thiết bị chẩn đoán và trị liệu hiện đại 

Phòng khám được trang bị cơ sở vật chất tối tân, đạt chuẩn quốc tế giúp đánh giá chính xác vị trí và điều trị hiệu quả tình trạng phồng đĩa đệm:

• Máy X-quang kỹ thuật số và siêu âm chuyên dụng hỗ trợ theo dõi tiến trình hồi phục.
• Sóng xung kích, xung điện và công nghệ kéo giãn cột sống giúp tạo áp suất âm, hỗ trợ đĩa đệm phục hồi và tăng tuần hoàn nuôi dưỡng.

Phục hồi chức năng và ngăn ngừa tái phát

Bệnh nhân được hướng dẫn các bài tập tăng cường cơ lõi để bảo vệ cột sống lâu dài. Đội ngũ y bác sĩ luôn đồng hành tư vấn về tư thế sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng, giúp duy trì sức khỏe đĩa đệm bền vững.

Diva Mỹ Linh tập vật lý trị liệu tại MSC Clinic

Phồng đĩa đệm là một lời cảnh báo từ cơ thể. Nếu bạn lắng nghe và điều trị sớm, cơ hội phục hồi là rất cao. Đừng để những cơn đau cản trở cuộc sống của bạn. Hãy để chuyên gia tại MSC Clinic giúp bạn tìm lại sự linh hoạt vốn có.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN