Đứt dây chằng sên mác trước: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Đứt dây chằng sên mác trước là tình trạng tổn thương của dây chằng mắt cá chân phổ biến nhất và thường xuyên xảy ra khi chơi thể thao hoặc chấn thương do tai nạn. Nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách, tổn thương này có thể dẫn đến mất ổn định khớp cổ chân, hạn chế vận động và tăng nguy cơ tái phát. Hãy cùng MSC Clinic tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả của chấn thương đứt dây chằng sên mác trước nhé!

Vị trí chính xác của dây chằng sên mác trước 

1. Đứt dây chằng sên mác trước là gì? 

Dây chằng sên mác trước (anterior talofibular ligament – ATFL)  là một trong ba dây chằng chính ở mặt ngoài cổ chân, có vai trò giữ vững xương sên và xương mác. Khi ATFL bị kéo giãn quá mức sẽ dẫn đến hiện tượng đứt dây chằng sên mác trước. 

Đứt dây chằng sên mác trước là dạng tình trạng tổn thương thường gặp nhất, chiếm 70% các ca bong gân cổ chân trong nhóm chấn thương lật cổ chân ngoài. 

2. Nguyên nhân gây đứt dây chằng sên mác trước là do đâu?

Dưới đây là nguyên nhân thường gặp dẫn đến tình trạng đứt dây chằng sên mác trước: 

»» Đọc thêm: Đứt dây chằng chéo: Nguyên nhân, phương pháp điều trị và phục hồi

Chấn thương đứt dây chằng sên mác trước khi chơi thể thao 

• Chấn thương thể thao: Xảy ra khi bàn chân bị xoay vào trong quá mức, thường gặp khi chạy bộ, đá bóng, nhảy…
• Mang vác vật nặng quá mức: Thường gặp ở những người làm công việc lao động như nông dân, công dân, thợ xây, thợ bốc xếp…
• Vận động sai tư thế: Khiến sự co dãn của dây chằng yếu dần, làm tăng nguy cơ cổ chân bị bẻ cong sai tư thế.
• Tai nạn, té ngã: Đặc biệt khi đi trên bề mặt không bằng phẳng hoặc mang giày không phù hợp.
• Yếu cơ hoặc dây chằng lỏng lẻo bẩm sinh: Làm tăng nguy cơ tổn thương dây chằng sên mác trước khi vận động.

3. Triệu chứng của đứt dây chằng sên mác trước là gì?

Các triệu chứng của đứt dây chằng sên mác trước rất đa dạng, phụ thuộc vào mức độ tổn thương như sau: 

• Đau nhói vùng cổ chân ngoài, đặc biệt khi đứng tỳ chân hoặc đi lại.
• Sưng tấy quanh mắt cá chân, có thể xuất hiện rõ ràng sau chấn thương.
• Bầm tím là dấu hiệu xuất hiện muộn nhất khi các thành phần cơ, dây chằng bị chấn thương và chảy máu bên trong.
• Giảm biên độ vận động, khó xoay hoặc chịu lực lên cổ chân.
• Cảm giác lỏng khớp, không vững khi di chuyển.
• Nghe tiếng “rắc” khi cử động, trong các trường hợp nặng.

4. Phân loại mức độ tổn thương đứt dây chằng sên mác trước thế nào?

Chấn thương đứt dây chằng sên mác trước được chia thành 3 nhóm với 3 mức độ dựa trên tình trạng tổn thương dây chằng như sau: 

>> Tìm hiểu thêm: Đứt dây chằng cổ chân và phương pháp điều trị hiệu quả

Các mức độ tổn thương do đứt dây chằng sên mác trước gây ra

• Độ I (nhẹ): Dây chằng bị kéo giãn, đau nhẹ, ít sưng, vẫn đi lại được.
• Độ II (trung bình): Đứt một phần dây chằng, biểu hiện đau và sưng rõ, khó đi lại bình thường.
• Độ III (nặng): Đứt hoàn toàn dây chằng, đau dữ dội đi kèm sưng lớn, cổ chân mất đi độ ổn định, mất chức năng vận động.

5. Đứt dây chằng sên mác trước và cách điều trị hiệu quả

5.1. Điều trị bảo tồn

Theo Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức, hầu hết các trường hợp chấn thương đứt dây chằng sên mác trước đều có thể được điều trị thành công bằng các biện pháp bảo tồn (chiếm 80 – 90%) với nhóm tổn thương ở mức độ I và II. Người bệnh sẽ được chỉ định áp dụng các phương pháp:

• Liệu pháp R.I.C.E với 4 bước chăm sóc: Nghỉ ngơi, hạn chế vận động (Rest) – Chườm lạnh (ICE) – Băng ép (Compression) – Nâng cao (Elevation) khớp cổ chân giúp giảm sưng, đau hiệu quả.
• Đeo nẹp cố định khớp cổ chân giúp giảm ma sát lên dây chằng bị tổn thương, từ đó giảm viêm và đau; đồng thời hạn chế cử động để tránh tình trạng đứt dây chằng trở nặng.
• Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm (NSAIDs) tuỳ theo mức độ đau. Tuy nhiên, cần tuân thủ đúng chỉ định hướng dẫn của bác sĩ nhằm ngăn ngừa tác dụng phụ gây hại đến gan, thận.
• Tiêm Corticosteroids vào các khớp, các cơ hoặc tĩnh mạch để kiểm soát tình trạng viêm, căng thẳng. Mặc dù, phương pháp này mang lại hiệu quả tốt nhưng do có nguy cơ xảy ra tác dụng phụ nên số lượng mũi tiêm thường được giới hạn.  
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Được tách chiết từ máu của chính bệnh nhân, có hiệu quả kháng viêm, giảm đau và tái tạo vùng cơ xương khớp bị tổn thương. Với hàm lượng tiểu cầu cao, chứa nhiều yếu tố tăng trưởng giúp kích thích khả năng phục hồi tự nhiên của cơ thể.
• Sau khi tình trạng sưng đau đã giảm, người bệnh được hướng dẫn các bài tập vật lý trị liệu hỗ trợ tăng cường chức năng dây chằng và cải thiện khả năng giữ thăng bằng của cổ chân.

>> Tìm hiểu thêm: 4 cách điều trị giãn dây chằng đạt hiệu quả cao

Tiêm Corticosteroid giúp giảm đau hiệu quả, nhưng lại tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ

5.2. Điều trị phẫu thuật

Trường hợp đứt hoàn toàn dây chằng sên mác trước (độ III), bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện phẫu thuật. Hiện nay kỹ thuật phẫu thuật phổ biến nhất là nội soi tái tạo dây chằng, có độ an toàn cao do chỉ cần xâm lấn ở mức tối thiểu, ít đau đớn, vết sẹo nhỏ và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. Từ đó, người bệnh phục hồi nhanh hơn và không để lại di chứng hậu phẫu.

6. Phục hồi sau chấn thương đứt dây chằng sên mác trước

Người bệnh muốn dây chằng lành nhanh và sớm lấy lại khả năng vận động của cổ chân, cần tiến hành những liệu trình phục hồi chức năng ngay sau điều trị. Quá trình này cần được theo dõi sát sao bởi các chuyên gia phục hồi chức năng cơ xương khớp. Tuỳ thuộc vào mức độ tổn thương và phương pháp điều trị, thời gian hồi phục như sau:

»» Hướng dẫn bạn: Tập phục hồi sau mổ dây chằng chéo trước theo từng giai đoạn

Phục hồi sau điều trị độ I đứt dây chằng sên mác trước 

Với độ I (giai đoạn cấp tính)

• Người bệnh cần nghỉ ngơi từ 2 – 3 tuần.
• Cố định cổ chân bằng nẹp hoặc băng ép để hạn chế di lệch và giữ đúng vị trí giải phẫu.
• Chườm lạnh 2-3 giờ/ngày để giảm viêm và phù nề.
• Sử dụng thuốc giảm viêm, giảm đau theo chỉ định của bác sĩ.

Với độ II (giai đoạn bán cấp)

• Thời gian nghỉ ngơi hợp lý là 3-6 tuần.
• Tập vật lý trị liệu dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên.
• Bắt đầu bằng kéo giãn cơ nhẹ nhàng và tăng dần cường độ nếu có cải thiện.

Với độ III (giai đoạn phục hồi chức năng)

• Giai đoạn này có thể mất 4-12 tuần.
• Chủ động tập luyện, tăng dần biên độ vận động.
• Tập thăng bằng phối hợp vận để khôi phục chức năng cổ chân. 

7. Những lưu ý và cách phòng ngừa đứt dây chằng sên mác trước

Để phòng ngừa tình trạng đứt dây chằng sên mác trước, người bệnh cần lưu ý:

Đối với người tập thể thao: 

Những người tập thể thao nên khởi động đúng kỹ thuật trước khi bắt đầu bài tập

• Khởi động kỹ trước khi bắt đầu hoạt động thể thao giúp làm nóng cơ bắp, nới lỏng khớp và tăng cường lưu thông máu, giảm nguy cơ chấn thương dây chằng.
• Thực hiện bài tập đúng kỹ thuật và sử dụng thêm dụng cụ bảo hộ như băng quấn cổ chân để giảm áp lực lên dây chằng.
• Phòng tránh té ngã bằng việc lựa chọn nơi có địa hình bằng phẳng, không gồ ghề, trơn trượt.
• Hạn chế tập những động tác quá sức, nghỉ ngơi hợp lý, tránh tình trạng căng cơ kéo dài.

Đối với mọi đối tượng: 

• Điều chỉnh tư thế đúng khi làm việc và sinh hoạt. 
• Duy trì cân nặng phù hợp để giảm gánh nặng cho cổ chân và dây chằng.
• Cải thiện sức khỏe xương khớp bằng các hoạt động thể chất phù hợp.
• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học với các thành phần hỗ trợ cơ bắp chắc khoẻ như protein, chất béo, vitamin, carbohydrate… và các chất điện giải cần thiết.
• Thăm khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để tầm soát các bệnh lý xương khớp.

8. Khi nào nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa?

Đánh giá đúng tổn thương ngay từ đầu là yếu tố quan trọng để điều trị hiệu quả và ngăn ngừa biến chứng tái phát. Vì vậy, người bệnh nên đến thăm khám bác sĩ chuyên khoa khi gặp những dấu hiệu sau: 

• Đau cổ chân kéo dài, không cải thiện sau 2-3 ngày.
• Sưng, bầm tím hoặc mắt cá chân biến dạng.
• Cảm giác cổ chân bị lỏng, không ổn định khi đi lại.
• Có tiền sử chấn thương cổ chân tái phát nhiều lần.

9. Đứt dây chằng sên mác trước – Điều trị hiệu quả tại MSC Clinic

Phòng khám Đa khoa MSC tự hào là lựa chọn hàng đầu giúp giải quyết triệt để chấn thương đứt dây chằng sên mác trước nói riêng và phục hồi tổn thương dây chằng nói chung với sự kết hợp giữa:

»» Mời bạn đọc thêm: Địa chỉ khám xương khớp tốt ở Hà Nội – 5 lý do nên lựa chọn MSC Clinic

Bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp chuẩn bị tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) cho khách hàng

• Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm: BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn Phòng khám, Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, với hơn 30 năm kinh nghiệm điều trị bệnh lý xương khớp, ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện E, BSCKI Nguyễn Đức Hiếu – Chuyên gia nội cơ xương khớp, có nhiều năm công tác tại Bệnh viện Đại học Y, Bệnh viện Thanh Oai, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc; cùng đội ngũ cố vấn chuyên môn là trưởng, phó khoa của các bệnh viện tuyến trung ương.
• Trang thiết bị tiên tiến: MSC Clinic sở hữu phòng tiêm vô trùng theo tiêu chuẩn phòng phẫu thuật, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh trong quá trình thực hiện thủ thuật. Phòng vật lý trị liệu – phục hồi chức năng được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản, Anh, Mỹ, Đức hỗ trợ điều trị hiệu quả chấn thương đứt dây chằng sên mác trước.
• Ứng dụng công nghệ y học tái tạo hiện đại: Phác đồ cá nhân hoá với các phương pháp huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), huyết tương tăng trưởng nội sinh, liệu pháp M-MSC Therapy… an toàn, ít xâm lấn, giảm đau, giảm viêm hiệu quả, kích thích sản sinh tế bào mô mới giúp làm lành tổn thương, tái tạo lại độ đàn hồi của dây chằng. Kết hợp cùng vật lý trị liệu giúp người bệnh khôi phục lại chức năng năng dây chằng, cổ chân và nâng tầm cuộc sống.
• Dịch vụ tận tâm: Đội ngũ y bác sĩ túc trực 24/7 trước, trong và sau quá trình điều trị, để đảm bảo an toàn cho người bệnh. 

Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào của đứt dây chằng sên mác trước, đừng chủ quan! Hãy đến ngay MSC Clinic để được chẩn đoán chính xác, điều trị kịp thời bởi đội ngũ bác sĩ cơ xương khớp đầu ngành. Liên hệ ngay để đặt lịch và tư vấn miễn phí!

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN