Nguyên nhân và phương pháp điều trị giãn dây chằng bắp chân

Giãn dây chằng bắp chân là chấn thương thường gặp khi vận động mạnh, chơi thể thao hoặc do di chuyển sai tư thế. Tình trạng này không chỉ gây đau nhức, sưng tấy mà còn làm hạn chế khả năng đi lại và sinh hoạt hằng ngày. Nếu không được xử lý đúng cách, giãn dây chằng bắp chân có thể kéo dài và dễ tái phát. Bài viết dưới đây MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả.

1. Giãn dây chằng bắp chân là gì?

Giãn dây chằng bắp chân là hiện tượng dây chằng bị kéo căng quá mức do tác động bởi nhiều yếu tố, nhưng không đứt hoàn toàn. Lúc này, vùng tổn thương bắp chân sẽ sưng to lên khiến người bệnh cảm thấy đau nhức. Đồng thời, việc đi lại hay vận động cũng sẽ gặp nhiều khó khăn.

Đây là loại chấn thương thường gặp ở những người tham gia hoạt động thể thao hoặc vận động mạnh

Mức độ nghiêm trọng của giãn dây chằng bắp chân được phân loại dựa trên mức độ tổn thương của dây chằng và khớp:

Độ I (Nhẹ):

• Vi tổn thương dây chằng bắp chân và số lượng sợi collagen bị đứt ít
• Xuất hiện phù nề khu trú, mức độ đau từ nhẹ đến vừa
• Không mất ổn định khớp đáng kể
• Có thể đi lại với mức độ đau tối thiểu

Độ II (Trung bình):

• Rách một phần dây chằng (thường là ATFL – dây chằng sên mác trước)
• Xuất hiện phù nề vừa đến nhiều, có thể có hiện tượng tụ máu
• Mất ổn định khớp một phần, test ngăn kéo trước dương tính nhẹ (test ngăn kéo trước là một kỹ thuật thăm khám lâm sàng được bác sĩ sử dụng để đánh giá tính toàn vẹn của dây chằng sên mác trước)
• Đau khi chịu trọng lượng cơ thể

Độ III (Nặng):

• Dây chằng đã có vết rách lớn dẫn đến cảm giác đau dữ dội
• Chảy máu nhiều và sưng tấy.
• Người bệnh không thể trụ được trên chân bị giãn dây chằng. Một số trường hợp hiếm xảy ra là có cảm giác trật khớp hoàn toàn.

2. Nguyên nhân gây giãn dây chằng bắp chân

Giãn dây chằng bắp chân có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ việc vận động sai cách, chịu tác động đột ngột cho đến các yếu tố sinh lý, bệnh lý. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp:

2.1. Chấn thương khi chơi thể thao

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của giãn dây chằng bắp chân. Khi tham gia các môn thể thao đòi hỏi sự vận động mạnh, chuyển hướng đột ngột hoặc nhảy cao như bóng đá, bóng rổ, tennis hay chạy bộ, dây chằng có thể bị kéo giãn quá mức khả năng chịu đựng. Chấn thương xảy ra do:

• Thay đổi hướng đột ngột
• Hạ cánh không đúng sau khi nhảy
• Khởi động không đầy đủ trước khi tập luyện
• Mặt sân không bằng phẳng

»» MSC mách bạn: Các biện pháp xử lý chấn thương trong thể thao

Việc thay đổi hướng đột ngột khi chơi các môn thể thao như bóng đá có thể dẫn tới chấn thương giãn dây chằng bắp chân

2.2. Tai nạn trong sinh hoạt và lao động

Những tai nạn trong sinh hoạt và lao động thường xảy ra bất ngờ, khiến cơ thể không kịp điều chỉnh, dẫn đến tổn thương dây chằng. Các hoạt động hàng ngày cũng có thể gây giãn dây chằng bắp chân như:

• Trượt chân, ngã
• Bước hụt chân xuống cầu thang
• Vận động sai tư thế khi nâng vật nặng
• Mang giày không phù hợp hoặc đi trên bề mặt không bằng phẳng

>> Tìm hiểu thêm cách điều trị: Giãn dây chằng đầu gối

Bước hụt chân xuống cầu thang là một trong những nguyên nhân thường gặp dẫn đến giãn dây chằng bắp chân

2.3. Làm việc quá sức, vận động quá tải

Vận động quá tải làm dây chằng yếu đi và dễ bị tổn thương hơn, ngay cả khi không có lực tác động mạnh. Khi cơ bắp mệt mỏi, khả năng hỗ trợ và bảo vệ khớp giảm đi đáng kể:

• Tập luyện kéo dài không có thời gian nghỉ ngơi
• Tăng cường độ tập luyện quá nhanh
• Làm việc trong tư thế đứng hoặc đi bộ kéo dài
• Thiếu cân bằng giữa vận động và nghỉ ngơi

2.4. Ảnh hưởng của tuổi tác

Theo thời gian, dây chằng mất dần độ đàn hồi và sức mạnh. Vì vậy, người cao tuổi thường dễ bị giãn dây chằng hơn và thời gian phục hồi cũng kéo dài hơn do:

• Collagen trong dây chằng giảm dần
• Khả năng tái tạo và phục hồi chậm hơn
• Mất khối lượng cơ  làm giảm sự hỗ trợ cho khớp
• Giảm mật độ xương có thể ảnh hưởng đến điểm bám của dây chằng

2.5. Ảnh hưởng từ các bệnh lý về xương khớp

Một số bệnh lý làm tăng nguy cơ, thay đổi cấu trúc và chức năng của dây chằng, khiến chúng dễ bị tổn thương hơn khi có tác động cơ học như:

• Viêm khớp dạng thấp làm suy yếu cấu trúc khớp
• Loãng xương ảnh hưởng đến điểm bám của dây chằng
• Bệnh lupus ban đỏ và các bệnh tự miễn khác
• Tiểu đường làm giảm khả năng lành thương của mô

Việc hiểu rõ các nguyên nhân này giúp phòng ngừa hiệu quả và có phương pháp điều trị phù hợp khi xảy ra chấn thương.

3. Dấu hiệu giãn dây chằng bắp chân

Giãn dây chằng bắp chân có nhiều biểu hiện khác nhau, từ đau nhức, sưng nề, hạn chế vận động đến cảm giác lỏng lẻo và yếu cơ. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này giúp người bệnh có hướng xử trí kịp thời, tránh để tình trạng tổn thương kéo dài gây ảnh hưởng đến khả năng đi lại và vận động. Nếu có triệu chứng nghiêm trọng như đau dữ dội, mất kiểm soát chân hoặc sưng bầm nhiều, người bệnh cần thăm khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

»» Tìm hiểu thêm: Đau gân bắp chân có nguy hiểm không?

Người bị giãn dây chằng bắp chân thường có biểu hiệu đau nhức, khó chịu, sưng vùng bắp chân

4. Điều trị giãn dây chằng bắp chân

4.1. Phương pháp sơ cứu

Các biện pháp sơ cứu khi bị giãn dây chằng bắp chân đóng vai trò rất quan trọng, giúp dây chằng nhanh phục hồi và giảm bớt biến chứng về sau. Bệnh nhân có thể tự thực hiện các nguyên tắc đơn giản này tại nhà:

• Rest (Nghỉ ngơi): Hạn chế vận động và chịu trọng lượng
• Ice (Chườm đá): 15-20 phút mỗi 2-3 giờ
• Compression (Băng ép): Băng co giãn từ bàn chân lên cổ chân
• Elevation (Nâng cao): Cao hơn mức tim để giảm phù nề

4.2. Vật lý trị liệu

Phương pháp vật lý trị liệu giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp chân, phục hồi tầm vận động và ổn định dây chằng, giảm nguy cơ tái chấn thương. Đồng thời người bệnh có thể được giảm đau thông qua các kỹ thuật vận động khớp, xoa bóp mô mềm, thả lỏng hoặc tăng cường tập luyện vùng bị thương bằng các bài tập và kỹ thuật được chỉ định riêng.

Các phương pháp vật lý trị liệu phổ biến:

• Bài tập tăng cường cơ bắp chân: Giúp cải thiện sức mạnh cơ, giảm tải trọng lên dây chằng. Phù hợp với tổn thương mức độ nhẹ đến trung bình (độ I, II).
• Điện trị liệu: Giúp giảm đau, kích thích quá trình lành thương của mô mềm. Phù hợp với bệnh nhân bị đau kéo dài hoặc viêm dai dẳng.

>> Xem thêm: Giãn dây chằng háng: Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

MSC Clinic có những liệu pháp phục hồi chức năng chuyên biệt giúp bệnh nhân điều trị các bệnh liên quan đến cơ xương khớp

4.3. Dùng thuốc

Bạn có thể dùng thuốc giúp giảm đau, kháng viêm và hỗ trợ quá trình hồi phục dây chằng, đặc biệt trong giai đoạn đầu sau chấn thương.

• Thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid: Giúp giảm đau và chống viêm hiệu quả. Phù hợp với tổn thương cấp tính gây sưng, viêm và đau.
• Thuốc giãn cơ (Eperisone, Tolperisone, Baclofen): Giảm co thắt cơ bắp chân, giúp bệnh nhân cảm thấy thoải mái hơn. Dành cho người bị căng cứng cơ sau chấn thương.

Lưu ý: Người bệnh cần tuyệt đối dùng thuốc đúng liều đúng lượng theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Không được tự ý tăng liều lượng, không vượt liều tối đa.

5. Cách phòng ngừa giãn dây chằng bắp chân

Giãn dây chằng bắp chân có thể được phòng ngừa hiệu quả bằng cách khởi động kỹ, tập luyện đúng kỹ thuật, tăng cường sức mạnh cơ bắp, duy trì chế độ ăn uống hợp lý, kiểm soát cân nặng, sử dụng giày phù hợp và nghỉ ngơi đầy đủ. Những biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ dây chằng mà còn tăng cường sức khỏe tổng thể, giảm nguy cơ chấn thương lâu dài.

Những thông tin trên mang tính tổng quan, nếu bạn đang gặp vấn đề giãn dây chằng bắp chân, hãy tìm kiếm tư vấn y tế trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Phòng khám đa khoa MSC là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm trong ngành cơ xương khớp: ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó Trưởng Khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện E; BSCKII Trần Trọng Thắng, hơn 30 năm kinh nghiệm điều trị trong lĩnh vực cơ xương khớp, Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội.

»» Có thể bạn tìm kiếm: MSC Clinic: Phòng khám cơ xương khớp Thanh Xuân chất lượng, uy tín

MSC Clinic là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm trong việc điều trị giãn dây chằng bắp chân  

MSC Clinic chuyên điều trị và chăm sóc sức khỏe toàn diện bằng các dịch vụ y tế chất lượng cao, sở hữu hệ thống cơ sở vật chất phòng khám hiện đại: khoa lâm sàng và cận lâm sàng, khoa điều trị, khu nghỉ dưỡng,… được thiết kế hài hòa, trang nhã theo kiến trúc đặc trưng Nhật Bản.

MSC Clinic đã điều trị chấn thương đứt 70% dây chằng chéo do chơi thể thao thành công cho anh Anh Nguyễn Tiến Chung

Hành trình đảo ngược lão hóa, lấy lại đôi chân tuổi 20 sau phẫu thuật nối dây chằng chéo thất bại của anh Bùi Mạnh Quân chỉ sau 1 liệu trình điều trị tại MSC Clinic

Thực tế giãn dây chằng bắp chân có các vi tổn thương từ bên trong dây chằng, bệnh nhân khó có thể biết được mức độ chấn thương nặng hay nhẹ thông qua mắt thường. Nếu tự ý điều trị không đúng, có thể dẫn đến các hệ lụy khôn lường như rách nhỏ dây chằng, đứt bán phần, thậm chí đứt toàn phần nếu cố tình hoạt động mạnh và không được điều trị kịp thời.

Để tránh hậu quả không đáng có, nếu bạn đang gặp vấn đề về giãn dây chằng bắp chân hay các bệnh lý cơ xương khớp khác, hãy liên hệ với MSC Clinic để được hỗ trợ chi tiết hoặc tư vấn online hoàn toàn miễn phí:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long