Cứng khớp gối là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu & cách điều trị

Cứng khớp gối là tình trạng nhiều người gặp phải nhưng thường dễ nhầm lẫn với đau nhức thông thường. Tình trạng này không chỉ gây khó khăn khi đi lại, co duỗi chân mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý cơ xương khớp nguy hiểm. Nếu không được điều trị kịp thời, cứng khớp gối có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị cứng khớp gối hiệu quả tại MSC Clinic trong bài viết dưới đây.

Cứng khớp gối khiến người bệnh khó co duỗi và ảnh hưởng đến khả năng vận động hàng ngày 

1. Cứng khớp gối là gì?

Cứng khớp gối là tình trạng khớp gối bị hạn chế khả năng co duỗi, khiến người bệnh khó vận động, giảm độ linh hoạt khi đi lại, đứng lên ngồi xuống hoặc thực hiện các hoạt động thường ngày. Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ ai nhưng phổ biến hơn ở người lớn tuổi, người ít vận động hoặc thường xuyên lao động, chơi thể thao cường độ cao.

Khớp gối là khớp lớn nhất trong cơ thể, đóng vai trò kết nối giữa xương đùi và xương cẳng chân. Cấu tạo khớp gồm sụn, xương, dây chằng, gân và cơ, giúp đảm bảo sự ổn định cũng như khả năng vận động linh hoạt của chân. Hầu hết các hoạt động như đi bộ, chạy bộ, leo cầu thang hay chơi thể thao đều cần đến sự tham gia của khớp gối.

Một khớp gối khỏe mạnh có thể duỗi thẳng hoàn toàn (tương đương 0 độ trong đo biên độ vận động khớp) và gấp tối đa khoảng 135-150 độ.

Cứng khớp gối gây ra sự bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày

2. Nguyên nhân gây cứng khớp gối

2.1. Cứng khớp gối sau chấn thương

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây cứng khớp gối, thường gặp sau các chấn thương như đứt dây chằng đầu gối, rách sụn chêm, tổn thương sụn khớp hoặc gãy xương quanh khớp gối. Những tổn thương này làm ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc bên trong khớp, gây đau, sưng viêm và hạn chế vận động.

Khi các bề mặt sụn bị tổn thương, khớp gối sẽ giảm độ linh hoạt, khó co duỗi bình thường. Người bệnh thường cảm thấy đau nhức, căng cứng và khó đi lại, đặc biệt khi vận động mạnh hoặc thay đổi tư thế.

>> Đọc thêm: Nguyên nhân gây viêm khớp gối phổ biến

2.2. Cứng khớp gối sau bất động khớp

Sau chấn thương hoặc phẫu thuật, nhiều trường hợp cần bó bột hoặc đeo nẹp cố định khớp gối trong thời gian dài để hỗ trợ phục hồi tổn thương. Tuy nhiên, việc bất động khớp quá lâu có thể khiến khớp gối giảm khả năng vận động và dễ hình thành mô xơ sẹo bên trong khớp.

Tình trạng này làm người bệnh gặp khó khăn khi co duỗi gối sau khi tháo bột hoặc tháo nẹp. Ngoài cảm giác cứng khớp, người bệnh còn có thể bị đau, yếu cơ vùng đùi và giảm biên độ vận động của chân.

Bó bột hoặc bất động khớp quá lâu có thể làm tăng nguy cơ cứng khớp gối

2.3. Viêm khớp hệ thống

Các bệnh lý viêm khớp như viêm khớp dạng thấp hay viêm cột sống dính khớp cũng có thể gây đau và cứng khớp gối kéo dài, kèm theo các biểu hiện toàn thân như mệt mỏi, chán ăn hoặc sốt nhẹ. Đặc trưng của nhóm bệnh này là tình trạng cứng khớp thường xuất hiện nhiều vào buổi sáng và có thể kéo dài.

Nếu cứng khớp kéo dài trên 1 giờ, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang tiến triển nặng. Người bệnh nên thăm khám sớm để tránh nguy cơ tổn thương sụn khớp, thoái hóa khớp gối hoặc biến dạng khớp về sau.

>> Tìm hiểu thêm: Cách điều trị thoái hóa khớp gối hiệu quả

Sưng nóng và đau quanh khớp gối là dấu hiệu cần thăm khám sớm 

3. Triệu chứng nhận biết của cứng khớp gối

Triệu chứng điển hình của cứng khớp gối là tình trạng giảm khả năng vận động khớp, khiến người bệnh khó co duỗi đầu gối như bình thường. Cảm giác cứng khớp thường xuất hiện rõ vào buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc sau khi ngồi, đứng yên trong thời gian dài.

Người bệnh thường gặp tình trạng khó cử động khớp gối sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu

Nhiều người mô tả đầu gối có cảm giác “kẹt khớp”, khó cử động trong khoảng 15-20 phút đầu tiên. Lúc này, người bệnh thường phải vận động nhẹ nhàng hoặc xoa bóp quanh khớp gối một lúc mới có thể đi lại bình thường.

Nếu tình trạng cứng khớp kéo dài hàng giờ, thậm chí nhiều ngày mà không cải thiện, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương khớp nghiêm trọng. Người bệnh nên thăm khám sớm để tránh nguy cơ giảm chức năng vận động lâu dài.

Ở những trường hợp nặng, cứng khớp gối có thể gây đau mạn tính, khiến người bệnh không thể duỗi thẳng chân hoàn toàn hoặc chỉ gấp gối dưới 90 độ. Điều này ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hàng ngày như đi lại, lên xuống cầu thang hay ngồi xổm.

Ngoài tình trạng đau và cứng khớp, người bệnh còn có thể gặp thêm các triệu chứng như:

• Sưng nóng, đỏ vùng khớp gối.
• Co cứng cơ, co rút gân quanh khớp.
• Yếu cơ vùng đùi và cẳng chân, tăng nguy cơ hạn chế vận động.
• Bầm tím hoặc chảy máu tại khớp sau chấn thương.
• Mệt mỏi, chán ăn hoặc sốt nhẹ trong các trường hợp viêm khớp hệ thống.

Khi xuất hiện các dấu hiệu trên kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh không nên chủ quan mà cần đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.

4. Biến chứng thường gặp khi bị cứng khớp gối

Cứng khớp gối kéo dài không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở những trường hợp không được điều trị đúng cách hoặc có liên quan đến các bệnh viêm khớp hệ thống.

Tình trạng cứng khớp lâu ngày sẽ khiến khớp gối giảm dần độ linh hoạt, ảnh hưởng đến khả năng vận động và chức năng nâng đỡ cơ thể. Nguy cơ biến chứng thường cao hơn ở người từng chấn thương khớp gối, phẫu thuật vùng gối hoặc có dấu hiệu thoái hóa khớp. Một số biến chứng thường gặp gồm:

• Viêm khớp kéo dài hoặc xơ hóa khớp.
• Biến dạng khớp gối.
• Dính khớp, hạn chế vận động nghiêm trọng.
• Giảm hoặc mất chức năng khớp.
• Teo cơ, teo gân và mô mềm quanh khớp gối.
• Khó đi lại, ảnh hưởng khả năng sinh hoạt.
• Tăng nguy cơ mất khả năng vận động nghiêm trọng nếu tổn thương tiến triển nặng và không được điều trị đúng cách.

Cứng khớp gối không điều trị kịp thời có thể dẫn đến dính khớp và teo cơ 

Ngoài ảnh hưởng đến vận động, cứng khớp gối kéo dài còn làm suy giảm chất lượng cuộc sống, khiến người bệnh gặp khó khăn trong công việc và sinh hoạt hàng ngày.

5. Cách điều trị cứng khớp gối từ nhẹ đến nặng

Việc điều trị cứng khớp gối cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh, mức độ hạn chế vận động và tình trạng tổn thương bên trong khớp. Càng phát hiện sớm, khả năng phục hồi vận động càng cao và nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật càng thấp.

5.1. Điều trị cứng khớp gối mức độ nhẹ

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường chỉ cảm thấy khớp gối hơi cứng khi ngủ dậy hoặc sau thời gian ngồi lâu. Lúc này, các biện pháp điều trị chủ yếu nhằm giảm viêm, cải thiện độ linh hoạt của khớp và ngăn bệnh tiến triển. Các biện pháp thường được áp dụng bao gồm:

• Điều chỉnh thói quen vận động và nghỉ ngơi hợp lý.
• Chườm ấm giúp thư giãn cơ và giảm cảm giác cứng khớp, áp dụng trong trường hợp cứng khớp mạn tính, không có dấu hiệu sưng đỏ.
• Tập các bài tập kéo giãn, tăng tầm vận động khớp gối.
• Kiểm soát cân nặng nếu thừa cân, béo phì.
• Sử dụng thuốc giảm đau, chống viêm theo chỉ định của bác sĩ khi cần thiết.

5.2. Điều trị cứng khớp gối mức độ trung bình

Khi tình trạng cứng khớp kéo dài, người bệnh bắt đầu gặp khó khăn trong đi lại, leo cầu thang hoặc đứng lên ngồi xuống, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp điều trị chuyên sâu hơn. Tùy nguyên nhân, người bệnh có thể được:

• Điều trị nội khoa kiểm soát viêm trong các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, gout hoặc viêm khớp mạn tính.
• Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng nhằm cải thiện biên độ vận động của khớp.
• Điều trị các tổn thương bên trong khớp như tràn dịch khớp gối, viêm màng hoạt dịch hoặc tổn thương sụn khớp.
• Can thiệp tiêm nội khớp trong một số trường hợp phù hợp nhằm giảm viêm và hỗ trợ chức năng khớp.

5.3. Điều trị cứng khớp gối mức độ nặng

Ở giai đoạn nặng, khớp gối có thể mất đáng kể khả năng vận động, xuất hiện biến dạng khớp hoặc tổn thương cấu trúc nghiêm trọng. Khi các phương pháp điều trị bảo tồn không còn hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa. Một số phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Nội soi khớp để xử lý các tổn thương bên trong khớp.
• Giải phóng khớp trong trường hợp khớp bị dính hoặc co rút mô mềm quanh khớp.
• Thay khớp gối nhân tạo khi khớp bị thoái hóa nặng hoặc mất chức năng vận động nghiêm trọng.

Thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân gây cứng khớp gối và điều trị đúng hướng 

6. Khám và điều trị cứng khớp gối tại MSC Clinic

Cứng khớp gối cần được thăm khám sớm để xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Tại MSC Clinic, người bệnh được tiếp cận theo hướng chẩn đoán toàn diện, điều trị cá nhân hóa và ưu tiên bảo tồn chức năng vận động của khớp gối.

Quá trình thăm khám được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp giàu kinh nghiệm, bao gồm:

• BSCKII. Trần Trọng Thắng – Giám đốc Chuyên môn MSC Clinic, với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội.
• ThS.BS. Nguyễn Trần Trung – Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E.

Người bệnh sẽ được đánh giá kỹ lưỡng về mức độ đau, tình trạng cứng khớp, khả năng vận động cũng như các dấu hiệu sưng viêm hoặc tổn thương quanh khớp gối. Bên cạnh khám lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định chẩn đoán hình ảnh nhằm xác định chính xác nguyên nhân gây cứng khớp và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Bác sĩ Trần Trung thăm khám cho người bệnh tại MSC Clinic

Trong điều trị, MSC Clinic ứng dụng các phương pháp y học tái tạo nhằm hỗ trợ phục hồi mô tổn thương và cải thiện chức năng khớp:

• Tiêm PRP (Huyết tương giàu tiểu cầu): Sử dụng yếu tố tăng trưởng từ máu tự thân, giúp hỗ trợ phục hồi mô sụn và giảm viêm tại khớp.
• Huyết tương tăng trưởng nội sinh: Tăng cường khả năng tái tạo mô, cải thiện môi trường phục hồi và duy trì hiệu quả lâu dài.
• M-MSC Therapy: Hỗ trợ điều trị tổn thương sụn và cấu trúc quanh khớp, đặc biệt trong các trường hợp thoái hóa giai đoạn sớm đến trung bình.

Ngoài ra, người bệnh còn được hướng dẫn các bài tập phục hồi chức năng phù hợp nhằm tăng độ linh hoạt của khớp, hạn chế co rút gân cơ và giảm nguy cơ tái cứng khớp sau điều trị. Với định hướng điều trị bảo tồn và cá nhân hóa, MSC Clinic giúp người bệnh cải thiện khả năng vận động, giảm đau cứng khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

NSND Hà Vy từng gặp tình trạng cứng khớp gối kéo dài do thoái hóa khớp kèm tràn dịch và gai xương. Các triệu chứng đau nhức, khó gập duỗi khớp khiến việc đi lại gặp nhiều trở ngại. Sau quá trình điều trị và phục hồi chức năng, biên độ vận động khớp gối được cải thiện, giúp bà di chuyển linh hoạt và sinh hoạt dễ dàng hơn.

7. Cách chăm sóc và phục hồi khi bị cứng khớp gối

7.1. Các bài tập hỗ trợ cải thiện cứng khớp gối

Các bài tập phù hợp thường tập trung vào động tác co duỗi gối, kéo giãn cơ và phục hồi tầm vận động của khớp. Một số bài tập thường được khuyến khích gồm:

• Co duỗi gối nhẹ nhàng tại chỗ
• Kéo giãn cơ đùi trước và cơ bắp chân
• Tập gấp duỗi gối bằng dây đàn hồi
• Nâng chân thẳng để tăng sức mạnh cơ đùi
• Đi bộ chậm trên mặt phẳng
• Đạp xe với cường độ nhẹ
• Bơi lội giúp giảm áp lực lên khớp gối và hỗ trợ phục hồi vận động

Phục hồi chức năng giúp cải thiện độ linh hoạt và khả năng vận động của khớp

Người bệnh nên tập luyện đều đặn mỗi ngày, tăng cường độ từ từ và tránh các động tác gây đau hoặc tạo áp lực lớn lên khớp gối. Với những trường hợp cứng khớp kéo dài hoặc sau chấn thương, nên tập phục hồi chức năng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên vật lý trị liệu.

7.2. Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng

Người bệnh nên duy trì chế độ ăn cân bằng, đầy đủ các nhóm chất như đạm, tinh bột, chất béo tốt, vitamin và khoáng chất nhằm hỗ trợ nuôi dưỡng sụn khớp và tăng cường sức khỏe xương khớp. Một số dưỡng chất có lợi cho khớp gối gồm:

• Vitamin D: Có nhiều trong cá hồi, lòng đỏ trứng, nấm, sữa và hải sản.
• Canxi: Có nhiều trong sữa và các sản phẩm từ sữa, các loại đậu, rau xanh đậm, phô mai và hạt dinh dưỡng.
• Axit béo không bão hòa: Có trong cá biển, dầu ô liu, quả óc chó, hạt lanh và các loại dầu thực vật.

Bên cạnh đó, người bệnh nên duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên khớp gối, hạn chế ngồi lâu hoặc giữ một tư thế quá lâu, đồng thời tránh mang vác nặng hoặc vận động quá sức. Việc kết hợp điều trị đúng cách cùng chế độ chăm sóc phù hợp sẽ giúp cải thiện tình trạng cứng khớp gối, phục hồi khả năng vận động và hạn chế nguy cơ tái phát.

Cứng khớp gối không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày mà còn có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động nếu không được thăm khám và điều trị đúng cách. Việc phát hiện sớm nguyên nhân và can thiệp phù hợp sẽ giúp cải thiện chức năng khớp, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Nếu đang gặp tình trạng đau và cứng khớp gối kéo dài, người bệnh nên chủ động thăm khám sớm tại MSC Clinic để được tư vấn hướng điều trị phù hợp.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN