Viêm gân tứ đầu đùi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Viêm gân tứ đầu đùi là tình trạng chấn thương ít gặp hơn viêm gân bánh chè, do hoạt động quá tải lặp đi lặp lại khiến gân không đủ thời gian hồi phục. Việc quá tải này khiến gân bị tổn thương, thoái hoá và gây đau mạn tính. Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy giảm tầm vận động hoặc đứt gân. Việc chẩn đoán và can thiệp kịp thời là yếu tố then chốt giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng này. 

Viêm gân tứ đầu đùi có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời 

1. Viêm gân tứ đầu đùi là bệnh gì? 

Để hiểu về bệnh lý, trước hết người bệnh cần nắm rõ cấu tạo của hệ thống cơ và gân ở đùi:

Cơ tứ đầu đùi (quadriceps) là nhóm cơ lớn nhất và khỏe nhất ở trước mặt đùi, gồm bốn bó cơ chính: cơ thẳng đùi (rectus femoris), cơ rộng ngoài (vastus lateralis), cơ rộng trong (vastus medialis) và cơ rộng giữa  (vastus intermedius). Các bó cơ này hợp nhất với nhau để tạo thành gân tứ đầu đùi. Gân tứ đầu đùi bám vào trên xương bánh chè, tiếp tục chạy xuống dưới và nối với xương chày bằng gân bánh chè.

Viêm gân tứ đầu đùi là tình trạng viêm, sưng hoặc thoái hoá ở gân của cơ tứ đầu đùi do chịu áp lực quá mức hoặc chấn thương lặp đi lặp lại. Ban đầu có thể là những cơn đau nhẹ, nhưng nếu không được điều trị kịp thời, hậu quả sau cùng sẽ là vôi hoá gân, rách bán phần hoặc toàn phần gân cơ tứ đầu đùi.

Viêm gân cơ tứ đầu đùi nếu không điều trị kịp thời, sẽ dẫn đến rách bán phần hoặc toàn phần gân cơ tứ đầu đùi

2. Nguyên nhân gây bệnh viêm gân tứ đầu đùi

Nguyên nhân phổ biến của bệnh gân tứ đầu là do các hoạt động quá tải lặp đi lặp lại, khiến gân không hồi phục kịp trong các trường hợp:

• Vận động quá mức: Các hoạt động thể thao như chạy bộ, đạp xe, nhảy xa hay các công việc đòi hỏi phải gập, duỗi gối liên tục sẽ tạo áp lực quá tải lên gân. Khi các động tác này được thực hiện với tư thế không đúng, sẽ đẩy nhanh quá trình tổn thương gân.
• Chấn thương: Va chạm mạnh trực tiếp vào vùng đùi, đầu gối có thể hoặc chuyển động bất ngờ (như tiếp đất sau cú nhảy) có thể gây ra chấn thương cấp tính, làm gân bị căng giãn quá mức hoặc rách bán phần gân cơ tứ đầu đùi.
• Không khởi động kỹ: Khởi động không kỹ càng trước khi tập luyện làm tăng nguy cơ bị căng giãn hoặc rách gân khi phải chịu chịu tải đột ngột.
• Thừa cân: Béo phì khiến khớp gối và gân tứ đầu đùi phải chịu tải trọng lớn hơn bình thường. 
• Trang thiết bị không phù hợp: Chọn giày sai kích cỡ, không có khả năng nâng đỡ tốt cũng là yếu tố gián tiếp làm tăng nguy cơ tổn thương gân. 

»» Đọc thêm: Đau gân achilles chạy bộ

Các hoạt động thể thao như chạy bộ cũng là nguyên nhân chính gây ra bệnh viêm gân cơ tứ đầu đùi

3. Các triệu chứng của bệnh viêm gân tứ đầu đùi

Viêm gân tứ đầu đùi thường gây đau ở vị trí phía trước đầu gối, bên trên xương bánh chè. Người bệnh sẽ nhận thấy các cơn đau âm ỉ, tăng dần theo thời gian khi ngồi quá lâu, ngồi xổm hay chạy nhảy. Ở một số trường hợp đặc biệt, biểu hiện đau nhức có thể biến mất trong quá trình vận động và tái phát khi nghỉ ngơi. Những triệu chứng khác bao gồm: 

• Cứng khớp gối: Khó khăn khi duỗi hoặc gập gối, đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu.
• Sưng hoặc nóng đỏ: Vùng gân bị viêm có thể sưng nhẹ, nóng hoặc đỏ khi chạm vào.
• Cảm giác yếu cơ: Cơ tứ đầu có thể yếu, làm giảm sức mạnh khi thực hiện các động tác liên quan đến gối.

Người bệnh gân tứ đầu có cảm giác đau âm ỉ ở vị trí ngay phía trên xương bánh chè

4. Biến chứng nguy hiểm từ viêm gân tứ đầu đùi

Nếu người bệnh chủ quan không điều trị bệnh sớm, có thể làm tăng nguy cơ gây ra các biến chứng khó lường, điển hình như: 

• Viêm gân tứ đầu đùi mạn tính: Đau kéo dài và tái phát thường xuyên, làm hạn chế vận động và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
• Rách gân tứ đầu: Tình trạng viêm kéo dài có thể làm yếu gân, dẫn đến nguy cơ rách một phần hoặc hoàn toàn gân cơ tứ đùi, đòi hỏi phẫu thuật để khắc phục.
• Viêm khớp gối thứ phát: Viêm gân kéo dài có thể gây áp lực lên khớp gối, dẫn đến thoái hóa khớp hoặc viêm khớp.
• Mất khả năng vận động: Trong trường hợp gân tổn thương nghiêm trọng, bệnh có thể làm suy giảm khả năng duỗi gối, gây ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày như chơi các hoạt động thể thao, đi bộ, leo cầu thang hoặc mất hoàn toàn chức năng khớp gối.

»» Tìm hiểu thêm: Tìm hiểu nguyên nhân & cách điều trị bệnh viêm bao gân

Tình trạng viêm gân tứ đầu đùi làm giảm khả năng gập, duỗi gối của người bệnh 

5. Phương pháp điều trị viêm gân tứ đầu đùi phổ biến

5.1. Điều trị bảo tồn

Nghỉ ngơi và hạn chế vận động

Nghỉ ngơi, giảm thiểu các hoạt động gây đau, đặc biệt là các động tác gập gối sâu, leo cầu thang… gây áp lực lên vùng gân bị tổn thương. Người bệnh có thể sử dụng băng, nẹp hoặc đai cố định để cố định vùng tổn thương, tạo điều kiện cho gân phục hồi tự nhiên. 

Chườm lạnh

Sử dụng túi đá chườm lạnh lên vùng bị tổn thương từ 15-20 phút, lặp lại 3-4 lần/ngày,  giúp giảm viêm và giảm sưng hiệu quả trong giai đoạn đầu. Lưu ý không đặt đá trực tiếp lên da để tránh bóng lạnh, nên lót khăn mỏng hoặc túi chườm chuyên dụng. 

Sử dụng thuốc

Nếu những biện pháp trên chưa có hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc hỗ trợ điều trị: 

• Thuốc giảm đau, chống viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, naproxen hoặc aspirin giúp giảm đau và cải thiện tình trạng viêm.
• Thuốc bôi ngoài da dạng gel hay kem chống viêm cũng có thể được chỉ định trong trường hợp viêm nhẹ.
• Tiêm corticosteroid là biện pháp được cân nhắc khi tình trạng viêm kéo dài trên 3 tháng và không đáp ứng với điều trị thông thường. Tuy nhiên, lạm dụng corticosteroid có thể làm yếu gân và tăng nguy cơ đứt gân, nên chỉ sử dụng khi có chỉ định và sự hướng dẫn của bác sĩ.

Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi chức năng của gân. Các chuyên gia hoặc kỹ thuật viên vật lý trị liệu sẽ thiết kế các bài tập phù hợp để tăng cường sức mạnh cơ tứ đầu đùi và gân kheo, giúp phục hồi chức năng và cân bằng cơ.

»» Chuyên gia phân tích: Tìm hiểu về thực hiện phục hồi chức năng cứng khớp gối

Bệnh nhân viêm gân tứ đầu đùi tập vật lý trị liệu dưới sự hỗ trợ của kỹ thuật viên vững tay nghề 

5.2. Điều trị phẫu thuật

Đa số những người bệnh bị viêm gân tứ đầu đùi đều điều trị bảo tồn thành công không cần phẫu thuật. Nhưng trong trường hợp các phương pháp điều trị trên không hiệu quả hoặc chấn thương tái phát nhiều lần, người bệnh có thể lựa chọn các phương pháp phẫu thuật gồm:

• Phẫu thuật mở
• Phẫu thuật nội soi khớp
• Siêu âm cắt bỏ gân qua da (Percutaneous ultrasonic tendon debridement – PUTD).

6. Cách phòng ngừa viêm gân tứ đầu đùi

• Tránh những hoạt động làm gân bị căng thẳng quá mức trong thời gian dài.
• Kết hợp những bài tập như đạp xe, bơi lội hoặc các loại hình vận động nhẹ nhàng khác giúp tăng sự linh hoạt và dẻo dai của gân.
• Khởi động kỹ càng trước khi tập luyện thể thao, giảm nguy cơ chấn thương khi thực hiện những động tác lặp lại.
• Duy trì tư thế làm việc đúng, đặc biệt khi ngồi và đứng để tránh gây căng thẳng cho gân và khớp.
• Sử dụng giày có kích thước vừa vặn với từng bộ môn thể thao để giúp hỗ trợ bảo vệ bàn chân, mắt cá nhân, tránh gây áp lực lên vùng đầu gối.

Thực hiện tư thế ngồi làm việc đúng, nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh viêm gân tứ đầu

7. Điều trị viêm gân tứ đầu đùi an toàn, hiệu quả cao tại MSC Clinic

Tại MSC Clinic, các chuyên gia xác định mục tiêu điều trị cho người bệnh mắc viêm gân tứ đầu đùi là kiểm soát triệu chứng đau và viêm, kích thích tái tạo và làm lành gân, đồng thời phục hồi chức năng vận động của các khớp liên quan. Phụ thuộc vào mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp, giúp giải quyết tận gốc tổn thương gân tứ đầu. 

Phác đồ điều trị cá nhân hoá theo thể trạng người bệnh

Mỗi một người bệnh đến thăm khám tại MSC Clinic đều được các bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp trực tiếp tư vấn và đánh giá tình trạng viêm gân theo vị trí tổn thương, mức độ viêm cùng các yếu tố nguy cơ liên quan như thói quen vận động, bệnh nền hay nghề nghiệp. Từ đó, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hoá, tập trung vào căn nguyên gây viêm thay vì chỉ điều trị triệu chứng tạm thời, giúp phục hồi toàn diện mô gân, hạn chế tối đa nguy cơ tái phát. 

»» Giới thiệu đến bạn: Địa chỉ khám xương khớp tốt ở Hà Nội – 5 lý do nên lựa chọn MSC Clinic

Người bệnh bị viêm gân cơ tứ đầu đùi được tư vấn trực tiếp với các chuyên gia tại MSC Clinic

Liệu pháp điều trị y học tái tạo hiện đại 

MSC Clinic là một trong những đơn vị tiên phong ứng dụng y học tái tạo hiện đại trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp tại Việt Nam với các liệu pháp sinh học tiên tiến giúp thúc đẩy quá trình làm lành tổn thương mô gân: 

• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Sử dụng máu tự thân từ chính bệnh nhân, nhờ quá trình ly tâm loại bỏ hồng cầu, bạch cầu tạo ra sản phẩm cuối cùng có hàm lượng tiểu cầu cao gấp 5-10 lần thông thường giúp kích thích tái tạo mô gân bị tổn thương, giảm đau nhanh chóng và đặc biệt hiệu quả trong các trường hợp viêm gân tứ đùi mạn tính hoặc tái phát nhiều lần. 
• Huyết tương tăng trưởng nội sinh: Sở hữu trên 30 yếu tố tăng trưởng, dồi dào hơn PRP tự thân, giúp kích thích khả năng phục hồi tự nhiên của cơ thể, giảm viêm và cải thiện cấu trúc mô gân ngay cả ở nhóm người bệnh lớn tuổi. 
• Liệu pháp M-MSC Therapy: Liệu pháp độc quyền tại MSC Clinic, với khả năng sửa chữa và phục hồi nhanh chóng các vùng gân bị tổn thương, kích thích tăng sinh nguyên bào sợi. Đồng thời khôi phục cấu trúc và khả năng vận động của gân cơ tứ đầu đùi một cách toàn diện.

Liệu pháp tiêm nội khớp tại MSC Clinic được thực hiện trong phòng tiêm vô khuẩn đạt tiêu chuẩn phòng phẫu thuật 

Phục hồi chức năng gân, cơ bài bản

Sau quá trình điều trị, người bệnh mắc viêm gân cơ tứ đầu đùi sẽ được thiết kế phác đồ phục hồi chức năng cá nhân hoá, dựa trên mức độ tổn thương thực tế, tập trung vào việc: 

• Phục hồi các nhóm cơ tứ đầu đùi, cơ thẳng đùi, cơ rộng (ngoài, trong, giữa) để hỗ trợ tốt cho khớp gối và giảm tải áp lực lên gân tứ đầu đùi, đặc biệt trong các hoạt động gập, duỗi chân.
• Giúp giảm tình trạng kéo căng gân, nhờ đó mở rộng biên độ vận động của khớp gối. 

Phục hồi chức năng sau điều trị tiêm nội khớp là yếu tố then chốt giúp người bệnh lấy lại khả năng vận động

Viêm gân tứ đầu đùi là một bệnh lý luôn tiềm ẩn những biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp điều trị sẽ giúp người bệnh kiểm soát biến chứng, rút ngắn thời gian phục hồi. Trong những trường hợp cơn đau kéo dài, hãy liên hệ đến MSC Clinic để được các chuyên gia cơ xương khớp chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, hạn chế chấn thương tái phát. 

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN