Rối loạn chức năng gan có thể được phát hiện khi người bệnh xét nghiệm thấy men gan tăng, xuất hiện tình trạng mệt mỏi, chán ăn hoặc vàng da bất thường. Tuy nhiên, những biểu hiện này không đủ để kết luận gan đã suy giảm chức năng, bởi nhiều bệnh lý gan ở giai đoạn đầu gần như không gây triệu chứng.
Vậy rối loạn chức năng gan là gì, nguyên nhân do đâu và có thể điều trị khỏi không? Bài viết dưới đây, MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ các dấu hiệu cần chú ý, phương pháp chẩn đoán và hướng điều trị phù hợp.

Rối loạn chức năng gan có thể liên quan đến viêm gan do rượu, viêm gan virus và nhiều bệnh lý gan khác
Rối loạn chức năng gan là tình trạng gan không còn thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ vốn có như chuyển hóa chất dinh dưỡng và thuốc, tổng hợp albumin và các yếu tố đông máu, xử lý bilirubin và đào thải các chất có hại ra khỏi cơ thể.
Tình trạng này có thể xảy ra khi gan bị tổn thương do viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, rượu bia, thuốc hoặc các bệnh lý khác.
Rối loạn chức năng gan có thể xuất hiện cấp tính hoặc tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương gan, từ suy giảm chức năng nhẹ đến suy gan nghiêm trọng.
Cần lưu ý, rối loạn chức năng gan không đồng nghĩa với tăng men gan. Men gan AST, ALT tăng chủ yếu phản ánh tổn thương tế bào gan, trong khi khả năng hoạt động của gan cần được đánh giá kết hợp qua các chỉ số như bilirubin, albumin và PT/INR.
Rối loạn chức năng gan có thể xuất phát từ các bệnh lý gây tổn thương tế bào gan, cản trở quá trình bài tiết mật hoặc ảnh hưởng đến tuần hoàn máu tại gan. Những nguyên nhân thường gặp bao gồm:
Các virus viêm gan A, B, C, D và E có thể gây phản ứng viêm, làm tổn thương tế bào gan và ảnh hưởng đến chức năng gan.
Viêm gan A và E chủ yếu gây bệnh cấp tính, trong khi viêm gan B và C có thể tiến triển thành mạn tính, dẫn đến xơ hóa và xơ gan. Riêng virus viêm gan D chỉ gây nhiễm ở người có virus viêm gan B và có thể làm bệnh gan diễn tiến nặng hơn.

Virus viêm gan B, C có thể gây tổn thương gan mạn tính, tiến triển thành xơ hóa và xơ gan
Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD) thường gặp ở người thừa cân, béo phì, đái tháo đường type 2 hoặc rối loạn lipid máu.
Tình trạng kháng insulin và rối loạn chuyển hóa khiến chất béo tích tụ trong tế bào gan. Khi kéo dài, một số trường hợp có thể xuất hiện viêm, tổn thương tế bào gan và xơ hóa, từ đó ảnh hưởng đến chức năng gan.
Chế độ ăn nhiều đường, dư thừa năng lượng và ít vận động là những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh thông qua rối loạn chuyển hóa.
Gan chuyển hóa phần lớn lượng cồn được đưa vào cơ thể. Quá trình này tạo ra acetaldehyde và các chất gây stress oxy hóa, làm tổn thương tế bào gan và kích hoạt phản ứng viêm.
Uống nhiều rượu bia trong thời gian dài có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan do rượu và xơ gan. Khi tổn thương tiến triển, khả năng tổng hợp protein, chuyển hóa và bài tiết của gan có thể suy giảm.

Trong bệnh viêm gan do rượu, acetaldehyde và stress oxy hóa góp phần gây tổn thương tế bào gan
Một số thuốc có thể gây tổn thương gan do độc tính trực tiếp hoặc phản ứng đặc ứng khó dự đoán, bao gồm:
Ngoài ra, thực phẩm chức năng, thuốc nam, chế phẩm thảo dược không rõ thành phần và một số độc chất như độc tố nấm cũng có thể gây tổn thương gan, thậm chí dẫn đến suy gan cấp trong trường hợp nghiêm trọng.
Viêm gan tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch nhận diện nhầm tế bào gan là tác nhân có hại và tấn công chính các tế bào này.
Phản ứng miễn dịch bất thường gây viêm gan kéo dài, có thể tiến triển thành xơ hóa, xơ gan và suy giảm chức năng gan nếu không được điều trị phù hợp.
Các bệnh lý đường mật như sỏi đường mật, khối u chèn ép hoặc gây tắc nghẽn đường mật có thể cản trở quá trình lưu thông mật. Ngoài ra, một số bệnh lý như viêm đường mật nguyên phát gây tổn thương các ống mật nhỏ trong gan, dẫn đến ứ mật kéo dài và ảnh hưởng đến mô gan.
Khi mật không được bài tiết bình thường, bilirubin và các thành phần của mật có thể tích tụ, gây vàng da, ngứa và tổn thương tế bào gan. Tình trạng ứ mật kéo dài có nguy cơ dẫn đến xơ hóa gan và suy giảm chức năng gan.

Tắc nghẽn đường mật có thể gây ứ mật, vàng da và ảnh hưởng đến chức năng gan
Một số bệnh di truyền khiến các chất tích tụ bất thường trong gan, gây tổn thương mô gan theo thời gian. Điển hình gồm:
Gan cần được cung cấp máu đầy đủ để duy trì hoạt động. Một số tình trạng như suy tim nặng, sốc hoặc tắc nghẽn tĩnh mạch gan có thể gây ứ máu hoặc giảm lượng oxy đến gan, dẫn đến tổn thương tế bào gan.
Ngoài ra, nhiễm trùng huyết có thể gây rối loạn chức năng gan thông qua phản ứng viêm toàn thân và thay đổi tuần hoàn. Một số khối u gan hoặc ung thư di căn gan cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng gan khi tổn thương lan rộng hoặc gây tắc nghẽn đường mật.

Giảm tưới máu hoặc ứ máu tại gan có thể làm tổn thương tế bào gan và ảnh hưởng chức năng gan
>> Tìm hiểu thêm: Viêm gan nào nguy hiểm nhất? Cách phòng ngừa hiệu quả
Rối loạn chức năng gan thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Mức độ và tính chất triệu chứng phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.
Những biểu hiện ban đầu thường không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường hoặc rối loạn tiêu hóa:
Một số biểu hiện có thể cảnh báo tổn thương gan nghiêm trọng hoặc biến chứng cần được xử trí kịp thời:
Vàng da, cổ trướng và rối loạn ý thức có thể cảnh báo bệnh gan tiến triển nặng
Rối loạn chức năng gan có thể nguy hiểm, nhưng không phải trường hợp nào cũng dẫn đến suy gan. Mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào nguyên nhân, thời gian tổn thương và khả năng hoạt động còn lại của gan.
Ở giai đoạn sớm, chức năng gan có thể cải thiện khi nguyên nhân được kiểm soát. Tuy nhiên, nếu tổn thương kéo dài, người bệnh có nguy cơ tiến triển thành xơ hóa gan, xơ gan và suy gan. Khi đó, các biến chứng nghiêm trọng có thể xuất hiện như:

Viêm gan do rượu kéo dài có thể đi kèm xơ gan
Ngoài ra, tổn thương gan cấp tính nghiêm trọng có thể dẫn đến suy gan cấp, đe dọa tính mạng và cần được cấp cứu kịp thời. Vì vậy, phát hiện sớm nguyên nhân và điều trị đúng cách là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tổn thương gan tiến triển và giảm nguy cơ biến chứng.
Để chẩn đoán rối loạn chức năng gan, bác sĩ cần kết hợp thăm khám lâm sàng, xét nghiệm máu và chẩn đoán hình ảnh nhằm xác định nguyên nhân, mức độ tổn thương và khả năng hoạt động của gan.
Bác sĩ tìm hiểu tiền sử viêm gan virus, thói quen sử dụng rượu bia, thuốc, thực phẩm chức năng và các bệnh lý nền như đái tháo đường, béo phì. Đồng thời, thăm khám lâm sàng giúp phát hiện những biểu hiện bất thường như vàng da, gan to, phù chân hoặc cổ trướng.

Khai thác bệnh sử là bước đầu quan trọng trong việc đánh giá rối loạn chức năng gan
Xét nghiệm máu là phương pháp quan trọng giúp phát hiện tổn thương tế bào gan, bất thường đường mật và đánh giá chức năng gan thông qua các chỉ số:
Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp đánh giá cấu trúc gan, phát hiện tổn thương và những bất thường liên quan:

Siêu âm và đo độ đàn hồi gan hỗ trợ phát hiện gan nhiễm mỡ, bất thường cấu trúc và nguy cơ xơ hóa
Tùy kết quả thăm khám ban đầu, bác sĩ có thể chỉ định thêm:
>> Tìm hiểu thêm: Xét nghiệm men gan: Ý nghĩa các chỉ số & khi nào thực hiện?
Điều trị rối loạn chức năng gan cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh và mức độ tổn thương gan. Mục tiêu là kiểm soát bệnh lý nền, hạn chế tổn thương tiến triển, duy trì chức năng gan và phòng ngừa biến chứng.
Tùy từng bệnh lý, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp:

Ngừng rượu hoàn toàn là biện pháp quan trọng trong điều trị viêm gan do rượu và hạn chế tổn thương gan tiếp diễn
Thay đổi lối sống giúp giảm các yếu tố gây tổn thương gan, đặc biệt ở người mắc gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa.

Dinh dưỡng hợp lý và kiểm soát cân nặng giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa
Khi rối loạn chức năng gan tiến triển thành xơ gan mất bù hoặc suy gan, bác sĩ cần điều trị các biến chứng cụ thể:
Để phòng ngừa rối loạn chức năng gan, cần hạn chế các yếu tố gây tổn thương gan và kiểm soát tốt những bệnh lý có liên quan. Một số biện pháp quan trọng gồm:

Tiêm vắc-xin viêm gan A và B là biện pháp quan trọng để bảo vệ gan khỏi tổn thương
MSC International Clinic ứng dụng y học hiện đại kết hợp các liệu pháp y học tái tạo trong chăm sóc và hỗ trợ điều trị bệnh lý nội khoa, bao gồm các bệnh về gan. Người bệnh được thăm khám chuyên sâu, xác định nguyên nhân gây rối loạn chức năng gan và xây dựng phác đồ cá nhân hóa theo mức độ tổn thương.
Người bệnh được PGS.TS.BSCKII Đỗ Tuấn Anh – nguyên Chủ nhiệm Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y, với hơn 35 năm kinh nghiệm, trực tiếp thăm khám và tư vấn.
Dựa trên tiền sử bệnh, triệu chứng, kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ đánh giá chức năng gan, xác định nguyên nhân tổn thương và xây dựng hướng điều trị phù hợp. Phác đồ cá nhân hóa chú trọng kiểm soát bệnh lý nền, theo dõi đáp ứng và hạn chế nguy cơ biến chứng.

PGS.TS.BSCKII Đỗ Tuấn Anh trực tiếp thăm khám cho người bệnh rối loạn chức năng gan
Bên cạnh các phương pháp điều trị tiêu chuẩn, MSC Clinic định hướng ứng dụng y học tái tạo nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi tổn thương tế bào gan và cải thiện môi trường mô ở những trường hợp có chỉ định phù hợp.
Việc áp dụng được bác sĩ cân nhắc dựa trên tình trạng bệnh và mục tiêu điều trị. Y học tái tạo hiện chưa phải phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho rối loạn chức năng gan, không thay thế thuốc điều trị nguyên nhân hoặc các biện pháp kiểm soát bệnh gan đã được chứng minh hiệu quả.

Y học tái tạo như một phương pháp hỗ trợ bảo vệ gan khỏi tổn thương
MSC Clinic sở hữu không gian thăm khám chuẩn Nhật Bản riêng tư, tiện nghi cùng hệ thống trang thiết bị hỗ trợ đánh giá và theo dõi sức khỏe hiện đại. Quy trình đặt lịch được xây dựng khoa học, giúp người bệnh chủ động thời gian, hạn chế chờ đợi và thuận tiện trong quá trình tái khám.
Rối loạn chức năng gan có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân và tiến triển âm thầm trước khi xuất hiện các triệu chứng rõ ràng. Việc phát hiện sớm, xác định chính xác nguyên nhân và điều trị phù hợp đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ chức năng gan, hạn chế nguy cơ xơ gan, suy gan và các biến chứng nghiêm trọng. Nếu có dấu hiệu bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên chủ động thăm khám tại MSC Clinic để chuyên gia đánh giá chức năng gan, xác định nguyên nhân và tư vấn hướng điều trị phù hợp.
PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và cung cấp thông tin. Đây không phải là tư vấn y tế chuyên nghiệp và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý áp dụng phương pháp điều trị khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Chia sẻ:
Chi tiết dịch vụ