Dấu hiệu và cách điều trị chấn thương khuỷu tay hiệu quả

Chấn thương khuỷu tay là tình trạng phổ biến ở những người thường xuyên vận động mạnh. Tổn thương có thể gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc. Việc hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết cũng như phương pháp điều trị sẽ giúp người bệnh có hướng xử lý đúng cách, hỗ trợ phục hồi nhanh chóng và ngăn ngừa biến chứng.

Các chấn thương khuỷu tay thường xảy ra do té ngã chống tay, va đập trực tiếp, hoặc vận động quá mức

1. Chấn thương khủy tay là gì?

»» Tìm thêm hiểu: Đứt dây chằng vai: Nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và phòng tránh

 

Khớp khuỷu tay giống như chiếc bản lề của cánh cửa, cho phép bạn gập và duỗi cánh tay. Chấn thương khuỷu tay là những tổn thương xảy ra ở vùng khớp khuỷu, xảy ra khi tình trạng sợi dây chằng ở khớp khuỷu tay bị kéo căng, rách hoặc thậm chí đứt hoàn toàn do chấn thương. 

Chấn thương khuỷu tay bao gồm: Giãn dây chằng khuỷu tay và đứt dây chằng khuỷu tay.

Giãn dây chằng khuỷu tay (Chấn thương độ I): là tình trạng các dây chằng ở khuỷu tay bị kéo căng quá mức, nhưng chưa rách hoặc đứt.

• Biểu hiện không đau nhiều hoặc không có sưng viêm, có thể chỉ cảm thấy khó chịu hoặc căng cứng nhẹ.
• Chức năng khớp hầu như không bị ảnh hưởng, không gây mất ổn định khớp khuỷu tay. Tuy nhiên nếu không điều chỉnh thói quen sinh hoạt và không điều trị đúng cách, người bệnh dễ bị tái chấn thương. Những lần chấn thương sau có thể nghiêm trọng hơn, làm giảm khả năng hồi phục.

Đứt dây chằng khuỷu tay một phần (Chấn thương độ II): Ở mức độ này, một phần dây chằng bị đứt nhưng chưa hoàn toàn, gây ra tình trạng lỏng lẻo ở khớp. 

• Biểu hiện: Khớp sưng, bầm tím rõ, vận động bị hạn chế, cảm giác đau khi cử động.
• Chức năng khớp: Bắt đầu có sự mất ổn định, có thể cảm thấy khuỷu tay yếu hoặc khó kiểm soát chuyển động. Nếu không điều trị đúng cách, tổn thương có thể tiến triển thành đứt dây chằng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng khớp.

Người bệnh bị đứt dây chằng khuỷu tay thường có biểu hiện sưng viêm, khó chịu, đau khi cử động

Đứt dây chằng khuỷu tay hoàn toàn (Chấn thương độ III): Đây là tình trạng nghiêm trọng nhất, khi dây chằng bị đứt hoàn toàn, dẫn đến mất ổn định khớp khuỷu tay.

• Biểu hiện: Sưng lớn, bầm tím lan rộng. Khớp mất ổn định, khó hoặc không thể cử động khuỷu tay. Cảm giác lỏng lẻo, có thể nghe tiếng “lách tách” khi di chuyển.
• Chức năng khớp: Mất chức năng nghiêm trọng, không thể thực hiện các hoạt động bình thường. Nếu không điều trị kịp thời, có thể dẫn đến tổn thương vĩnh viễn, hạn chế khả năng vận động lâu dài.

2. Nguyên nhân gây chấn thương khuỷu tay 

2.1. Chấn thương do tác động trực tiếp

• Ngã chống tay: Khi té ngã, phản xạ tự nhiên của mọi người là chống tay xuống đất, điều này có thể tạo áp lực lớn lên khuỷu tay và dây chằng, dẫn đến giãn hoặc đứt dây chằng.
• Va đập mạnh: Chấn thương do tai nạn giao thông, va chạm trong thể thao hoặc tai nạn lao động có thể gây tổn thương mô mềm, dây chằng và xương khớp khuỷu tay.
• Tác động lực mạnh lặp đi lặp lại: Những hoạt động liên tục với cường độ cao cũng có thể làm suy yếu dây chằng và tăng nguy cơ rách.

2.2. Hoạt động thể thao quá mức

Một số môn thể thao tennis, cầu lông, bóng bàn, bóng chày, bóng rổ, bóng đá đòi hỏi khuỷu tay hoạt động mạnh hoặc thực hiện những động tác quá mức có thể dẫn đến tổn thương.

»» Đọc thêm: Nguyên nhân gây chấn thương khi chơi cầu lông và cách xử lý hiệu quả

Cường độ và tần suất cao của việc thực hiện các động tác hướng ra phía ngoài của khớp dễ dẫn tới chấn thương dây chằng bên trong

2.3. Chấn thương do vận động sai tư thế hoặc quá tải

• Làm việc văn phòng: Những người thường xuyên đánh máy, sử dụng chuột máy tính với tư thế không đúng dễ bị tổn thương khuỷu tay.
• Lao động chân tay nặng nhọc: Công nhân bốc vác, thợ xây, người làm nông nghiệp thường xuyên bê vác vật nặng cũng dễ bị tổn thương đến khuỷu tay.
• Tập luyện sai kỹ thuật: Khi nâng tạ hoặc tập luyện thể thao mà không có hướng dẫn đúng cách, dây chằng có thể bị kéo căng quá mức.

3. Dấu hiệu khuỷu tay bị tổn thương 

Triệu chứng của chấn thương dây chằng khuỷu tay sẽ khác nhau tùy vào mức độ tổn thương và vị trí cụ thể bị ảnh hưởng.

Đau nhức tại vị trí bị chấn thương, đau xung quanh khớp khuỷu: Đau là triệu chứng điển hình khi dây chằng bị giãn, rách hoặc đứt. Mức độ đau có thể từ nhẹ (đau âm ỉ) đến đau dữ dội khi tổn thương nặng. Đau có thể khu trú tại khuỷu tay hoặc lan rộng ra xung quanh khớp.

Căng cứng quanh khuỷu tay: Người bệnh có thể cảm thấy khó duỗi hoặc gập khuỷu tay một cách tự nhiên.

Sưng, tấy đỏ: Sưng là phản ứng viêm khi dây chằng bị tổn thương, do cơ thể tăng cường lưu lượng máu đến khu vực này để chữa lành. Tấy đỏ có thể xuất hiện nếu có phản ứng viêm mạnh hoặc tổn thương mạch máu nhỏ.

Cơn đau nhức, căng cứng, xuất hiện vùng đỏ ở khuỷu tay không được xử lý dứt điểm sẽ ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày

Giảm phạm vi chuyển động của cánh tay, khuỷu tay, cẳng tay, cổ tay: Khi dây chằng bị tổn thương, khớp khuỷu tay có thể mất đi độ linh hoạt. Người bệnh gặp khó khăn trong các động tác gập – duỗi khuỷu tay hoặc xoay cẳng tay.

Bàn tay và cổ tay có cảm giác yếu ớt: Dây chằng khuỷu tay giúp ổn định khớp và hỗ trợ cơ kiểm soát cánh tay. Khi bị tổn thương, lực cầm nắm của bàn tay có thể bị suy giảm, gây khó khăn trong các hoạt động hàng ngày như cầm nắm đồ vật, mở chai nước, vặn nắm cửa.

4. Phương pháp điều trị

Tuỳ thuộc vào mức độ tổn thương, việc điều trị chấn thương khuỷu tay sẽ được lựa phù hợp. Mục tiêu chính là giúp khớp hồi phục và ngăn ngừa các biến chứng về sau. Các phương pháp điều trị được chia thành hai nhóm: điều trị bảo tồn (không phẫu thuật) và điều trị phẫu thuật (nếu tổn thương nghiêm trọng)

4.1. Điều trị bảo tồn (Không phẫu thuật)

Phương pháp này áp dụng cho chấn thương mức độ nhẹ đến trung bình (giãn dây chằng hoặc rách một phần). Mục tiêu là giảm đau, giảm viêm và hỗ trợ phục hồi tự nhiên của dây chằng.

Tránh hoạt động mạnh: nhằm giảm áp lực lên khuỷu tay để dây chằng có thời gian hồi phục. Nếu tiếp tục vận động mạnh, chấn thương có thể trở nên nghiêm trọng hơn, thậm chí dẫn đến đứt hoàn toàn dây chằng.

Dùng thuốc giảm đau, chống viêm tại chỗ: có thể có hiệu quả trong việc giảm đau, viêm do chấn thương dây chằng khuỷu tay cấp tính.

Người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa trước khi dùng những loại thuốc này

Chườm lạnh giảm sưng, đau: Không chườm trực tiếp đá lên da để tránh bỏng lạnh, nên dùng khăn bọc đá. Cách thực hiện đơn giản dùng túi chứa nước đá chườm vào vùng khớp bị ảnh hưởng 10-15 phút/lần trong vòng 10-14 ngày sau chấn thương giúp kiểm soát tình trạng đau nhức và viêm dây chằng. 

Dùng nẹp khuỷu tay: Mục đích cố định khớp, giảm áp lực lên dây chằng khi cử động.  Tuy nhiên không đeo nẹp quá chặt vì có thể gây cản trở lưu thông máu.

Tập vật lý trị liệu: Nhằm phục hồi sức mạnh, linh hoạt cho khuỷu tay, ngăn ngừa teo cơ do bất động lâu và hạn chế nguy cơ tái phát chấn thương. Bạn có thể bắt đầu với các bài tập nhẹ nhàng và tham khảo ý kiến chuyên gia để tránh tập sai cách, làm tổn thương nặng hơn.

»» Giới thiệu với bạn: MSC Clinic: Phòng khám chấn thương thể thao uy tín tại Hà Nội

BSCKII Trần Trọng Thắng tư vấn cho người bệnh về các phương pháp điều trị chấn thương khuỷu tay

4.2. Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp được áp dụng khi dây chằng khuỷu tay bị đứt hoàn toàn hoặc chấn thương quá nghiêm trọng, khiến khớp mất ổn định và không thể cử động bình thường. Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ tổn thương để quyết định khâu nối dây chằng bị rách hoặc thay thế bằng dây chằng mới. Dây chằng có thể được lấy từ chính cơ thể bệnh nhân (như gân bánh chè, gân cơ gấp cổ tay) hoặc sử dụng dây chằng nhân tạo.

5. Chế độ dinh dưỡng khi điều trị chấn thương khuỷu tay

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi chấn thương dây chằng khuỷu tay. Một chế độ ăn uống hợp lý giúp tăng cường tái tạo mô, giảm viêm và hỗ trợ phục hồi nhanh hơn.

Bổ sung canxi và vitamin D: Canxi là thành phần chính của xương, trong khi vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn. Việc cung cấp đầy đủ hai dưỡng chất này giúp xương chắc khỏe và hỗ trợ quá trình phục hồi. 

Các nguồn thực phẩm giàu canxi bao gồm sữa, phô mai, sữa chua, cá hồi và rau lá xanh đậm 

Bổ sung protein chất lượng cao: Protein cần thiết cho việc tái tạo mô và cơ bắp sau chấn thương. Các nguồn protein chất lượng cao bao gồm thịt nạc, gia cầm, cá, trứng và các loại đậu.

Bổ sung axit béo omega-3: Omega-3 có đặc tính chống viêm, giúp giảm sưng và đau ở khớp. Các nguồn thực phẩm giàu omega-3 bao gồm cá hồi, cá thu và quả óc chó. Việc tiêu thụ omega-3 giúp giảm viêm và hỗ trợ quá trình phục hồi sau chấn thương.

Hạn chế thực phẩm gây viêm: Người bị chấn thương khuỷu tay nên hạn chế tiêu thụ các thực phẩm có thể gây viêm như:

• Đường và thực phẩm chứa đường tinh luyện: Tiêu thụ quá nhiều đường có thể gây viêm và ảnh hưởng đến quá trình phục hồi.
• Chất béo bão hòa: Có trong thực phẩm chiên rán, đồ ăn nhanh và một số loại bánh kẹo, những chất béo này có thể tăng cường phản ứng viêm trong cơ thể.

Những thực phẩm không lành mạnh sẽ góp phần làm tăng cân và là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ gây viêm nhiễm

Ngoài ra, việc duy trì một chế độ ăn uống cân bằng, giàu trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt sẽ cung cấp các vitamin và khoáng chất cần thiết, hỗ trợ quá trình phục hồi và tăng cường sức khỏe tổng thể.

6. Lưu ý phòng tránh chấn thương khuỷu tay

Để chủ động bảo vệ khớp khuỷu và giảm thiểu nguy cơ chấn thương, chúng ta có thể tham khảo những khuyến cáo dưới đây:

Tăng cường sức khỏe dây chằng bằng vận động điều độ

Việc tập luyện thường xuyên với cường độ phù hợp giúp tăng độ đàn hồi và sức bền của dây chằng, từ đó giảm nguy cơ căng giãn hoặc đứt dây chằng do vận động đột ngột hoặc quá sức.

Nghỉ ngơi khi cơ thể có dấu hiệu quá sức

Khi cảm thấy đau nhức hoặc mệt mỏi, việc tiếp tục hoạt động có thể làm tăng nguy cơ chấn thương. Nghỉ ngơi đúng lúc giúp cơ bắp và dây chằng có thời gian phục hồi, tránh tình trạng quá tải.

Giãn cơ sau khi tập luyện hoặc làm việc vất vả

Sau khi vận động cường độ cao, giãn cơ giúp thư giãn và giảm nguy cơ co cứng cơ, tăng tính linh hoạt của dây chằng và giảm nguy cơ chấn thương trong các lần tập luyện tiếp theo.

Sử dụng bảo hộ chuyên dụng

Các dụng cụ bảo vệ như băng thun, nẹp khuỷu tay hoặc băng quấn có thể giúp giảm lực tác động lên dây chằng, bảo vệ khuỷu tay khỏi các chấn thương không mong muốn.

Chọn môn thể thao phù hợp và tập luyện có hướng dẫn

Không phải môn thể thao nào cũng phù hợp với mọi người. Việc lựa chọn hoạt động vừa sức và có huấn luyện viên hướng dẫn giúp cơ thể thích nghi tốt hơn, hạn chế động tác sai có thể gây chấn thương.

Khởi động kỹ trước khi chơi thể thao

Khởi động giúp tăng lưu lượng máu đến cơ bắp và dây chằng, làm nóng cơ thể, từ đó giảm nguy cơ căng cơ hoặc tổn thương dây chằng do vận động đột ngột.

»» Có thể bạn chưa biết: Viêm gân chóp xoay vai: Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Khởi động được xem như phần bắt buộc trước khi chơi thể thao để giảm nguy cơ chấn thương

Kiểm soát cân nặng

Cân nặng quá mức làm tăng áp lực lên hệ cơ xương khớp, đặc biệt là các khớp chịu lực như khuỷu tay khi thực hiện các động tác nâng, đẩy hoặc kéo. Kiểm soát trọng lượng cơ thể giúp giảm căng thẳng cho dây chằng và khớp.

Nếu bạn đang gặp phải chấn thương khuỷu tay hoặc có dấu hiệu đau nhức, căng cứng quanh khuỷu tay, hãy liên hệ ngay MSC Clinic để được tư vấn và đặt lịch khám. Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng các phương pháp điều trị tiên tiến tại MSC sẽ giúp bạn phục hồi nhanh chóng để hoạt động khuỷu tay một cách bình thường.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long