Chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống như thế nào? 

Chấn thương cột sống có thể thay đổi hoàn toàn cuộc sống của một người, khiến họ đối mặt với nguy cơ liệt, mất khả năng vận động và nhiều biến chứng nguy hiểm. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp người bệnh phục hồi tốt hơn mà còn giảm thiểu các biến chứng nghiêm trọng như loét tì đè, viêm phổi, cứng khớp,… Vậy cần lưu ý gì khi chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống? Cùng MSC Clinic tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Mục tiêu chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống 

Chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống là một việc đòi hỏi đảm bảo nhiều yếu tố, bao gồm:

• Phòng ngừa biến chứng hô hấp, tuần hoàn, loét da, teo cơ
• Vệ sinh cơ thể sạch sẽ
• Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng
• Phục hồi chức năng vận động
• Hỗ trợ động viên tinh thần

Chấn thương cột sống là loại chấn thương phức tạp và để lại nhiều hậu quả nặng nề

2. Những yêu cầu khi chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống 

2.1. Chăm sóc, phòng ngừa biến chứng hô hấp 

Thực tế, khi người bệnh nằm quá lâu một tư thế, thường xuyên nằm có nguy cơ cao dẫn đến suy giảm chức năng hô hấp, teo phế nang, viêm phổi,… Để phòng tránh các biến chứng về hô hấp đối với bệnh nhân chấn thương cột sống các bác sĩ  khuyến cáo: 

• Thường xuyên thay đổi tư thế nằm cho người bệnh ít nhất 5-7 lần/ ngày: xoay người, kê cao gối, tựa lưng hoặc ngồi xe lăn để di chuyển,…
• Xoa bóp, massage lưng đồng thời kết hợp hỗ trợ tuần hoàn máu đến phổi và việc hô hấp dễ dàng hơn. 
• Bệnh nhân nhiều đờm dãi: Kết hợp vỗ long đờm, uống thuốc long đờm…

»» Tìm hiểu thêm: Cách điều trị thoái hóa cột sống cổ và những điều cần biết sớm

Theo dõi chức năng phổi trong chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống

2.2. Chăm sóc tuần hoàn 

Việc thường xuyên di chuyển và chơi thể thao hỗ trợ tuần hoàn máu và ngăn ngừa nguy cơ xơ vữa động mạch, huyết khối,… Ngược lại, khi người bệnh nằm liệt giường khiến chức năng vận động suy giảm dẫn đến hệ thống tĩnh mạch bị tổn thương, chèn ép mao mạch,… ở các vùng vai, lưng, mông, chân, …

Để khắc phục tình trạng này người chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống cần chú ý: 

• Bổ sung đủ 2,5 -3 lít nước mỗi ngày. 
• Đảm bảo chế độ ăn uống đủ vitamin, khoáng chất cần thiết. Trong một số trường hợp có thể truyền dịch, uống vitamin tổng hợp. 
• Thường xuyên massage, xoa bóp toàn thân. 
• Đối với bệnh nhân liệt bán phần nên vận động các bộ phận cử động hằng ngày và cố gắng tập thể dục theo sự hướng dẫn của bác sĩ và kỹ thuật viên phục hồi chức năng. 

2.3. Chăm sóc phòng loét 

Khi bệnh nhân nằm tại chỗ quá lâu thường xuất hiện các vết loét, hoại tử do nhiều nguyên nhân tác động. Những cách tốt nhất để ngăn ngừa loét bao gồm:

• Sử dụng các loại gối kê mềm theo đường cong sinh lý tái các vị trí đặc biệt như thắt lưng, đầu gối, gót chân, cột sống,…
• Thường xuyên vệ sinh thân thể người bệnh: lau mồ hôi, vệ sinh sạch sẽ thường xuyên, có thể sử dụng các loại phấn phủ hoặc dầu bôi đặc thù để dưỡng ẩm, ngăn ngừa loét,…
• Vệ sinh phòng ốc thường xuyên, phòng thông thoáng, tránh ẩm mốc, thay chăn ga định kỳ.
• Khi người xuất hiện vết loét, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

2.4. Teo cơ cứng khớp 

Hệ thống cơ xương khớp của cơ thể được liên kết chặt chẽ với nhau để đảm bảo vận động linh hoạt. Chính vì thế, khi chỉ nằm tại chỗ các cơ quan sẽ dần “thoái lụi” cùng nhau. Đầu tiên, các cơ bị tiêu biến do không vận động thời gian dài kéo theo thoái hóa khớp và mất sự liên kết giữa cơ, xương, dây chằng. Vậy, cần làm gì để làm chậm và ngăn ngừa quá trình teo cơ, cứng khớp diễn ra?

Tăng cường vận động để giảm thiểu nguy cơ teo cơ, cứng khớp

• Tập vận động thụ động với bệnh nhân liệt toàn thân và chủ động với bệnh nhân suy vận động ở tất cả các khớp liên tục dưới sự trợ giúp. 
• Thực hiện xoay trở mình và co duỗi chân tay cho người bệnh 4-5 lần/ ngày.
• Sử dụng các loại thuốc chống ngưng kết tiểu cầu để phòng teo cơ cứng khớp theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

2.7. Chăm sóc bàng quang 

Hầu hết những người bị chấn thương cột sống nặng đều mất khả năng kiểm soát vệ sinh trong và sau thời gian điều trị. Rất ít trường hợp người bệnh có thể tự vệ sinh do khả năng vận động bị suy giảm. Giải pháp cho tình trạng này là có thể đặt sonde tiểu để đảm bảo vệ sinh và lưu ý vệ sinh sonde tiểu và bộ phận sinh dục thường xuyên.

2.8. Dinh dưỡng cho người bệnh 

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho việc sinh hoạt thường ngày, quá trình trao đổi chất của cơ thể. Đặc biệt là người bệnh chấn thương cột sống cần bổ sung dinh dưỡng để thúc đẩy quá trình phục hồi, cung cấp máu và dưỡng chất để tăng sinh và tái tạo tế bào mới. 

»» Mách bạn: Sự thật về tác dụng của đậu bắp với xương khớp

Chế độ dinh dưỡng chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống 

Có thể chia nhỏ các bữa ăn trong ngày, bữa phụ để đảm bảo dinh dưỡng mà không ảnh hưởng đến tiêu hóa. Có thể phân chia các bữa ăn hợp lý đảm bảo đủ các nhóm chất như protein, chất béo, đường, chất xơ, vitamin và khoáng chất thiết yếu để cung cấp các chất dinh dưỡng.

Ngoài chế độ ăn uống, gia đình có thể linh động bổ sung bằng sữa, trái cây và các loại dịch dưỡng nếu cần thiết. 

2.8. Giúp bệnh nhân tập phục hồi chức năng vận động

Đa số các chấn thương cột sống thường rất khó phục hồi chức năng vận động, tuy nhiên cũng có một số ít trường hợp người bệnh có thể hoạt động “cơ bản” sau khi vật lý trị liệu và luyện tập phục hồi chức năng. 

Việc luyện tập sau thời gian dài nằm liệt sẽ gặp nhiều khó khăn cần có một phác đồ phục hồi chi tiết của bác sĩ và sự hướng dẫn của các kỹ thuật viên để đảm bảo người bệnh có thể phục hồi chức năng vận động. 

»» Có thể bạn tìm kiếm: MSC Clinic: Phòng khám cơ xương khớp Thanh Xuân chất lượng, uy tín

Hỗ trợ tập vận động chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống

2.9. Động viên tinh thần bệnh nhân chấn thương cột sống

Những thay đổi sau chấn thương cột sống có thể khiến người bệnh cảm thấy mất phương hướng, lo lắng hoặc thậm chí là suy sụp tinh thần. Không chỉ đối mặt với khó khăn trong vận động, họ còn phải đối diện với những cơn đau và sự thay đổi trong sinh hoạt thường ngày.

Người chăm sóc đóng vai trò quan trọng trong việc giúp bệnh nhân vượt qua giai đoạn này. Hãy kiên nhẫn động viên, hỗ trợ họ trong những công việc cần thiết, từng bước giải thích về tình trạng bệnh để họ hiểu rõ và yên tâm hơn. Ngoài ra, việc tổ chức các hoạt động nhẹ nhàng như trò chơi, gặp gỡ bạn bè hoặc tham gia nhóm hỗ trợ cũng sẽ giúp bệnh nhân lạc quan hơn.

Chăm sóc bệnh nhân chấn thương cột sống chưa bao giờ là dễ dàng. Từ chế độ ăn uống, sinh hoạt, vệ sinh, luyện tập, chăm sóc đều cần được theo dõi để đảm bảo người bệnh được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, không xuất hiện các biến chứng bất lợi và có thể phục hồi theo hướng tích cực. 

Tại MSC Clinic, bệnh nhân chấn thương cột sống sẽ được chú trọng chăm sóc toàn diện để phục hồi tối ưu. Đội ngũ bác sĩ trên 30 năm kinh nghiệm, luôn cập nhật các phương pháp y học tái tạo tiên tiến có thể mở ra cơ hội điều trị tích cực cho bệnh nhân chấn thương cột sống. Bên cạnh máy móc hiện đại, MSC cung cấp dịch vụ hỗ trợ y tế từ xa 24/7, sẵn sàng giải đáp bất kỳ thắc mắc nào của bệnh nhân trong quá trình điều trị.

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp vấn đề về chấn thương cột sống, đừng ngần ngại liên hệ MSC Clinic để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long