Đau khớp vai: 4 nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Đau khớp vai là tình trạng gây đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động vùng vai, ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động thường ngày như giơ tay, mang vác hay xoay người. Nguyên nhân thường gặp bao gồm thoái hóa khớp, chấn thương trong sinh hoạt hoặc thể thao, các bệnh lý mô mềm, và một số bệnh lý khác như viêm khớp dạng thấp. Tùy vào nguyên nhân và mức độ tổn thương, phương pháp điều trị có thể bao gồm nghỉ ngơi, dùng thuốc, vật lý trị liệu hoặc các can thiệp chuyên sâu. Cùng MSC Clinic tìm hiểu những nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị của đau khớp vai trong bài viết này để có thể chủ động bảo vệ sức khỏe xương khớp và xử trí kịp thời khi cần thiết.

Đau khớp vai ảnh hưởng khả năng vận động thường ngày

1. Đau khớp vai là gì?

Đau khớp vai là tình trạng đau đi kèm hạn chế vận động tại vùng vai. Vùng vai được cấu tạo từ hệ các khớp, gân cơ và dây chằng phức tạp, do đó tình trạng đau có thể xuất phát từ bất kỳ cấu trúc nào tại đây. Cơn đau có thể lệch một bên như đau khớp vai trái hoặc đau khớp vai phải, có thể đến đột ngột hoặc tiến triển âm thầm, gây khó khăn khi vận động.

Trong hệ khớp vai, thành phần cốt yếu là khớp nối đầu xương cánh tay với ổ chảo xương bả vai. Bên cạnh đó là khớp cùng đòn, khớp ức đòn, cùng với hệ dây chằng, hệ cơ quanh vai, bao hoạt dịch và sụn viền giúp giữ ổn định và giảm ma sát khi vận động. Nhờ đó, vai vừa có thể vận động đa hướng, vừa có thể chịu lực, nhưng đồng thời cũng dễ bị tổn thương hơn.

Cấu trúc phức tạp dẫn đến nhiều nguyên nhân gây đau khớp vai

2. Nguyên nhân gây đau khớp vai

2.1. Nguyên nhân cơ học và thoái hóa

Sự suy yếu của khớp qua thời gian dài sử dụng do tuổi tác, nghề nghiệp hoặc thói quen vận động có thể gây đau khớp vai. Cơn đau thường không xuất hiện đột ngột mà âm ỉ, tăng theo thời gian khi cấu trúc khớp lão hóa và mất dần khả năng chịu tải.

• Thoái hóa khớp vai: Khi lớp sụn đệm của khớp bị mòn, các xương cọ xát trực tiếp sẽ kích thích cơn đau, đồng thời gây cứng khớp khi vận động.
• Thoái hóa khớp cùng đòn: Khớp nhỏ ở phía trên vai bị bào mòn theo thời gian, khiến người bệnh đau rõ khi đưa tay ngang hoặc bắt chéo tay trước ngực.
• Biến dạng cấu trúc: Những thay đổi hình dạng xương như mỏm cùng vai cong hoặc dày lên có thể thu hẹp không gian vận động, khiến gân dễ bị kích thích.
• Quá tải lặp lại: Các động tác lặp lại khi lao động nặng hoặc chơi thể thao tạo ra vi chấn thương, đặc biệt tại gân chóp xoay, lâu dần gây viêm mạn tính và đau dai dẳng.

Tổn thương sụn do thoái hóa gây đau khớp vai

2.2. Chấn thương

Các chấn thương vai thường gây đau rõ rệt ngay lập tức, thậm chí có thể chuyển thành đau mạn tính nếu không phục hồi đúng cách. Đau không chỉ đến từ tổn thương ban đầu mà còn kéo dài do mất ổn định và bù trừ sai lệch.

• Rách gân chóp xoay: Khi gân bị rách, cơ và xương không thể phối hợp cử động hiệu quả. Các cơ khác phải làm việc quá mức để bù trừ, từ đó gây đau và yếu vai.
• Trật khớp vai: Khi khớp bị sai lệch, bao khớp và mô xung quanh bị kéo giãn hoặc rách, khiến khớp mất vững, dễ tái trật và gây đau mỗi khi vận động.
• Tổn thương sụn viền: Khi sụn viền bị rách, khớp mất điểm tựa khi vận động, tạo cảm giác đau sâu bên trong và khó chịu khi xoay hoặc nâng tay.

Tổn thương gân gây đau khớp vai

2.3. Nguyên nhân bệnh lý mô mềm

Trên thực tế, nhóm nguyên nhân gây đau khớp vai thường gặp nhất lại liên quan đến các tình trạng viêm và rối loạn mô mềm quanh khớp. Tuy nhiên, chúng tiến triển âm thầm nên người bệnh dễ bỏ lỡ giai đoạn điều trị sớm và bệnh thường có xu hướng tái phát.

• Đau dưới mỏm cùng vai: Là rối loạn vận động giữa các cấu trúc khớp gây cọ xát lặp lại, khiến gân và bao hoạt dịch bị kích thích kéo dài, từ đó gây đau.
• Viêm gân vôi hóa: Là tình trạng lắng đọng canxi tại gân, có thể gây phản ứng viêm mạnh, làm tăng áp lực trong gân và kích thích thần kinh, có thể gây đau dữ dội.
• Viêm gân nhị đầu: Gân cơ nhị đầu thường xuyên bị ma sát khi vận động lặp lại, có thể gây tổn thương vi thể, từ đó gây viêm đau ở vùng trước vai và lan dọc xuống cánh tay.
• Đông cứng khớp vai: Là tình trạng bao khớp bị xơ hóa và co rút, khiến các mô gân cơ bị kéo căng bất thường, dẫn đến hạn chế vận động và gây đau.

Viêm gây vôi hóa gây đau khớp vai dữ dội

2.4. Các nguyên nhân khác

Ngoài các nguyên nhân trên, một số tác nhân gây đau khác có ý nghĩa quan trọng không kém trong chẩn đoán phân biệt, đặc biệt khi biểu hiện không điển hình hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường. Nhóm nguyên nhân này đòi hỏi người bệnh cần được thăm khám kỹ lưỡng và đánh giá toàn diện để không bỏ sót các bệnh lý tiềm ẩn quan trọng.

• Viêm khớp dạng thấp hoặc nhiễm trùng: Tình trạng viêm làm tăng dịch khớp và áp lực nội khớp, từ đó gây đau ngay cả khi nghỉ và hạn chế vận động toàn bộ khớp.
• Đau lan từ cột sống cổ: Khi rễ thần kinh vùng cổ bị chèn ép, tín hiệu đau có thể lan theo đường thần kinh xuống vai, dù khớp vai không bị tổn thương trực tiếp.
• Đau quy chiếu từ nội tạng: Các cơ quan như tim, phổi hoặc túi mật có thể gây đau lan lên vai do hội tụ đường dẫn truyền thần kinh, có thể nhầm lẫn với bệnh lý khớp.

Đau lan từ thần kinh cổ vai gáy xuống vùng vai

3. Triệu chứng đau khớp vai

Triệu chứng đau khớp vai cần được phân tích theo đặc điểm xuất hiện và hoàn cảnh đi kèm. Người bệnh có thể chỉ đau khớp vai trái hoặc đau khớp vai phải, đau dữ dội đột ngột hoặc đau âm ỉ tăng dần. Đặc điểm của mỗi cơn đau phản ánh dạng tổn thương và mức độ cụ thể khác nhau, giúp định hướng nguyên nhân và hướng điều trị ngay từ đầu.

• Đau tăng khi vận động: Đặc biệt khi giơ tay cao, với tay ra sau hoặc lặp lại động tác, thường gợi ý tình trạng quá tải gân hoặc hội chứng chèn ép vùng vai.
• Đau âm ỉ, tiến triển chậm kèm cứng khớp và tiếng lạo xạo: Thường gặp trong thoái hóa khớp vai; nếu đau rõ khi đưa tay ngang hoặc bắt chéo trước ngực có thể liên quan đến khớp cùng đòn.
• Đau đột ngột sau chấn thương: Đau dữ dội đột ngột, kèm hạn chế vận động rõ là dấu hiệu của tổn thương cấp như trật khớp hoặc rách gân; cần được đánh giá sớm hoặc xử trí cấp cứu.
• Đau kèm yếu hoặc giảm lực khi nâng tay: Gợi ý tổn thương gân, đặc biệt là gân chóp xoay, có thể do chấn thương hoặc quá tải kéo dài.
• Cứng khớp: Nếu hạn chế cả khi tự vận động và khi có người hỗ trợ, thường liên quan đến viêm dính bao khớp.
• Đau lan xuống cánh tay: Thường gặp trong bệnh lý gân quanh vai, có thể đau tăng khi người bệnh nằm nghiêng về bên đau.
• Đau kèm tê lan từ cổ xuống vai: Gợi ý nguyên nhân từ cột sống cổ hơn là khớp vai.
• Sưng, nóng, đỏ, đau cả khi nghỉ: Là dấu hiệu ít gặp nhưng không nên xem nhẹ, có thể liên quan đến viêm cấp hoặc nhiễm trùng và cần được thăm khám sớm.

>> Tìm hiểu thêm: Triệu chứng viêm quanh khớp vai

Đặc điểm cơn đau khớp vai khác nhau phản ánh nguyên nhân gây đau cụ thể

4. Đau khớp vai có nguy hiểm không?

Mặc dù đau khớp vai thường không đe dọa đến tính mạng, vẫn có một số trường hợp nguy hiểm mà người bệnh cần đặc biệt lưu ý như:

• Đau quy chiếu do bệnh tim mạch: Đặc trưng kèm theo đau ngực, khó thở, vã mồ hôi hoặc đau lan xuống cánh tay trái.
• Đau do nhiễm trùng khớp: Đau tăng nhanh và đi kèm sốt, sưng đỏ, gây nguy hiểm nếu nhiễm trùng sâu, lan vào máu hoặc các cơ quan khác.

Nếu xuất hiện những triệu chứng trên, người bệnh cần đi khám ngay để loại trừ các tình trạng nguy hiểm và được điều trị kịp thời.

Đau khớp vai quy chiếu do bệnh tim mạch có thể gây nguy hiểm

Ngoài ra, đau do chấn thương, bệnh lý khớp hoặc tổn thương khu trú tại vai thường không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, triệu chứng kéo dài vẫn gây ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng sinh hoạt và lao động của người bệnh, đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Nếu không được điều trị triệt để, tổn thương tiến triển sẽ để lại những biến chứng về lâu dài. Ví dụ, hạn chế vận động lâu ngày có thể dẫn đến teo cơ, cứng khớp và giảm biên độ vận động vĩnh viễn. Các tổn thương gân nặng dần sẽ chuyển sang đau mạn tính và gây rối loạn vận động, từ đó tăng nguy cơ tái phát và kéo dài tình trạng bệnh.

5. Chẩn đoán đau khớp vai

Quá trình chẩn đoán đau khớp vai cần kết hợp giữa khám lâm sàng và đánh giá cận lâm sàng. Trong đó, việc khám trực tiếp vẫn là bước nền tảng giúp định hướng nguyên nhân trước khi chỉ định thêm chẩn đoán hình ảnh hoặc xét nghiệm.

• Khai thác bệnh sử: Bác sĩ tìm hiểu về hoàn cảnh xuất hiện đau cũng như tình trạng sức khỏe và bệnh nền của người bệnh làm cơ sở cho việc chẩn đoán.
• Khám lâm sàng: Bác sĩ thực hiện các nghiệm pháp chuyên biệt để đánh giá vị trí đau, mức độ đau và biên độ vận động, đồng thời so sánh vận động chủ động và thụ động để phân biệt nguyên nhân gây đau.
• Đánh giá cận lâm sàng: Dựa trên thông tin có được từ khám lâm sàng, bác sĩ chỉ định thêm chụp X-quang, siêu âm, chụp MRI hoặc xét nghiệm máu tùy theo nguyên nhân nghi ngờ để xác định chính xác nguyên nhân gây đau. Trong bước này, bác sĩ có thể chỉ định nhiều đánh giá nếu cần thiết để phân biệt các triệu chứng chồng lấp, đảm bảo đánh giá tổng quan để không bỏ sót bệnh lý tiềm ẩn.

Khám lâm sàng là bước quan trọng giúp xác định nguyên nhân gây đau

Việc lựa chọn phương pháp chẩn đoán cần được xem xét dựa trên biểu hiện cụ thể của từng người bệnh để tối ưu hóa nguồn lực y tế, tránh lạm dụng xét nghiệm và tăng hiệu quả điều trị.

6. Phương pháp điều trị đau khớp vai

6.1. Điều chỉnh vận động và điều trị nội khoa

Điều trị đau khớp vai luôn bắt đầu từ việc giảm tải và duy trì vận động vừa sức để tránh cứng khớp. Người bệnh có thể sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm và giãn cơ khi có chỉ định của bác sĩ và cần tuân thủ nghiêm ngặt theo phác đồ điều trị, đặc biệt với người có bệnh nền như gan, thận, đái tháo đường hay dạ dày.

Tiêm corticosteroids tại chỗ chỉ áp dụng trong một số trường hợp đau nhiều hoặc viêm rõ, không đáp ứng với điều trị thông thường và cần được kiểm soát chặt chẽ để hạn chế tác dụng phụ.

Sử dụng thuốc chỉ là phương pháp hỗ trợ và không nên lạm dụng

Người bệnh cần đặc biệt lưu ý rằng việc kiểm soát đau chỉ là biện pháp hỗ trợ cho mục tiêu quan trọng hơn là phục hồi chức năng và ngăn ngừa tái phát thông qua điều chỉnh thói quen vận động và duy trì tập luyện lâu dài.

6.2. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Đây là phương pháp nền tảng trong điều trị đau khớp vai, đặc biệt với các nguyên nhân cơ học và mô mềm. Các bài tập vật lý trị liệu khớp vai giúp cải thiện tầm vận động và tăng sức mạnh cơ quanh vai đóng vai trò trung tâm, giúp phục hồi chức năng và ngăn ngừa tái phát. Các phương pháp hỗ trợ như siêu âm trị liệu, điện xung hoặc nhiệt trị liệu có thể giúp giảm đau tạm thời, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tập luyện.

Phục hồi chức năng là phương pháp điều trị nền tảng

6.3. Điều trị can thiệp và phẫu thuật

Can thiệp ngoại khoa chỉ được xem xét khi điều trị bảo tồn không hiệu quả hoặc khi có tổn thương cấu trúc rõ ràng. Phương pháp can thiệp qua nội soi ít xâm lấn có thể xử lý các vấn đề như viêm, chèn ép hoặc tổn thương mô mềm. Các tổn thương như rách gân, thoái hóa mức độ nặng hoặc mất chức năng khớp mới đòi hỏi phẫu thuật mở để phục hồi cấu trúc. Người bệnh cần kết hợp phục hồi chức năng tích cực sau can thiệp để đạt kết quả lâu dài.

7. Khám và điều trị chuyên sâu các bệnh lý khớp vai tại MSC Clinic

Đau khớp vai có thể là triệu chứng chung của nhiều bệnh lý cơ xương khớp như viêm gân chóp xoay, hội chứng chèn ép, đông cứng khớp vai, viêm khớp hoặc thoái hóa khớp. Nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách, các tổn thương có thể tiến triển khiến khớp vai yếu dần, hạn chế vận động và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Thăm khám khớp vai tại MSC Clinic

Phòng khám Đa khoa MSC là địa chỉ thăm khám và điều trị chuyên sâu các bệnh lý cơ xương khớp, đã tiếp nhận và điều trị hiệu quả cho hàng nghìn trường hợp bệnh lý gây đau khớp vai. Tại đây, mỗi người bệnh đều được đánh giá toàn diện thông qua thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, qua đó đánh giá chính xác tổn thương của khớp, gân hoặc dây chằng quanh vai.

Quá trình thăm khám luôn có sự đồng hành của đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp. Đứng đầu phòng khám là BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn MSC Clinic, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội. Bên cạnh đó, còn có đội ngũ điều dưỡng và chăm sóc khách hàng, sẵn sàng hỗ trợ và tư vấn cho người bệnh xuyên suốt từ giai đoạn thăm khám, điều trị đến sau điều trị.

Thủ thuật tiêm nội khớp thực hiện trong phòng vô khuẩn

Dựa trên kết quả chẩn đoán, người bệnh được xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa nhằm kiểm soát tình trạng đau khớp vai, tác động đúng nguyên nhân gốc rễ và hỗ trợ phục hồi chức năng vận động. Một số liệu pháp thường được áp dụng tại MSC Clinic gồm:

• Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Sử dụng huyết tương từ máu tự thân giàu yếu tố tăng trưởng giúp giảm viêm và thúc đẩy phục hồi, phù hợp với viêm gân chóp xoay và tổn thương mô mềm quanh khớp vai.
• Huyết tương tăng trưởng nội sinh (MSC PRP): Liệu pháp tối ưu nồng độ yếu tố tăng trưởng nội sinh, giúp tăng khả năng tái tạo mô, phù hợp với người bị đau khớp vai mạn tính, đặc biệt ở người lớn tuổi.
• M-MSC Therapy: Kết hợp liệu pháp sinh học với chương trình phục hồi chức năng chuyên biệt, phù hợp với người bệnh đau khớp vai kéo dài, không muốn phẫu thuật hoặc cần phục hồi vận động lâu dài.

Đồng thời, phác đồ điều trị chú trọng phục hồi chức năng chuyên sâu, giúp tăng sức mạnh cơ vai, cải thiện biên độ vận động và phòng ngừa tái phát. Toàn bộ quá trình điều trị được theo dõi chặt chẽ bởi đội ngũ kỹ thuật viên phục hồi chức năng giàu kinh nghiệm.

Đau khớp vai là tình trạng phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Việc phát hiện sớm nguyên nhân, điều trị đúng cách và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp cải thiện triệu chứng và phòng ngừa biến chứng. Nếu xuất hiện đau khớp vai trái hoặc đau khớp vai phải kéo dài, người bệnh hãy đến thăm khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa uy tín để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN