Hội chứng bàn chân bẹt ở người lớn: Nguyên nhân và giải pháp

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm bàn chân bị sụp xuống hoặc không tồn tại, khiến toàn bộ lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất khi đứng hoặc đi lại. Tình trạng này có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi khác nhau, có thể là bẩm sinh hoặc phát triển sau này do các yếu tố tác động.

Bàn chân bẹt ở người lớn là tình trạng vòm chân bị sụp do lão hóa, thừa cân hoặc quá tải khi vận động, khiến bàn chân mất khả năng hấp thụ lực và dễ gây đau cơ – khớp. Mặc dù không nguy hiểm ngay, nhưng nếu không xử lý đúng cách, có thể ảnh hưởng đến dáng đi và cột sống.

Ở người trưởng thành, bàn chân bẹt không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe hệ cơ xương khớp. Việc nhận biết sớm, mang giày hỗ trợ vòm, tập cơ bàn chân và duy trì cân nặng ổn định là chìa khóa giúp cải thiện và phòng ngừa tiến triển của hội chứng này.

1. Hội chứng bàn chân bẹt ở người lớn

Bàn chân bẹt/hội chứng bàn chân bẹt/hội chứng bàn chân phẳng là tình trạng mất đi cấu trúc vòm bàn chân hoặc cấu trúc vòm rất thấp. Bệnh nhân có bàn chân bẹt thường có gan bàn chân lõm vào trong khi đi và đứng, do đó mũi bàn chân thường hướng ra bên ngoài khi di chuyển.

Đây là dị tật thường xuất hiện ở trẻ nhỏ. Một số trường hợp chỉ phát hiện bệnh ở độ tuổi trưởng thành. Ở người lớn, tình trạng này thường không được để ý cho đến khi bệnh nhân thấy đau cổ chân và đi khám mới được kết luận mắc hội chứng bàn chân bẹt.

»» Đọc thêm về: Hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ nhỏ

Hội chứng bàn chân bẹt ở người lớn

2. Nguyên nhân gây bàn chân bẹt ở người lớn

Bàn chân bẹt ở người trưởng thành thường phát sinh do nhiều yếu tố, bao gồm các vấn đề di truyền, chấn thương và tác động môi trường. Một số nguyên nhân phổ biến:

• Chiều dài chân không đồng đều: Khi một chân dài hơn chân kia, cơ thể sẽ tự điều chỉnh để cân bằng chiều cao: Bàn chân của chân dài hơn dễ bị điều chỉnh phẳng. Việc này dẫn đến sự sụp vòm và biến dạng cấu trúc bàn chân.
• Thay đổi trong thai kỳ: Phụ nữ mang thai thường sản sinh một lượng lớn Elastin – loại protein làm tăng độ đàn hồi của các mô liên kết. Trong một số trường hợp, sự thay đổi này có thể khiến vòm bàn chân bị sụp tạm thời hoặc vĩnh viễn.
• Rối loạn di truyền: Hội chứng Marfan, một bệnh lý di truyền ảnh hưởng đến mô liên kết, có thể làm thay đổi cấu trúc bàn chân và khiến ngón chân dài hơn, dẫn đến bàn chân bẹt.
• Bệnh lý cơ xương khớp: Các bệnh như viêm khớp dạng thấp hoặc viêm đa khớp dạng thấp làm suy yếu hệ thống khớp và gân ở bàn chân, khiến cấu trúc bàn chân bẹt dần và kém vững chắc. Cong vẹo cột sống cũng dẫn đến dáng đi không ổn định, gây áp lực không đồng đều lên bàn chân và có thể làm sụp vòm bàn chân.
• Sử dụng giày dép không phù hợp: Đi giày cao gót hoặc giày quá chật trong thời gian dài khiến cơ vòm bàn chân chịu áp lực lớn, làm suy giảm tính đàn hồi của các khớp và gân, dẫn đến bàn chân bẹt.

Bàn chân bẹt ở người lớn có thể xuất phát từ di truyền, chấn thương hoặc môi trường

3. Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt ở người lớn

Hội chứng bàn chân bẹt ở người lớn có thể nhận diện qua các triệu chứng cụ thể và một số phương pháp kiểm tra đơn giản:

3.1. Triệu chứng thường gặp

• Đau nhức nhiều vị trí như bàn chân, mắt cá chân, vòm chân, bắp chân, đầu gối, hông,… do cân bằng trong việc phân bổ trọng lực và áp lực tăng lên các khớp.
• Cổ chân nghiêng vào trong khi đứng hoặc đi lại.
• Giày dép mòn không đều: Phần đế mòn thường tập trung ở cạnh trong hoặc có một bên đế giày mòn nhanh hơn bên còn lại.
• Mệt mỏi khi đứng lâu hoặc đi bộ: Việc thiếu vòm chân khiến bàn chân không phân tán được áp lực, dễ gây mỏi hoặc đau sau các hoạt động kéo dài.

3.2. Phương pháp kiểm tra đơn giản

• In dấu chân trên nền phẳng: Làm ướt chân và bước lên nền phẳng (như gạch, giấy, hoặc bìa cứng). Dấu chân đầy đặn, không xuất hiện khoảng trống ở vòm chân là một dấu hiệu bàn chân bẹt ở người lớn.
• Thử bằng ngón tay: Nhờ người khác luồn ngón tay vào khoảng trống dưới vòm bàn chân khi đặt chân trên mặt phẳng. Nếu không thể luồn qua, khả năng bạn bị bàn chân bẹt là rất cao.
• In dấu chân lên cát: Đặt chân lên mặt cát ướt và quan sát dấu chân. Nếu dấu chân đầy đủ, không có đường cong ở phía trong, có thể đó là dấu hiệu bàn chân bẹt.

»» Tìm hiểu chi tiết hơn về: Các dấu hiệu bàn chân bẹt

Kiểm tra bàn chân bẹt ở người lớn bằng cách in dấu chân lên mặt phẳng hoặc cát

4. Hệ lụy của tình trạng bàn chân bẹt ở người lớn

Hội chứng bàn chân bẹt ở người lớn không chỉ gây nên những cơn đau khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cơ xương khớp.

Bàn chân bẹt khiến cấu trúc bàn chân mất đi vòm tự nhiên, dẫn đến việc phân bổ trọng lực không đồng đều. Tình trạng này có thể làm gia tăng áp lực lên các khớp như cổ chân, đầu gối, hông, và cột sống, gây ra đau nhức mãn tính và nguy cơ phát triển các bệnh lý nghiêm trọng như viêm khớp, thoái hóa khớp hoặc đau thắt lưng.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bàn chân bẹt có thể dẫn đến các biến chứng lâu dài. Một số người gặp phải tình trạng viêm bao gân hoặc thoái hóa gân Achilles do gân phải làm việc quá mức để bù đắp sự thiếu hụt hỗ trợ từ vòm bàn chân. Ngoài ra, việc đi lại hoặc đứng trong thời gian dài có thể trở nên mệt mỏi, làm giảm hiệu suất lao động và sinh hoạt hàng ngày.

Bàn chân bẹt ảnh hưởng đến dáng đi và cả hệ cơ xương khớp

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, bàn chân bẹt còn có thể gây ra những thay đổi về dáng đi và tư thế, khiến người bệnh mất tự tin và gia tăng nguy cơ té ngã. Vì vậy, dù không phải là tình trạng đe dọa tính mạng, bàn chân bẹt ở người lớn vẫn cần được quan tâm đúng mức, đặc biệt là khi xuất hiện các triệu chứng đau nhức hoặc biến dạng bàn chân. Người bệnh nên thăm khám và điều trị sớm với các bác sĩ chuyên khoa để kiểm soát và ngăn ngừa biến chứng.

5. Các phương pháp điều trị bàn chân bẹt ở người lớn

Hội chứng bàn chân bẹt ở người lớn thường là một tình trạng vĩnh viễn và không tái tạo được vòm chân như ở trẻ nhỏ. Việc điều trị thường chỉ được áp dụng khi bệnh nhân có triệu chứng đau đớn nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống. Mục tiêu điều trị là giảm đau, cải thiện khả năng vận động và ngăn ngừa các biến chứng tiềm tàng.

5.1. Điều trị không phẫu thuật

– Sử dụng thuốc: Nhóm thuốc chống viêm, giảm đau không steroid (NSAIDs) có thể là một trong những cách chữa bàn chân bẹt ở người lớn được chỉ định để kiểm soát tình trạng viêm và đau do bàn chân bẹt gây ra.

– Dụng cụ chỉnh hình: 

• Đế giày hoặc dụng cụ chỉnh hình được thiết kế đặc biệt giúp hỗ trợ vòm chân, giảm áp lực lên các khớp, đồng thời duy trì sự cân bằng cơ thể.
• Việc mang dụng cụ chỉnh hình thường xuyên giúp hạn chế các triệu chứng đau nhức hoặc biến dạng tiến triển.

– Vật lý trị liệu:

• Các bài tập tăng cường cơ bàn chân và cải thiện linh hoạt vòm bàn chân, như nhặt viên bi bằng ngón chân, viết chữ bằng ngón chân, kéo giãn cơ bắp chân và gân gót chân,… giúp giảm căng cứng gân khi di chuyển.
• Một số động tác yoga như tư thế chó úp mặt có thể cải thiện sức mạnh và độ linh hoạt của chân.
• Massage trị liệu bằng cách sử dụng quả bóng mềm dưới bàn chân, giúp kích thích tuần hoàn máu và giảm đau nhức.

»» Giới thiệu với bạn: Phương pháp phục hồi chức năng cơ xương khớp Rehab-MSC Therapy

Cách chữa bàn chân bẹt ở người lớn: Lăn bóng mềm dưới bàn chân là cách trị liệu giảm đau bàn chân

5.2. Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật là giải pháp cuối cùng khi các phương pháp không phẫu thuật không mang lại hiệu quả hoặc khi bệnh tiến triển nghiêm trọng. Có hai cách chữa bàn chân bẹt ở người lớn sử dụng phẫu thuật chính:

• Phẫu thuật tái tạo bàn chân: Đây là thủ thuật sắp xếp lại gân, cơ, xương để tạo cấu trúc bàn chân gần giống người bình thường nhất.
• Phẫu thuật cấy ghép xương: Một số trường hợp cần ghép thêm bộ phận kim loại vào xương bàn chân nhằm hỗ trợ vòm và điều chỉnh cấu trúc.

Phẫu thuật bàn chân bẹt ở người lớn không chỉ giúp giảm đau và phục hồi khả năng vận động mà còn cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, thời gian hồi phục sau phẫu thuật có thể kéo dài và cần phối hợp với các phương pháp phục hồi chức năng để đạt hiệu quả tối ưu. Để điều trị hiệu quả, người bệnh nên thăm khám với bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm, đồng thời tuân thủ phác đồ điều trị nhằm ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

6. Điều trị bàn chân bẹt tại MSC Clinic

MSC Clinic là một trong những địa chỉ uy tín trong chẩn đoán và điều trị các vấn đề về bàn chân, trong đó có hội chứng bàn chân bẹt ở người lớn. Tại đây, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, dẫn đầu bởi bác sĩ Trần Trọng Thắng – từng là Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội – sẽ giúp người bệnh đưa ra phác đồ điều trị tối ưu.

»» Mời bạn ghé thăm: MSC Clinic: Phòng khám cơ xương khớp chất lượng, uy tín

Khách hàng 65 tuổi đến điều trị bàn chân bẹt tại MSC Clinic

Ngoài ra, với cơ sở vật chất, thiết bị y tế hiện đại được nhập khẩu từ Nhật Bản, Anh, Đức,… cùng dịch vụ chăm sóc tinh tế & tận tâm, MSC Clinic cam kết mang lại sự hài lòng, an tâm và hiệu quả điều trị tối đa cho khách hàng khi tìm đến MSC Clinic.

Liên hệ ngay MSC International Clinic để được tư vấn điều trị bàn chân bẹt ở người lớn:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long