
Thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm là hai bệnh lý xương khớp phổ biến, thường bị nhầm lẫn do có nhiều triệu chứng tương đồng và mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Tuy nhiên, việc hiểu rõ bản chất, sự khác biệt và mức độ nguy hiểm của từng tình trạng là rất quan trọng để có phương án điều trị kịp thời, chính xác. Hãy cùng MSC Clinic tìm hiểu sự khác nhau giữa thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm, giúp nhận biết đúng bệnh, hiểu nguyên nhân, triệu chứng và hướng điều trị phù hợp.
Hai căn bệnh thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm thường được nhắc đến cùng nhau, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa chúng. Trên thực tế, đây là hai bệnh lý riêng biệt nhưng có mối liên hệ chặt chẽ.

Thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm có thể xảy ra cùng lúc
Thoái hóa cột sống là một quá trình lão hóa và hao mòn tự nhiên của toàn bộ cấu trúc cột sống, bao gồm: sụn khớp giữa các đốt sống, đĩa đệm nằm giữa hai thân đốt sống, thân đốt sống, dây chằng và cơ cạnh cột sống.
Khi cơ thể già đi hoặc chịu tác động cơ học kéo dài (ngồi sai tư thế, lao động nặng, chấn thương, béo phì…), quá trình chuyển hóa tế bào sụn bị suy giảm. Điều này khiến:
>> Xem thêm bài viết: Thoái hóa cột sống ở người già: Dấu hiệu & Cách điều trị an toàn, hiệu quả

Thoái hóa cột sống hình thành các gai xương gây hạn chế vận động
Đĩa đệm là phần “đệm sinh học” nằm giữa hai thân đốt sống, gồm hai thành phần chính là nhân nhầy và vòng sợi. Khi bị tác động cơ học mạnh hoặc thoái hóa lâu ngày, vòng sợi mất đàn hồi, rách hoặc nứt, khiến nhân nhầy thoát ra ngoài vị trí bình thường, tạo thành khối lồi, trượt hoặc vỡ đĩa đệm. Khối thoát vị này chèn ép vào rễ thần kinh, tủy sống hoặc ống sống, gây ra các triệu chứng:

Thoát vị đĩa đệm khiến nhân nhầy thoát ra ngoài vị trí bình thường
| Đặc điểm | Thoái hóa cột sống | Thoát vị đĩa đệm |
| Vị trí tổn thương chính | Toàn bộ cấu trúc cột sống: sụn khớp, thân đốt, đĩa đệm, dây chằng, khớp liên mấu sau. | Chủ yếu tại đĩa đệm giữa hai đốt sống – nơi có vòng sợi và nhân nhầy. |
| Vùng thường gặp | – Cổ (C5–C7) dẫn đến đau cổ, vai gáy. – Thắt lưng (L4–L5, L5–S1) dẫn đến đau lưng, cứng cột sống. | – Cổ (C5–C6, C6–C7) gây đau lan sang tay. – Thắt lưng (L4–L5, L5–S1) dẫn đến đau lan xuống mông, chân (đau thần kinh tọa). |

Vị trí thắt lưng là vùng dễ gặp phải tình trạng thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm
Mặc dù cả hai bệnh lý đều gây đau nhưng cơ chế và các triệu chứng đi kèm khác nhau rõ rệt, giúp bác sĩ phân biệt và đưa ra chẩn đoán chính xác:
| Tiêu chí | Thoái hóa cột sống | Thoát vị đĩa đệm |
| Bản chất cơn đau | Đau cơ học: Đau âm ỉ, kéo dài, do sự hao mòn cấu trúc và mất ổn định cột sống. | Đau thần kinh: Đau dữ dội, chói, như điện giật do nhân nhầy chèn ép trực tiếp rễ thần kinh. |
| Mối liên hệ với vận động | Đau tăng lên khi vận động, cúi ngửa, mang vác nặng và giảm đi khi nghỉ ngơi. | Đau có thể tăng khi ho, hắt hơi, rặn (làm tăng áp lực nội đĩa đệm) và thường không giảm hoàn toàn khi nghỉ ngơi. |
| Triệu chứng đi kèm | Cứng khớp buổi sáng: Cảm giác tê cứng, khó khăn khi cử động cột sống sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu. | Tê bì và yếu cơ rõ rệt: Cảm giác kiến bò, tê bì, hoặc mất cảm giác dọc theo đường đi của dây thần kinh (thần kinh tọa hoặc thần kinh cánh tay). Có thể dẫn đến teo cơ. |
| Âm thanh | Có thể nghe thấy tiếng lục khục, lạo xạo khi cử động do bề mặt khớp bị mòn. | Thường không có âm thanh đặc trưng, tập trung vào cảm giác đau, tê bì. |
| Tiến triển | Chậm, tăng dần theo năm tháng. | Thường là một cơn đau cấp tính, đột ngột sau một chấn thương hoặc vận động sai tư thế. |
Cả hai bệnh lý đều có thể dẫn đến tàn phế nếu không được điều trị kịp thời. Tuy nhiên thoát vị đĩa đệm (đặc biệt là thoát vị nặng) thường được coi là tình trạng cấp tính và nguy hiểm hơn về mặt biến chứng thần kinh.
| Tiêu chí | Thoái hóa cột sống | Thoát vị đĩa đệm |
| Tính chất của bệnh | Mạn tính (kéo dài, suy giảm chức năng từ từ). | Cấp tính (nguy cơ tổn thương đột ngột, nặng nề). |
| Nguy cơ liệt | Thấp hơn, thường do hẹp ống sống kéo dài. | Cực kỳ cao (nhất là thoát vị cổ chèn ép tủy sống hoặc thoát vị thắt lưng). |
| Biến chứng đặc trưng | Gù, vẹo cột sống, đau mạn tính, rối loạn tiền đình (cột sống cổ). | Teo cơ, yếu/liệt chi, rối loạn đại/tiểu tiện (cần cấp cứu). |
| Mức độ nguy hiểm | Thường là nguyên nhân gây bệnh. | Thường là hậu quả tiến triển, nguy hiểm hơn vì liên quan trực tiếp đến khả năng vận động và kiểm soát cơ thể. |
Chẩn đoán chính xác là bước đầu tiên và quan trọng nhất để xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả, tránh điều trị sai hướng hoặc lạm dụng thuốc giảm đau.
Bác sĩ sẽ:
Mục tiêu: Phân biệt đau do cột sống với đau do bệnh lý thần kinh, cơ hay khớp khác.
Các kỹ thuật này giúp bác sĩ xác định vị trí, mức độ tổn thương và phân biệt giữa thoái hóa và thoát vị đĩa đệm.
>> Tìm hiểu thêm: Thoái hóa cột sống nên tập gì

Hình ảnh cột sống trên phim chụp X-quang
Tùy vào từng trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện các phương pháp chẩn đoán như:
Điều trị hai bệnh lý này cần kết hợp nhiều phương pháp nhằm giảm đau, phục hồi vận động và ngăn bệnh tái phát. Lựa chọn điều trị tùy thuộc vào mức độ tổn thương, tuổi tác, tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.
Đây là phương pháp phổ biến nhất ở giai đoạn thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm nhẹ đến trung bình. Các nhóm thuốc thường dùng bao gồm:
Lưu ý: Việc sử dụng bất kỳ loại thuốc nào để điều trị thoái hóa cột sống hay thoát vị đĩa đệm cần phải tham khảo ý kiến của bác sĩ. Không nên tự ý dùng thuốc lâu dài vì có thể gây tác dụng phụ trên gan, thận hoặc dạ dày.
Đây là phương pháp điều trị nền tảng giúp cải thiện vận động, giảm đau và ngăn biến chứng. Các hình thức thường được áp dụng bao gồm:
Lưu ý quan trọng: Luôn thực hiện các bài tập dưới sự hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu để đảm bảo đúng kỹ thuật và an toàn, đặc biệt đối với tình trạng thoát vị đĩa đệm.
>> Xem ngay: Tổng hợp một số cách chữa thoái hóa cột sống hiệu quả

Tập vật lý trị liệu dưới sự hướng dẫn của chuyên gia để đảm bảo an toàn và hiệu quả
Liệu pháp tiêm là lựa chọn hiệu quả cho những bệnh nhân bị thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm mức độ trung bình đến nặng, đặc biệt khi đau kéo dài không đáp ứng với thuốc thông thường.
Tiêm corticosteroid
Đây là phương pháp phổ biến trong điều trị thoát vị đĩa đệm và thoái hóa cột sống thắt lưng hoặc cổ. Bác sĩ tiêm thuốc chứa corticosteroid kết hợp thuốc tê vào khoang ngoài màng cứng của tủy sống nơi rễ thần kinh bị chèn ép, có tác dụng giúp giảm đau nhanh, kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
Lưu ý: Không nên tiêm quá 3 lần/năm để tránh tác dụng phụ như loãng xương, giòn xương hoặc suy giảm miễn dịch. Lạm dụng corticosteroid có thể dẫn đến “nhờn thuốc” khiến hiệu quả giữa các lần tiêm giảm dần.

Tiêm corticosteroid mang lại hiệu quả giảm đau nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro
Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP)
Tiêm PRP (Platelet-Rich Plasma) là phương pháp hiện đại, an toàn vì sử dụng chính máu của người bệnh. Máu được lấy ra, quay ly tâm để tách lấy phần huyết tương chứa nồng độ cao tiểu cầu, sau đó tiêm trực tiếp vào vùng cột sống bị tổn thương.
Tác dụng:
Tiêm acid hyaluronic hoặc thuốc nuôi dưỡng sụn khớp
Được áp dụng nhiều trong thoái hóa cột sống cổ hoặc thắt lưng.
Tác dụng:
Nhược điểm: Hiệu quả thường mang tính hỗ trợ, cần kết hợp với vật lý trị liệu và luyện tập
Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng, được xem xét khi điều trị bảo tồn (thuốc, vật lý trị liệu) thất bại hoặc có biến chứng thần kinh nguy hiểm.
Chỉ định phẫu thuật thoát vị đĩa đệm khi:
Phẫu thuật thoái hóa cột sống được cân nhắc khi:

Phẫu thuật điều trị thoái hóa cột sống và thoát vị đã đệm cần được cân nhắc kỹ lưỡng
Việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa tái phát các bệnh lý cột sống và thoát vị đĩa đệm:
>> Tìm hiểu thêm: Người bị thoái hóa cột sống ăn gì

Tăng cường bổ sung dưỡng chất tốt cho xương khớp
Đội ngũ chuyên gia đầu ngành trực tiếp chẩn đoán và điều trị
Tại MSC Clinic, người bệnh thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm cũng như các bệnh lý cơ xương khớp nói chung được khám và điều trị trực tiếp bởi đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp hàng đầu Việt Nam, có trình độ chuyên sâu và kinh nghiệm dày dặn trong chẩn đoán – điều trị các bệnh lý cột sống phức tạp.
Đội ngũ chuyên môn tiêu biểu gồm:
Ngoài ra, MSC Clinic còn có hội đồng cố vấn chuyên môn quy tụ các trưởng, phó khoa và chuyên gia đầu ngành cơ xương khớp từ các bệnh viện tuyến trung ương, giúp đảm bảo tính chính xác và hiệu quả cao trong mọi phác đồ điều trị.

Bác sĩ Trần Trọng Thắng tận tình thăm khám cho bệnh nhân
Cơ sở vật chất hiện đại – tiêu chuẩn quốc tế
Người bệnh thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm tại MSC Clinic được điều trị trong môi trường y tế hiện đại, đạt chuẩn quốc tế về an toàn, vô khuẩn và tiện nghi.
Các thiết bị nổi bật hỗ trợ chẩn đoán và điều trị có thể kể đến:
Phòng tiêm tại MSC Clinic được thiết kế vô khuẩn tuyệt đối, đạt chuẩn phòng mổ hiện đại, giúp ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng, đảm bảo an toàn tối đa cho bệnh nhân trong quá trình điều trị tiêm nội khớp.

Hệ thống máy X-quang kỹ thuật số mang lại hình ảnh rõ nét hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán
Phác đồ điều trị cá nhân hóa kết hợp y học tái tạo và phục hồi chức năng
Tại MSC Clinic, mỗi người bệnh thoái hóa cột sống hoặc thoát vị đĩa đệm được xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, dựa trên mức độ tổn thương, vị trí đĩa đệm, nguyên nhân và thể trạng từng người.
Phác đồ kết hợp hài hòa giữa y học tái tạo hiện đại và vật lý trị liệu – phục hồi chức năng chuyên sâu, giúp đạt hiệu quả toàn diện, bền vững và hạn chế tái phát.
Các liệu pháp nổi bật gồm:

Tiêm nội khớp tại MSC Clinic thực hiện trực tiếp bởi các bác sĩ có chứng chỉ tiêm nội khớp trong phòng tiêm vô khuẩn
Với sự kết hợp giữa chuyên môn sâu, công nghệ tiên tiến và phương pháp điều trị cá nhân hóa, MSC Clinic mang đến giải pháp điều trị thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm hiệu quả, an toàn và bền vững cho người bệnh.
Tóm lại, thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm là những vấn đề sức khỏe cần được quan tâm và điều trị kịp thời. Việc nhận biết sớm các triệu chứng, áp dụng lối sống khoa học và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ là chìa khóa để kiểm soát bệnh và giảm thiểu biến chứng. Đừng để cơn đau cột sống cản trở cuộc sống của bạn.
PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC
Hotline: 0975 576 376
Địa chỉ:
Fanpage:
Chia sẻ:
Chi tiết dịch vụ
