4 cách điều trị giãn dây chằng đạt hiệu quả cao

Cách điều trị giãn dây chằng bằng nghỉ ngơi, dùng thuốc, tiêm điều trị và phẫu thuật là các phương pháp giúp kiểm soát đau và phục hồi tổn thương hiệu quả. Giãn dây chằng là tình trạng dây chằng bị kéo giãn hoặc rách do vận động sai tư thế, chấn thương thể thao hoặc tai nạn sinh hoạt. Nếu không điều trị đúng cách, tổn thương có thể trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động.

Vì vậy, việc thăm khám và chẩn đoán sớm tại cơ sở uy tín là rất cần thiết để lựa chọn phương pháp phù hợp. Hãy cùng MSC Clinic tìm hiểu cách điều trị giãn dây chằng đúng đắn và hiệu quả để khôi phục sức khỏe, hạn chế tổn thương kéo dài.

1. Giãn dây chằng là gì?

Dây chằng là những dải mô liên kết sợi dai, cấu tạo chủ yếu từ các sợi collagen xếp song song. Chúng nối xương với xương, tạo thành mạng lưới giữ vững các khớp. Giãn dây chằng là hiện tượng các sợi collagen này bị kéo căng quá giới hạn đàn hồi sinh lý.

Đau, sưng, tím và khó vận động khớp là dấu hiệu nhận biết giãn dây chằng

Giãn dây chằng xảy ra khi nó bị kéo căng quá mức nhưng không đứt hoàn toàn do chịu tác động mạnh. Tình trạng này thường kèm theo các triệu chứng:

• Nghe thấy tiếng dây chằng bị giãn căng
• Đau dữ dội và sưng to tại vị trí tổn thương
• Bầm tím, tụ máu ở phía bên trong khớp và lan ra gần da
• Khớp lỏng lẻo, khó cử động, đặc biệt ở các khớp chịu trọng lượng

Giãn dây chằng nếu không được điều trị có thể dẫn tới đứt dây chằng

Tùy theo mức độ tổn thương, giãn dây chằng được chia làm 3 cấp độ:

• Độ I: Dây chằng đã bị giãn nhưng cấu trúc còn nguyên vẹn, cảm giác đau nhức và sưng không đáng kể, chảy máu rất ít.
• Độ II: Dây chằng bị rách một phần, chảy máu nhiều hơn, dấu hiệu sưng và đau nghiêm trọng hơn. Người bệnh đã bị hạn chế tầm vận động.
• Độ III: Dây chằng đã có vết rách lớn, người bệnh thấy đau dữ dội, chảy máu nhiều, sưng lớn, không thể trụ bằng chân hoặc dùng lực lớn tại khớp bị tổn thương. Một vài trường hợp có thể bị trật khớp.

2. Nguyên nhân gây ra giãn dây chằng

Các tai nạn và chấn thương là yếu tố trực tiếp hoặc gián tiếp khiến cho dây chằng bị tổn thương:

Tác động mạnh vào khớp do tai nạn, chấn thương rất dễ làm hư hại dây chằng

• Chấn thương thể thao: Vận động viên chơi các môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền, cầu lông, tennis, trượt ván, điền kinh, cử tạ… phải thực hiện những động tác di chuyển, xoay, vặn cơ thể đột ngột hoặc đỡ người, tiếp đất từ độ cao lớn… sẽ có khả năng bị giãn dây chằng cao hơn.
• Tai nạn: Tai nạn giao thông, tai nạn lao động, tai nạn trong sinh hoạt khiến bạn bị té ngã, va đập hoàn toàn có thể tác động lực lớn gây hư hỏng dây chằng.
• Yếu tố nghề nghiệp: Những người phải thường xuyên bê vác, nâng đỡ vật nặng có tình trạng dây chằng bị kéo căng liên tục và có nguy cơ tổn thương cao hơn.

Ngoài ra còn có một số yếu tố khác ảnh hưởng đến chất lượng dây chằng như:

• Tuổi tác: Lão hóa khiến cơ thể giảm sản xuất collagen, làm cho dây chằng yếu đi và dễ bị hư hại.
• Bệnh lý xương khớp: Các tình trạng thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, viêm hoặc thoái hóa khớp… làm tăng nguy cơ giãn dây chằng.
• Bệnh lý nền: Thừa cân, béo phì gia tăng trọng lượng lên các khớp, từ đó cũng tạo thêm áp lực cho dây chằng.

3. Vị trí giãn dây chằng và biến chứng

Khi chịu tác động lớn, dây chằng ở bất cứ vùng nào cũng có thể bị hư hại. Dưới đây là 4 vị trí dễ xảy ra giãn dây chằng và cần chú ý nhiều hơn:

3.1. Đầu gối

Khớp gối chịu sức nặng của cơ thể đồng thời đảm nhận nhiều chức năng vận động nên rất thường gặp tình trạng giãn dây chằng đầu gối, chủ yếu là dây chằng chéo trước. Đây cũng là chấn thương phổ biến đối với các vận động viên thể thao do phải di chuyển nhanh, thay đổi hướng đột ngột hoặc xoắn gối bất ngờ khi tập luyện, thi đấu.

Cấu tạo dây chằng đầu gối

Nếu không được điều trị sớm, giãn dây chằng khớp gối có thể dẫn tới biến dạng hoặc rách sụn chêm, thúc đẩy thoái hóa khớp diễn ra nhanh hơn và cơn đau tái phát thường xuyên hơn.

3.2. Vùng lưng

Giãn dây chằng ở lưng thường do nguyên nhân vận động quá sức hoặc sai tư thế. Tình trạng này gây ra đau nhức, tê buốt nghiêm trọng, kèm theo co cứng khối cơ cạnh cột sống và tăng lên khi trời lạnh. Người bệnh khó thực hiện các hoạt động thường ngày như đi, đứng, cúi gập, xoay người, mang vác đồ vật. Nếu để lâu ngày sẽ khiến lưng mất đi đường cong sinh lý do cột sống bị lệch và có nguy cơ gây liệt.

3.3. Cổ tay

Do cấu tạo cổ tay gồm nhiều dây chằng nên các động tác vặn, xoay bàn tay, chống đỡ khi trượt té rất dễ dẫn đến giãn dây chằng cổ tay. Người bệnh bị đau đớn, sưng tấy và bầm tím ở cổ tay, nếu kéo dài có thể khiến khớp cổ tay lỏng lẻo gây cản trở vận động.

Tổn thương dây chằng cổ tay thường xảy ra do té ngã

3.4. Bả vai

Giãn dây chằng vai hường gặp ở các vận động viên hoặc những người làm công việc phải lặp đi lặp lại một động tác ở vai hoặc cần bê vác nặng. Dây chằng bị giãn quá mức sẽ dẫn tới đau nhức liên tục và có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp ổ chảo.

4. Dấu hiệu và triệu chứng điển hình

• Cơn đau tức thì: Đau nhói như điện giật ngay tại thời điểm chấn thương.
• Tiếng động lạ: Nghe thấy tiếng “khục” hoặc “pực” trong khớp.
• Sưng nề nhanh chóng: Vùng tổn thương sưng to sau vài giờ do tràn dịch khớp hoặc chảy máu trong.
• Bầm tím: Xuất hiện sau 12-24 giờ do các mao mạch quanh dây chằng bị vỡ.
• Cảm giác lỏng lẻo: Khi đứng hoặc cử động, bạn cảm thấy khớp không còn được giữ chắc, có xu hướng bị lệch đi.
• Hạn chế tầm vận động: Không thể co hoặc duỗi hết biên độ của khớp.

Đầu gối sưng nề là một trong những dấu hiệu của giãn dây chằng

5. Chẩn đoán giãn dây chằng

5.1. Thăm khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ tiến hành hỏi bệnh sử, quan sát tư thế khớp (đứng, nằm, ngồi), sưng nề, bầm tím, teo cơ quanh khớp, dị dạng hoặc biến dạng. Đồng thời sờ nắn để xác định điểm đau tối đa trên đường đi dây chằng, đánh giá phạm vi gấp/duỗi, khép/dạng, quay của khớp.

Ngoài ra bác sĩ sẽ thực hiện một số nghiệm pháp như:

• Nghiệm pháp ngăn kéo trước/sau: Đánh giá dây chằng chéo gối.
• Nghiệm pháp ép sườn: Đánh giá dây chằng cổ chân.

Nghiệm pháp ngăn kéo trước/sau giúp đánh giá tình trạng dây chằng chéo gối

5.2. Chẩn đoán hình ảnh tiên tiến

• X-quang kỹ thuật số: Để đánh giá tình trạng chấn thương ở dây chằng, đồng thời kiểm tra có gãy xương kèm theo hay không.
• Siêu âm đầu dò phẳng cao tần: Quan sát trực tiếp độ dày, tình trạng viêm và các vết rách nhỏ của dây chằng.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Đây là phương pháp cho phép quan sát rõ nét từng sợi mô liên kết, mức độ phù nề tủy xương và tình trạng sụn khớp.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT): Với các chấn thương dây chằng chéo kèm theo các cơn đau tái phát, sưng tấy, mất vững…, bác sĩ sẽ tiến hành chụp cắt lớp để tìm kiếm vị trí tổn thương.

Hình ảnh chụp MRI dây chằng khớp gối 

6. Cách điều trị giãn dây chằng

6.1. Sơ cứu

Ngay khi khớp chịu tác động lớn và có dấu hiệu giãn dây chằng nhưng không gây ra vết thương hở, hãy áp dụng liệu pháp RICE nhằm sơ cứu tức thì, giảm đau và hỗ trợ dây chằng phục hồi nhanh chóng, bao gồm 4 bước:

Người bệnh có thể thực hiện liệu pháp RICE tại nhà với chấn thương nhẹ

• R (Rest – Nghỉ ngơi): Dừng hoạt động ngay lập tức để tránh làm cho tổn thương nghiêm trọng hơn.
• I (Ice – Chườm đá): Chườm đá lạnh lên vùng có tổn thương giúp giảm đau và sưng nề.
• C (Compression – Băng ép): Quấn băng quanh khu vực bị thương để cố định và bảo vệ vết thương. Không quấn quá chặt, tránh cản trở lưu thông máu.
• E (Elevation – Nâng cao): Kê cao vùng bị thương (như tay, chân) trên mức tim để giảm sưng, phù nề và bầm tím.

Lưu ý: Nếu cơn sưng đau tại dây chằng không thuyên giảm hoặc ngày càng tăng, người bệnh có thêm các triệu chứng ớn lạnh hay phát sốt… thì cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được xử lý kịp thời.

6.2. Điều trị

Khi đến cơ sở y tế, bác sĩ sẽ cần thực hiện khám lâm sàng và cận lâm sàng để đánh giá mức độ tổn thương của dây chằng, kiểm tra vi tổn thương từ những cơ mạch nhỏ bị rách hoặc đứt, phạm vi chuyển động và độ ổn định của khớp… Theo đó, tùy thuộc vào mức độ hư hại, bác sĩ sẽ chỉ định áp dụng một hoặc nhiều phương pháp điều trị:

– Dùng thuốc: Có tác dụng giảm viêm, sưng, đau hiệu quả, tuy nhiên cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ để tránh các biến chứng nguy hiểm. Các loại thuốc điều trị giãn dây chằng thường được sử dụng thường gồm:

• Thuốc giảm đau không kê đơn như Ibuprofen, Paracetamol với trường hợp nhẹ
• Thuốc kháng viêm kê đơn với trường hợp giãn dây chằng nghiêm trọng, đã được thăm khám

Giãn dây chằng và cách điều trị bằng vật lý trị liệu thường được áp dụng để giúp giảm triệu chứng sưng đau và phục hồi vận động nhanh chóng.

– Vật lý trị liệu

• Các bài tập phục hồi chức năng giúp giảm đau, hạn chế cứng khớp, tăng cường độ dẻo dai và linh hoạt cho dây chằng. Phụ thuộc tình trạng tổn thương và thể lực của bệnh nhân, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị giãn dây chằng phù hợp. Bạn cần tập cùng chuyên gia phục hồi chức năng để được hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện đúng tư thế và động tác, không làm cho mức độ căng giãn dây chằng nghiêm trọng hơn hoặc gây ra chấn thương khác.
• Ngoài ra, một số phương pháp khác có thể được áp dụng như siêu âm trị liệu, nhiệt trị liệu hoặc kích thích điện để giảm đau và tăng tốc độ hồi phục.

– Tiêm thuốc

• Tiêm corticoid: Công dụng chủ yếu là chống viêm, giảm đau và ức chế miễn dịch.
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Giảm viêm, sưng nhanh chóng, thúc đẩy tái tạo mô giúp liền nhanh các vết rách ở dây chằng.

»» MSC Clinic giải đáp: Giãn dây chằng đầu gối nên làm gì?

Tiêm PRP với độ an toàn cao và hiệu quả vượt trội là cách điều trị giãn dây chằng đang được ứng dụng rộng rãi

– Phẫu thuật

Được chỉ định với trường hợp dây chằng có vết rách lớn hoặc đã bị đứt. Bác sĩ sẽ tiến hành tái tạo hoặc khâu dây chằng để khôi phục chức năng vận động cho người bệnh. Tuy nhiên, do có thể gây ra biến chứng nguy hiểm nên đây chỉ là giải pháp cuối cùng khi các phương pháp không xấm lấn kể trên không mang lại hiệu quả điều trị tốt nhất.

7. Cách phòng tránh giãn dây chằng

Giãn dây chằng gây đau đớn, làm suy giảm trầm trọng chức năng xương khớp của bệnh nhân và tiêu tốn nhiều thời gian để điều trị, phục hồi, đặc biệt là đối với các vận động viên hoặc người làm công việc cần vận động thường xuyên. Do đó, cần đề cao việc dự phòng nguy cơ chấn thương dây chằng với những lời khuyên từ chuyên gia cơ xương khớp sau đây:

Bắt buộc khởi động kỹ các khớp trước khi hoạt động thể chất để hạn chế tổn thương dây chằng

• Khởi động kỹ trước khi vận động để làm nóng cơ và dây chằng, tăng tính đàn hồi và giảm nguy cơ chấn thương.
• Duy trì tư thế đúng (đứng, ngồi, nâng vật) khi làm việc hoặc vận động giúp hạn chế áp lực lên dây chằng. Tránh các tư thế như cúi người quá lâu, vặn người đột ngột hoặc đứng lệch trọng tâm.
• Sử dụng các dụng cụ hỗ trợ như băng bảo vệ để hạn chế chấn thương. Dùng giày thể thao chuyên dụng, có đệm mút, chống trơn trượt nhằm bảo vệ mắt cá và khớp chân.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung khám tổng quát cơ xương khớp với chuyên gia

• Không làm việc hoặc luyện tập quá sức khiến gia tăng áp lực cho dây chằng. Nghỉ ngơi ngay khi có dấu hiệu đau hoặc căng thẳng ở dây chằng.
• Bổ sung các nhóm thực phẩm tốt cho cơ xương khớp như rau xanh, cá giàu omega-3, các loại hạt và thực phẩm giàu vitamin C, D và canxi. Uống nhiều nước giúp duy trì độ ẩm cần thiết cho các mô liên kết trong cơ thể, bao gồm dây chằng.
• Kiểm tra sức khỏe xương khớp định kỳ để phát hiện các vấn đề bất thường, đặc biệt với những người có tiền sử chấn thương hoặc đang có bệnh lý, thuộc nhóm có nguy cơ cao.

8. Khám và điều trị giãn dây chằng tại MSC Clinic

Với thế mạnh ứng dụng y học tái tạo, MSC Clinic đã điều trị thành công cho các tình trạng bệnh lý, chấn thương cơ xương khớp thuộc mọi cấp độ, trong đó bao gồm cả giãn dây chằng, mà không cần chỉ định xâm lấn. Sau liệu trình, bệnh nhân giảm nhanh các triệu chứng viêm, đau, sưng tím, khôi phục tối đa tầm vận động và không bị tái phát lại. Các liệu pháp được áp dụng tại MSC Clinic gồm có:

• Vật lý trị liệu: Bao gồm tập phục hồi chức năng, siêu âm, chườm nóng/lạnh, điện xung, tia hồng ngoại, bấm huyệt, xoa bóp – dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ của chuyên gia hoặc kỹ thuật viên chuyên nghiệp, giúp giảm đau, căng cứng, tăng tuần hoàn máu và thúc đẩy làm lành tổn thương.

»» Có thể bạn tìm kiếm: Những điều quan trọng cần biết về tiêm PRP

Runner Hùng Hải tiêm PRP tại MSC Clinic

• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Không gây kích ứng hay đào thải nhờ sử dụng máu tự thân của chính người bệnh, có tác dụng giảm viêm, sưng đau tức thì, kích thích tái tạo tế bào mô giúp làm lành dây chằng hư hại và tăng cường độ dẻo dai, linh hoạt. MSC Clinic sử dụng kit tách chiết từ các thương hiệu uy tín trên thị trường, đồng thời tiến hành thủ thuật trong phòng tiêm vô trùng đạt tiêu chuẩn phòng phẫu thuật, đảm bảo an toàn và hiệu quả tối đa cho người bệnh.
• Tiêm huyết tương tăng trưởng nội sinh: Đây là nghiên cứu độc quyền của đội ngũ MSC Clinic, gia tăng hiệu quả vượt trội so với huyết tương giàu tiểu cầu nhờ sở hữu số lượng tiểu cầu và yếu tố tăng trưởng dồi dào hơn, từ đó khắc phục được khuyết điểm giảm hiệu quả đối với bệnh nhân lớn tuổi ở PRP.

MSC Clinic quy tụ đội ngũ bác sĩ cơ xương khớp là các chuyên gia đầu ngành với hơn 30 năm kinh nghiệm, đã và đang công tác tại các bệnh viện tuyến đầu như BS.CKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn phòng khám, Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội; ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E… Chuyên môn cao, tay nghề giỏi, thái độ tận tâm, ân cần của các y bác sĩ chính là yếu tố quan trọng mang đến kết quả điều trị tuyệt vời cho các bệnh nhân tại MSC Clinic.

NSƯT Phú Thăng chia sẻ kết quả điều trị tại Phòng khám Đa khoa MSC

Tóm lại, việc áp dụng đúng cách điều trị giãn dây chằng không chỉ giúp giảm đau nhanh chóng, khôi phục khả năng vận động mà còn hạn chế tối đa các biến chứng lâu dài. Điều quan trọng là người bệnh cần được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời để đạt hiệu quả tối ưu, vì vậy hãy chú ý đến tình trạng cơ xương khớp của mình và đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu bất thường.

Khách hàng muốn tìm hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe xương khớp của bản thân cũng như phương pháp điều trị phù hợp, hãy liên hệ với MSC Clinic để được hỗ trợ:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long