Gãy mâm chày: Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Gãy mâm chày là chấn thương xảy ra ở vùng đầu trên xương chày, khi cấu trúc xương bị tác động mạnh dẫn đến nứt hoặc vỡ, làm ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nâng đỡ và vận động của chân. Nguyên nhân gãy mâm chày chủ yếu đến từ lực tác động lớn trực tiếp hoặc gián tiếp lên đầu gối, trong khi cách điều trị gãy mâm chày sẽ phụ thuộc vào mức độ tổn thương, từ điều trị bảo tồn đến phẫu thuật nhằm phục hồi cấu trúc và chức năng khớp gối.

Trong bài viết này, MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và hướng điều trị hiệu quả để lựa chọn giải pháp phù hợp.

Gãy mâm chày là tình trạng nứt hoặc vỡ xảy ra ở phần đầu trên của xương chày

1. Gãy mâm chày là gì?

Gãy mâm chày là tình trạng nứt hoặc vỡ xảy ra ở phần đầu trên của xương chày – vị trí tạo nên mặt khớp gối và chịu lực chính của cơ thể khi đứng, đi lại. Đây là chấn thương nghiêm trọng vì không chỉ ảnh hưởng đến xương mà còn liên quan trực tiếp đến sụn, dây chằng và khả năng vận động của khớp gối.

Gãy mâm chày là chấn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng vận động khớp gối

Khi xảy ra gãy mâm chày, mức độ tổn thương có thể khác nhau:

• Gãy không di lệch: Chỉ là vết nứt nhỏ, xương vẫn giữ nguyên vị trí.
• Gãy lún hoặc di lệch: Bề mặt khớp bị biến dạng, ảnh hưởng đến vận động.
• Gãy phức tạp: Xương bị tổn thương nặng, có thể liên quan đến dây chằng, sụn và các cấu trúc quanh khớp.

>> Đọc thêm: Dấu hiệu của giãn dây chằng đầu gối

2. Nguyên nhân gãy mâm chày

Gãy mâm chày xảy ra chủ yếu do các lực tác động mạnh trực tiếp hoặc gián tiếp lên vùng khớp gối, làm xương chày bị nứt, vỡ hoặc lún mặt khớp. Các nguyên nhân thường gặp bao gồm:

• Tai nạn giao thông (đặc biệt là xe máy, ô tô) gây va chạm trực tiếp vào vùng đầu gối.
• Ngã từ trên cao như té thang, giàn giáo hoặc tiếp đất bằng chân với lực dồn mạnh.
• Chấn thương thể thao cường độ cao như bóng đá, bóng rổ, trượt tuyết với các động tác xoắn vặn hoặc dừng đột ngột.
• Ngã nhẹ trong sinh hoạt hàng ngày ở người lớn tuổi có xương yếu.
• Loãng xương làm giảm mật độ xương, khiến xương dễ nứt gãy ngay cả khi va chạm nhẹ.
• Các bệnh lý xương như nhiễm trùng xương, ung thư xương hoặc thiếu hụt khoáng chất khiến xương giòn và dễ tổn thương.

Chấn thương thể thao cường độ cao là nguyên nhân dẫn đến gãy mâm chày

3. Triệu chứng nhận biết gãy mâm chày như thế nào?

Gãy mâm chày thường biểu hiện rõ ngay sau chấn thương vùng đầu gối, với mức độ triệu chứng thay đổi tùy theo vị trí và mức độ tổn thương. Người bệnh có thể nhận biết qua các dấu hiệu sau:

• Đau vùng đầu gối, có thể âm ỉ hoặc đau dữ dội kéo dài, tăng rõ khi vận động hoặc khi ấn vào.
• Sưng nề nhanh quanh khớp gối do chảy máu trong khớp và phản ứng viêm.
• Bầm tím xuất hiện quanh vùng đầu gối sau chấn thương.
• Cứng khớp gối, khó hoặc không thể gập – duỗi như bình thường.
• Khớp gối yếu, mất ổn định, cảm giác không vững khi đứng hoặc di chuyển.
• Có thể xuất hiện sưng căng ở cẳng chân, đôi khi kèm chảy máu trong các khoang cơ.
• Tê vùng bàn chân hoặc các ngón chân do ảnh hưởng đến dây thần kinh.

>> Giải đáp vấn đề: Đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống là bệnh gì? Xử lý thế nào?

Đau vùng đầu gối hoặc đau dữ dội, cứng khớp gối là dấu hiệu của gãy mâm chày

4. Khi nào cần đi khám ngay?

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu nghi ngờ gãy mâm chày sau chấn thương vùng đầu gối và xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm sau đây:

• Biến dạng khớp gối: Đầu gối bị lệch hoặc thay đổi hình dạng rõ rệt sau chấn thương.
• Không thể chịu lực: Hoàn toàn không thể đứng vững hoặc đi lại bằng chân bị thương.
• Sưng nề nhanh, căng tức: Vùng gối sưng to nhanh kèm cảm giác căng chặt bất thường.
• Không bắt được mạch: Không cảm nhận được mạch ở cổ chân hoặc bàn chân. Đây là trường hợp dấu hiệu cấp cứu.
• Yếu cơ hoặc không thể cử động cẳng chân: Dấu hiệu tổn thương thần kinh hoặc cơ nặng.
• Vết thương hở hoặc xương lộ ra ngoài: Gợi ý gãy xương hở, cần xử trí khẩn cấp.

>> Xem thêm: Sưng đầu gối là bệnh gì? Nguyên nhân do đâu?

Vùng gối sưng to kèm cảm giác căng chặt nên đi khám bác sĩ sớm

5. Chẩn đoán gãy mâm chày

Quá trình chẩn đoán gãy mâm chày được thực hiện theo từng bước rõ ràng, bắt đầu từ khai thác cơ chế chấn thương, thăm khám lâm sàng và kết hợp các kỹ thuật hình ảnh chuyên sâu.

5.1. Thăm khám lâm sàng

Trong thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ kiểm tra trực tiếp vùng khớp gối để đánh giá mức độ tổn thương trong gãy mâm chày, bao gồm quan sát sưng đau, biến dạng, kiểm tra khả năng vận động và chịu lực của chân. Đồng thời, bác sĩ cũng đánh giá cảm giác, mạch máu và dấu hiệu bất thường ở cẳng chân để phát hiện sớm tổn thương thần kinh hoặc biến chứng nguy hiểm.

5.2. Chẩn đoán hình ảnh

Sau thăm khám, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp hình ảnh để xác định rõ mức độ gãy mâm chày:

• Chụp X-quang: Giúp phát hiện đường gãy, mức độ di lệch hoặc tình trạng lún mặt khớp.
• Chụp CT-scan: Cho hình ảnh chi tiết hơn về số mảnh gãy, mức độ vỡ xương và cấu trúc khớp (đặc biệt hữu ích trong lập kế hoạch phẫu thuật).
• Chụp MRI: Đánh giá tổn thương mô mềm đi kèm như dây chằng, sụn chêm hoặc các cấu trúc quanh khớp.
• Chụp CT mạch máu (nếu cần): Được chỉ định khi nghi ngờ tổn thương mạch máu vùng gối.

5.3. Phân loại mức độ gãy mâm chày

Gãy mâm chày được chia làm 6 loại theo hệ thống Schatzker

Dựa trên kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ phân loại gãy mâm chày theo hệ thống Schatzker để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp:

• Loại I – III: Ảnh hưởng chủ yếu mâm chày ngoài, mức độ từ nhẹ đến trung bình.
• Loại IV: Gãy mâm chày trong, thường nặng hơn và dễ kèm tổn thương mạch máu – thần kinh.
• Loại V – VI: Gãy phức tạp, nhiều mảnh hoặc tách rời hoàn toàn, cần can thiệp chuyên sâu.

6. Các phương pháp điều trị gãy mâm chày hiệu quả

Điều trị gãy mâm chày cần kết hợp giữa việc đưa xương về đúng vị trí giải phẫu và phục hồi chức năng sau đó, giúp khớp gối ổn định trở lại và hạn chế nguy cơ thoái hóa khớp gối về lâu dài. Tùy vào mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp với từng người bệnh:

6.1. Điều trị bảo tồn

Phương pháp này áp dụng cho các trường hợp gãy nhẹ, không di lệch nhiều hoặc người bệnh không đủ điều kiện phẫu thuật:

• Cố định: Sử dụng nẹp, bó bột hoặc đai gối chuyên dụng để giữ xương ở vị trí ổn định trong quá trình lành thương.
• Giảm tải trọng: Sử dụng nạng hoặc khung tập đi để tránh dồn trọng lượng lên chân bị thương trong khoảng 4-12 tuần đầu. Tùy theo loại gãy và chỉ định cụ thể của bác sĩ.
• Kiểm soát triệu chứng: Áp dụng phác đồ RICE (Nghỉ ngơi, Chườm lạnh, Băng ép, Kê cao chân) kết hợp thuốc giảm đau và kháng viêm theo chỉ định của bác sĩ.

Dùng đai gối chuyên dụng để giữ xương ở vị trí ổn định

6.2. Phẫu thuật

Phẫu thuật được chỉ định khi gãy mâm chày nặng, xương di lệch nhiều, mặt khớp bị lún hoặc có tổn thương phức tạp:

• Phẫu thuật kết hợp xương (ORIF): Dùng nẹp và vít để cố định xương về đúng vị trí giải phẫu.
• Cố định ngoài: Áp dụng tạm thời trong các trường hợp sưng nề nhiều hoặc chấn thương nặng.
• Ghép xương: Sử dụng khi có khuyết xương do lún mặt khớp.
• Nội soi khớp: Hỗ trợ chỉnh sửa chính xác mặt khớp và xử lý tổn thương kèm theo.
• Thay khớp gối: Cân nhắc trong trường hợp nặng, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc loãng xương nặng.

7. Thăm khám chấn thương thể thao tại MSC Clinic

MSC Clinic là một trong những phòng khám chấn thương thể thao uy tín, hiệu quả, được nhiều người bệnh tin tưởng đến thăm khám. Phòng khám Đa khoa MSC không chỉ tập trung vào việc giảm triệu chứng mà còn hướng đến phục hồi chức năng vận động lâu dài, giúp người bệnh quay lại sinh hoạt bình thường một cách an toàn và hiệu quả.

MSC Clinic là một trong những địa chỉ khám chấn thương thể thao uy tín

Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm

Người bệnh sẽ được trực tiếp thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ cơ xương khớp giàu kinh nghiệm, từng công tác tại các bệnh viện lớn và có chuyên môn sâu trong điều trị các bệnh lý phức tạp. Nổi bật gồm:

• BSCKII. Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn tại MSC Clinic, gần 30 năm kinh nghiệm trong cơ xương khớp, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội và từng có nhiều năm công tác tại Bệnh viện Xanh Pôn.
• ThS.BS. Nguyễn Trần Trung – Phó Trưởng khoa Cơ Xương Khớp Bệnh viện E, thường xuyên cập nhật các nghiên cứu quốc tế về y học tái tạo, đặc biệt là liệu pháp PRP (Huyết tương giàu tiểu cầu) mà không cần phẫu thuật.
• BSCKI. Nguyễn Đức Hiếu – Bác sĩ chuyên khoa Nội Cơ Xương Khớp với hơn 15 năm kinh nghiệm, được đào tạo tại Học viện Quân Y và Đại học Y Hà Nội.
• BSCKII. Nguyễn Tường Vân – Trưởng khoa Lão khoa – Cơ Xương Khớp Bệnh viện Bãi Cháy với 29 năm kinh nghiệm, chuyên sâu trong điều trị loãng xương, thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm và các bệnh lý tự miễn.
• BSCKII. Trần Khanh – Trưởng khoa Nội tổng hợp Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh, hơn 30 năm kinh nghiệm, thế mạnh trong phối hợp điều trị bệnh lý cơ xương khớp và các bệnh nội khoa.
• Cùng đội ngũ cố vấn là các chuyên gia Giáo sư, Tiến sĩ đầu ngành tại các bệnh viện trung ương tuyến đầu.

Bác sĩ Chuyên khoa II Trần Trọng Thắng đang trực tiếp kiểm tra chuyên sâu khớp gối của người bệnh

Công nghệ chẩn đoán hiện đại

MSC Clinic được trang bị hệ thống công nghệ nhập khẩu từ Đức, Nhật Bản, Mỹ và Anh, bao gồm X-quang kỹ thuật số, siêu âm Doppler 4D (GE), hệ thống siêu âm điện tim Nihon Kohden (Nhật Bản) cùng phòng xét nghiệm tiêu chuẩn quốc tế với máy huyết học tự động Sysmex XP-100 (Nhật Bản) và máy ly tâm Hettich (Đức).

Hệ thống đồng bộ này giúp hỗ trợ đánh giá chính xác các tổn thương từ xương, khớp, mô mềm và tình trạng toàn thân của người bệnh.

Không gian thăm khám phong cách Nhật Bản

Không gian tại MSC Clinic được thiết kế theo phong cách Zen tối giản, yên tĩnh với ánh sáng tự nhiên và vật liệu gỗ, đá giúp tạo cảm giác thư giãn ngay khi bước vào.

Bên cạnh đó, phòng khám hạn chế tối đa tiếng ồn và mùi thuốc, thay vào đó là hương tinh dầu thảo mộc dịu nhẹ, mang lại trải nghiệm giống như một không gian nghỉ dưỡng ở khách sạn năm sao.

Không gian phong cách Nhật Bản tại MSC Clinic mang lại cảm giác thư thái như ở khu nghỉ dưỡng

Đồng thời, MSC Clinic còn trang bị hệ thống giường điện Paramount Bed (Nhật Bản) tích hợp công nghệ kháng khuẩn, hỗ trợ vận động và đảm bảo an toàn trong quá trình chăm sóc điều trị.

8. Khách hàng điều trị chấn thương thể thao thành công tại MSC Clinic

Phòng khám Đa khoa MSC đã trở thành địa chỉ tin cậy trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp và chấn thương thể thao. Nhiều nghệ sĩ như NSND Minh Hòa, ca sĩ Mỹ Linh, diễn viên Anh Thơ và NSƯT Phú Thăng đã lựa chọn MSC Clinic và đánh giá cao hiệu quả phục hồi nhờ phương pháp y học tái tạo giúp giảm đau nhanh, không cần nghỉ dưỡng dài và sớm trở lại công việc nghệ thuật với thể trạng tốt.

Bên cạnh đó, MSC Clinic cũng ghi nhận nhiều trường hợp điều trị chấn thương thể thao thành công tiêu biểu như:

Anh Nguyễn Tiến Chung (33 tuổi) gặp chấn thương bóng đá với tình trạng đứt 70% dây chằng chéo trước kèm dập sụn chêm.

Cận cảnh buổi điều trị chuyên sâu của anh Chung tại Phòng khám Đa khoa MSC

Sau liệu trình M-MSC Therapy kết hợp phục hồi chức năng tại MSC Clinic, các triệu chứng đau và lỏng khớp cải thiện rõ rệt chỉ sau 20 ngày. Sau 3 tháng theo dõi, dây chằng ghi nhận mức tái tạo khoảng 60%, giúp anh có thể quay lại chạy bộ và vận động thể thao bình thường.

Anh Bùi Mạnh Quân (CEO The Bad God) bị di chứng khớp gối kéo dài suốt 9 năm sau một ca phẫu thuật dây chằng.

Sau quá trình điều trị kết hợp y học tái tạo và phục hồi chức năng tại MSC Clinic, tình trạng đau và lỏng khớp được cải thiện đáng kể, khớp gối dần ổn định trở lại và khả năng vận động linh hoạt được phục hồi mà không cần can thiệp phẫu thuật thêm.

Lắng nghe chia sẻ thực tế từ anh Quân tại đây:

Gãy mâm chày là chấn thương nghiêm trọng vùng khớp gối, thường do tai nạn, ngã hoặc va chạm mạnh, nếu không điều trị đúng cách có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động. Thăm khám sớm và lựa chọn hướng điều trị phù hợp sẽ giúp phục hồi tốt hơn và hạn chế biến chứng.

Nếu bạn gặp tình trạng tương tự, hãy liên hệ MSC Clinic để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám nhé!

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN